De mooie voorbeelden van Hengelo, Venray en Mar en Fean om sociaal juridische hulp om de hoek te bieden

Ondertussen zijn er ongeveer 700 informatiepunten Digitale Overheid actief in Nederlandse bibliotheken. Een ontwikkeling die razendsnel is gegaan en waarbij lokale bibliotheken samen met hun lokale partners mooie netwerken hebben geactiveerd om inwoners verder te helpen met vragen op dit gebied. Is er dus veel werk verzet? Jazeker! Zijn we klaar? Nou, ik denk dat er nog meer kansen liggen om burgers te helpen... 

Eentje daarvan gaat over sociaal-juridische hulp voor inwoners. Wat als de vraag iets ingewikkelder is dan een snel antwoord?  Of wat als je echt geholpen moet worden met schulden? Of wat als je een verschil van mening met een overheidsinstelling of een bedrijf? Een drietal bibliotheken, Hengelo, Venray (BiblioNu) en Mar en Fean hebben hier, samen met lokale partners,  de afgelopen paar jaar mee geëxperimenteerd. Hun ervaringen zijn inmiddels beschikbaar gesteld in het rapport 'Sociaal Juridische Hulp om de hoek'.  En de resultaten zijn naar mijn gevoel zodanig dat het hele bibliotheekstelsel er iets mee kan. 

Samenwerking Sociaal Werk Nederland en Koninklijke Bibliotheek

Het project is een samenwerking tussen Sociaal Werk Nederland en de Koninklijke Bibliotheek en het vormt één van de de elf initiatieven die binnen de ‘Stelselherziening rechtsbijstand’ is opgezet door de minister voor Rechtsbescherming. Het doel van het project ‘Sociaal-juridische dienstverlening om de hoek’ was om, ik citeer, 'op een vernieuwende manier bij te dragen aan oplossingen van juridische problemen. Oplossingen die passend, duurzaam en van hoge kwaliteit zijn.' 

Het probleem is namelijk dat niet elke inwoner van Nederland dezelfde sociaal-juridische hulp krijgt. Het is namelijk een taak van de gemeente om hierin te voorzien en die gemeenten vullen dat verschillend in. Daar komt bij dat gemeenten onderling verschillen en dat de organisaties die dit ondersteun verschillen. Veel is opgehangen aan de wijkteams maar dit zijn generieke teams die specifieke financiële en juridische kennis ontberen. Daar heb je sociaal raadsmannen en -vrouwen voor nodig. En ook die invulling verschilt weer sterk per gemeente (lees: dat was op sommige plekken al wegbezuinigd). 

Opzet van de pilots

De drie deelnemende bibliotheken werkten voor deze pilot samen met kleinere of grotere welzijnsorganisaties. De één werkte samen met een kleine ondersteuner, de ander met een grotere welzijnsorganisatie en de derde met een vrijwilligersorganisatie. 

Veel van de vragen gingen over het regelen van zaken met de overheid. Want wie goed sociale zekerheid of zorg wil regelen, moet soms van behoorlijk goede huize komen om alle procedures te begrijpen. Met andere woorden: iets regelen met de overheid is nog lang niet altijd eenvoudig en soms zelf heel complex. Maar goed, dat wist u al. En als de problematiek dan ook nog stapelt is de overheid lang niet altijd onderdeel van de oplossing maar soms mede de oorzaak van het probleem. En probeer dan maar eens ergens makkelijk en onafhankelijke hulp te krijgen. 

En levert het wat op?

Er is een mooi filmpje verschenen van de drie pilots. Je ziet daarin hoe waardevol deze samenwerking is en hoe je echt twee stappen verder kunt gaan voor inwoners. Ook zie je hoe natuurlijk deze dienstverlening past bij  het IDO en het Ontwikkelplein. Beide ontwikkelingen waar veel, zo niet alle, bibliotheken mee bezig zijn. 

Van Hengelo is ook een mooie infographic beschikbaar. En als oosterse chauvinist zet ik die ook graag boven dit artikel.  Het geeft aan hoeveel mensen deze nieuwe dienst wisten te vinden, waar ze voor kwamen en wat er ongeveer gebeurde. De pilot heeft wel wat te lijden gehad onder corona want deze opzet zal al wat langer in de pijplijn maar vraagt toch echt om goed menselijk contact. 

Vooraf had de bibliotheek Hengelo samen met partners een goede opzet gemaakt welke impact men wilde bereiken met de pilot. Men deed dit via de voor sommige wel bekende Theory of Change (TOC). Dat leverde de volgende plaat op.

 Ik geef toe, je moet even op het plaatje klikken om uit te vergroten maar het zal toch een plaat zijn waar je zo het gesprek kunt voeren in je eigen gemeente of met je sociale partners.

Waarom niet in elke gemeente?

Tja, als je dit zo snel ziet, dan denk je toch: zullen we dit niet gewoon in elke gemeente doen? Nou, dat ligt iets ingewikkelder dan bijvoorbeeld bij de IDO's. Hoewel... Ook hier speelt dat enerzijds gemeenten aan zet zijn in het verlengde van wijkteams en anderzijds dat het ministerie verantwoordelijk is voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Dezelfde zwaluwstaart tussen lokale en landelijke overheid die we ook bij de digitale overheid kennen. En de vernieuwing van de rechtsbijstand is wel onderdeel van het coalitieakoord.

De pilots met de bibliotheken was één van de elf initiatieven van het programma Stelselherziening Rechtsbijstand van de Raad voor de Rechtsbijstand. En deze instelling regelt namens het ministerie van Justitie en Veiligheid de gesubsidieerde rechtsbijstand en gesubsidieerde mediation in Nederland. Die rechtsbijstand ligt al een tijdje onder vuur en minister Weerwind is met vernieuwing bezig.  Minister Weerwind informeerde de Kamer hier begin dit jaar nog over.  Het is een netelig dossier dat over meer gaat dan alleen goede dienstverlening maar ook over de positie en vergoeding van verschillende partijen. Dat maakt het wat lastig om bibliotheken te positioneren bij dit ministerie omdat andere partijen het gevoel kunnen krijgen dat bibliotheken iets willen 'afsnoepen'. Maar goed, ik denk dat er wel een opening kan liggen. 

Waar bibliotheken hun IDO's doorontwikkelen en verbreden naar ontwikkelpleinen is ook een aanbod rond sociaal-juridische dienstverlening helemaal niet zo gek. In het dasboard basisvaardigheden gaf 32% van de bibliotheken aan dat zij als juridische spreekuren faciliteren en 16% gaf aan actief te verwijzen naar juridische dienstverlening van partners. Dat lijkt wel een beetje op de situatie die we kenden voordat bibliotheken gingen samenwerken met de Belastingdienst en later opschaalden naar het IDO. Ik zou het best een mooie stap vinden. 

De bibliotheek is geen loket  maar een abonnement op de wereld

Dat ik enthousiast ben, behoeft denk ik geen betoog. En toch wil ik één hele kleine kanttekening maken. Bibliotheken zijn door de stappen die ze op het maatschappelijk-educatieve vlak gezet hebben als essentieel bestempeld. Een gebied waar de overheid ziet dat bibliotheken problemen oplossen die in het verlengde liggen van het directe belang van de overheid zelf. Maar de bibliotheek is breder dan dat en is niet de overheid. Aad Nuis noemde de bibliotheek 'de stationhal van de verbeelding'. En staatssecretaris Uslu noemde de bibliotheek 'een abonnement op de wereld'.  En ze voegt daar aan toe: 'Het is een plek waar mensen cultureel en maatschappelijk ontwaken en groeien. Waar als kind werelden voor je opengaan. Waar je als ouder met een gerust hart je kind heen stuurt. Een plek waar kennis, verhalen en andere perspectieven voor iedereen binnen handbereik zijn.'  Daar past dit idee zeker in maar vooral vanuit het perspectief van de burger die zichzelf verder helpt en niet alleen vanuit de overheid die een vinkje zet dat aan een voorwaarde is voldaan. Dat is voor bibliotheken dan ook het perspectief om vanuit te blijven handelen. Dat deden ze ook in deze drie pilots maar ik wil het hier toch graag noemen.

Webinar

Is je interesse gewekt? Dan kun je de hele pilot nog eens nalezen in dit evaluatierapport.  In het rapport zit bijvoorbeeld nog een mooie maatschappelijk kosten-baten-analyse  waar ik in dit artikel niet op in gegaan ben.  

Verder wordt er op op 22 mei om 15.00 uur  door Sociaal Werk Nederland en de Koninklijke Bibliotheek een webinar over 'Sociaal Juridische Hulp om de hoek' georagniseerd.  In de link vind je  meer informatie en dat is denk ik een aanrader.

Ik hoop dat we met bibliotheken samen met partners en met steun van landelijke overheid hier in de komende jaren nog een paar mooie stappen kunnen zetten. Complimenten voor onze collega's in Hengelo, Venray en Mar en Fean en natuurlijk alle partners die er aan meewerkten. 

Nog meer info op deze pagina van BNetwerk

De bibliotheek als bewijsmateriaal

Bijgaande artikel stond vandaag in de Tubantia en werd - in ieder geval in onze regio - regelmatig gedeeld. Een dame gebruikt haar aanwezigheid in de bibliotheek om aan te tonen dat ze geen bijstandsfraudeur is. En de rechter gaat daar in mee want deze stelt "Dat wijst er juist op dat de vrouw het centrum van haar maatschappelijk leven in de gemeente Hengelo had".  Overigens heeft Barendrecht ook een mooie bibliotheek dus dat had geen belemmering hoeven zijn.

Dat de bibliotheek als bewijsmateriaal wordt gebruikt, komt vaker voor dan je denkt. In de tijd dat ik manager van de ICT-afdeling was voor de Overijsselse bibliotheken, kreeg ik met regelmaat met verzoeken van de politie te maken. Daar hadden we zelfs een protocol voor. Zo hebben we bijvoorbeeld bij de vuurwerkramp van Enschede bijvoorbeeld bewijs moeten leveren of iemand op een bepaald moment in een bepaalde bibliotheek was.

Maar het mooiste verhaal komt uit mijn tijd in de bibliotheek in Deventer in de jaren '90 van de vorige eeuw. In deze bibliotheek hadden we destijds een ideeën/klachtenbus. Elke maand werd deze geleegd en de briefjes werden dan verdeeld over de verschillende bibliothecarissen met elk een collectiespecialiteit.

Met elke opmerking gingen we zorgvuldig om en iedereen kreeg van ons een mooie brief. Zo ook deze meneer, waarvan ik de vraag al weer kwijt ben. Ik had hem geantwoord op zijn klacht of idee maar hij stuurde mij een brief terug.... Of ik kon bevestigen dat desbetreffende bibliotheekgebruiker dat klachtenbriefje inderdaad op 18 februari in de bus had gedaan. Ik schreef keurig terug dat ik dan niet kon omdat we elke maand de bus legen aan het begin van de maand. Ik kon dus bevestigen dat het in februari was ingeleverd maar niet op welke datum.  De man had een adres in Veenhuizen...

Toen ik de brief klaar had en op de post wilde doen, legde een collega mij uit dat er een grote gevangenis zat in Veenhuizen. Even naspeuren en inderdaad het bleek dat adres te zijn. Ach, een jong en naïef broekie was ik. Maar ik kon er smakelijk om lachen. En de brief is natuurlijk netjes verstuurd.

Bibliotheken worden door gemeenten vaak verzocht om ondernemender te zijn. Je kunt je afvragen of hier geen goed verdienmodel in zit: u belooft een leven lang lid te zijn en ik bied u een alibi vanuit het centrum van het maatschappelijk leven....

Ik voorzie een gouden toekomst.

Hoe de 'man' verdween uit de bibliotheek en laten we jongens nog wel jongens zijn?

Er was de afgelopen week nog al wat te doen over de 'mannenwereld'. Jongens zouden niet meer genoeg jongens kunnen zijn volgens het Sire-spotje. En daardoor kunnen ze zich minder concentreren en zouden ze slechter leren. De NS kondigde aan genderneutale omroepberichten te gaan gebruiken en tientallen gemeenten bleken volgens onderzoek van de NOS sekseneutrale wc's en andere maatregelen te overwegen.

Het trok allemaal wat aan mij voorbij. Ik zelf zat namelijk in een archief. Met oude stukken en zo. Ik stuitte daar onder ander op het jaarverslag 1923 van de Bibliotheek Hengelo. Puike uitleencijfers en ook mooie bezoekersaantallen. Zelfs uitgesplitst naar mannen en vrouwen.

87% van de bibliotheekbezoekers was een man
Maar kijk nog eens beter.... Mannelijke bezoekers: 10.409. Vrouwelijke bezoekers 1.500. U ziet het goed 87% van alle bezoekers was een man! Overigens moest je in die tijd ook nog 18 jaar zijn om lid te kunnen worden.

Onderstaande plaatje is van de Openbare Leeszaal en Bibliotheek in Dordrecht uit 1910. En zo zal het er in Hengelo ook wel ongeveer uit hebben gezien.

Zie ze eens zitten. Stoer achter een kloek boek! Gelukkig en tevreden. Een boek lezen was toen nog 'zien en gezien worden'. "Zie mij eens even goed bezig zijn met mijn persoonlijke ontwikkeling!" "Ik zit niet de achter de jenever in de kroeg maar met een dikke pil in de bieb!"

Waar ging het mis, vroeg ik me af? Waar zijn die mannen gebleven?

Bezoekers: Tien vrouwen tegen vier mannen!
Want laten we wel wezen: er komen tegenwoordig veel meer vrouwen dan mannen naar de bibliotheek. Het SCP-rapport 'De bibliotheek tien jaar na nu' liet dat al zien met het volgende staatje.


Het rapport merkt op:

"Lidmaatschap en gebruik van de bibliotheek zijn in alle meetjaren ...hoger onder vrouwen dan onder mannen. Bij mannen loopt het lidmaatschap sinds 1995 harder terug dan bij vrouwen, en ook het percentage mannelijke bezoekers loopt harder terug .... In 2005 ... waren voor elke tien vrouwen nog maar ruim zes mannen lid van de bibliotheek, terwijl dat in 1995 negen mannen op tien vrouwen waren, en in 1980 acht mannen op de tien vrouwen. Voor elke tien vrouwen die in de onderzoeksweek ... in 2005 de bibliotheek bezochten, gingen er nog geen vier mannen. In 1995 gingen er op tien vrouwen nog vijf mannen naar de bibliotheek, en in 1980 was de verhouding nog tien tegen zeven. Het is een verschil dat al op prille leeftijd ontstaat: (thuiswonende) meisjes zijn in alle onderzoeksjaren vaker lid van de bibliotheek dan jongens en zij gaan ook vaker naar de bibliotheek."

Personeel: Acht vrouwen tegen twee mannen

Niet de alleen de bezoekers zijn vooral vrouw, ook het personeel in bibliotheek. Bovenstaande staatje komt uit het in 2014 verschenen rapport van Busy Business /Vereniging van Openbare Bibliotheken naar de trends in de bibliotheekarbeid. 80% van alle medewerkers is vrouw. In hogere salarisschalen is de verhouding iets beter maar absoluut niet evenredig verdeeld.

Overigens: niks mis met zoveel dames in de branche. Allemaal prima vakcollega's. Maar wie 'openbaar' is moet diversiteit uitstralen om juist naar alle groepen als 'openbaar' ervaren te worden. Aan de dames ligt het niet. Er ontbreken gewoon mannen!

Laat jongens, jongens zijn. Stuur ze naar de bibliotheek!
Maar terug naar de SIRE-spotjes. De spotjes koppelen die aan de leerprestaties. En meisjes doen het tegenwoordig beter op school dan jongens. SIRE zegt dat dit ligt aan het feit dat jongens te weinig jongen kunnen zijn. Ze zouden te weinig fikkie stoken en in bomen klimmen. Hoezeer ik ook vind dat je in bomen moet klimmen en fikkie moet stoken: ik geloof er niets van!

Volgens mij ligt het aan iets heel anders. Kijk maar eens naar onderstaande staatje uit het onderzoek 'Van woordjes naar wereldliteratuur' dat Frank Huysmans schreef in 2013 voor de stichting Lezen.

Meisjes zijn gewoon betere lezers! Daar zit het verschil! Jongens lezen gewoon minder. En wie minder leest, is minder vaardig in taal. Wie minder vaardig is in taal, is slechter op school.

Gelukkig is daar ook steeds meer aandacht voor. Programma's als 'Scoor een boek', waar wordt samengewerkt met voetballers uit de eredivisie,  of Vaders voor Lezen  geven mannelijke rolmodellen de ruimte. Jongens aan het lezen krijgen is een uitdaging. Elke leesconsulent (ja weinig mannen inderdaad) kan het beamen.

Echte jongens gaan naar de bibliotheek...
Kortom: wie zijn jongen echt jongen wil laten zijn, stuurt hem morgen naar de bibliotheek!

Zo, dat is ook maar weer gezegd! En dan begint nu mijn vakantie. Er ligt een flinke stapel boeken te wachten. Want u begrijpt: ik vind dat ik mij als mannelijk rolmodel moet opstellen en dat is natuurlijk het beste excuus om ordinair en egoïstisch boek na boek te gaan lezen.....

N.b.: Mocht u het niet hebben gemerkt: er zit enige humor in het artikel en is overdrijving een stijlfiguur. De feiten kloppen echter allemaal en het genderprobleem in lezen is werkelijk  een aandachtspunt. Voor wie twijfelt, raad ik het rapport 'Leesverschillen tussen jongens en meisjes' van Stichting Lezen aan. 

Drie filmpjes over de digitale overheid en één Limburgse bonus

De overheid heeft als doelstelling om in 2017 alle handelingen digitaal af te kunnen handelen.  Een flinke opgaaf. Want wie is 'de overheid' eigenlijk? 'Dé overheid' bestaat niet, wel de Belastingdienst, de SVB, de sociale diensten en wel de gemeenteloketten. En hoever is men daar eigenlijk mee en lukt het een beetje?

Ik neem u mee langs drie filmpjes waarmee u kunt zien, hoe het ermee staat en wat bibliotheken kunnen betekenen. Het eerste filmpje is  van het programma 'Digitale Overheid' en u ziet het hierboven.  In  Jip-en-Janneke-taal (nou ja, Jip en Janneke.., zo goed en zo kwaad als het gaat)  legt men uit hoe het werkt. Een aardig filmpje dat je als bibliotheek nog wel een keer kunt gebruiken bij een algemene uitleg.

Op de site van de Digitale Overheid vind je overigens ook veel beleidsdocumenten en voortgangsdocumenten.  Dat is wel eens aardig om door heen te neuzen want het laat zien hoe complex het is om alle overheid met elkaar samen te laten werken. Helder is ook dat het bij de digitale overheid niet alleen om belangen van burgers draait maar ook om kostenreductie: meer overheidsdienstverlening voor minder geld.

En lukt het een beetje?

En lukt dat een beetje? Nou, de digitale overheid is een project dat ups en downs kent. Je ziet de overheden worstelen. Want ja, men wil graag de burger verder helpen en nee, samenwerken tussen de overheden is niet eenvoudig. Gemeenten kennen allemaal verschillende systemen en partijen als Belastingdienst en SVB zijn weer zo groot dat als je daar iets wil bereiken, je echt mammoettankers moet bijsturen. Wie dacht dat de bibliotheekwereld complex was, moet hier echt een keer naar gaan kijken. Bovenstaande filmpje van Bas Eenhoorn - de digicommissaris voor de Digitale Overheid - geeft dit mooi weer. Na anderhalve minuut verplichte beleefdheden, somt hij alle uitdagingen waar hij mee te maken heeft mooi op: geen integrale regie, ontbreken van standaarden, achterlopende gemeenten en geen verplichtende afspraken. Wie Eenhoorn zo hoort, houdt zijn hart vast. Voor mij is in ieder geval helder dat tussen droom en daad nog wel wat wetten en praktische bezwaren staan.

De komende tijd zullen overheden een flinke kluif hebben om hun systemen aan elkaar te koppelen. De kans bestaat dus dat men drukker is met elkaar dan met de burger. Daar kan men dus nog wel wat hulp gebruiken.

Bovenstaande filmpje is misschien best aardig om eens samen met uw beleidsteam te bekijken.

De charmante hulp van bibliotheken

Voor burgers is die digitale overheid natuurlijk een abstract begrip. Burgers willen gewoon weten hoe ze het moeten doen met die Digid, met die verhuizing of met het aanvragen van die toeslag. Waar overheden nog vooral druk zijn met elkaar, kunnen bibliotheken een goede en charmante rol spelen. Kijk maar eens naar het filmpje van RTVOost in de Bibliotheek Hengelo. Peter Bonekamp van de bibliotheek laat zien waar het werkelijk om gaat voor burgers. Dit filmpje in combinatie met het algemene filmpje over de digitale overheid laat zien hoe beleid en uitvoering elkaar goed kunnen versterken.

De Limburgse bonus

Toen ik met dit blog bezig was, twijfelde ik tussen twee filmpjes. Die van Hengelo of die van Venlo. Weet uw at: Ik geef ze u gewoon allebei. Beide prima filmpjes om te gebruiken bij uitleg!

Wij hoeven geen partner te worden, we zijn het al!
Overheden zullen de komende tijd nog lekker druk zijn om alles voor elkaar te krijgen. Men zal nog lange tijd behoefte hebben aan een partner die burgers verder helpt en ondersteunt.

Bibliotheken hoeven die partner niet te worden, dat zijn ze al!

Schijt aan de burger!

Soms heb je zo'n week dat er al te toevallig verschillende nieuwsberichten voorbij komen. Een aantal dagen geleden meldde De Stentor/Deventer Dagblad bovenstaande bericht. Binnen korte tijd bleken twee toiletborstels gestolen uit de wijkbibliotheek Keizerslanden in Deventer.

Dat dit nieuws niet op zichzelf stond bleek de volgende dag. Want toen trof ik in de Tubantia het onderstaande artikel aan waarin de Bibliotheek Hengelo aankondigt de rol van de V&D over te nemen als het gaat om de publieke toiletten in de stad.

Nattigheid
Die nacht sliep ik slecht en droomde ik raar. Rare beelden schoten voorbij. Ik voelde nattigheid... wat wel weer toepasselijk is bij dit thema. Had ik een trend over het hoofd gezien? Ik vermoedde het. En ik snapte het ook wel. De uitleningen liepen terug en daar moest wat tegenover staan. Bibliotheken hadden gehoord van de 'Beleefbibliotheek'. Mensen moesten niet alleen meer 'halen' bij de bibliotheek maar ook 'brengen'. En laten we wel wezen, het toilet paste prima in al die concepten.

In mijn droom zag ik beelden op van de kansen die het toilet bood voor de bibliotheek. De overeenkomsten zijn zo talrijk, hoe kon het dat we dat niet eerder hadden gezien?

Landelijke samenwerking: Popla
Het toilet is immers voor iedereen, net als de bibliotheek. Ik hoorde weer de slagzin: koning, keizer, admiraal, Popla kennen ze allemaal. Ik zag de KB voorbij komen. In gesprek met een grote landelijke samenwerkingspartner. De openbare bibliotheken en Popla gaan poepen makkelijker maken. Trots kondigde de directeur van de KB aan dat Popla gratis toiletpapier beschikbaar zou stellen mits burgers gratis hun behoefte zouden kunnen doen. Tegelijkertijd zouden bibliotheken bibliotheken speciale programma's ontwikkelen voor jong tot oud.

Programma's: Poepstart, Pipisterker en SeniorCloset
Poepstart kwam voorbij, een speciaal programma voor baby's en hun jonge ouders. Want ouders zijn natuurlijk wel de eerste waar kinderen hun stoelgang van leren. Voor volwassenen is er Pipisterker, een programma waarin geleerd wordt wat vezelrijk voedsel is. En voor ouderen is er SeniorCloset. Een speciaal programma  in samenwerking met Tena Lady.

ClosetWise
Ik zag Emiel Poortman van HKA/OCLC.  Hij presenteerde een nieuw product. Na schoolWise en ticketWise had HKA/OCLC nu ook ClosetWise. Een speciaal gemaakt module voor het verdelen van de schaarse toiletpotten in de bibliotheken. Want het loopt natuurlijk storm. Na de eerste landelijke actie van Popla staan burgers in de rij om gebruik te maken van de openbare faciliteiten. Trots meldde HKA dat de programmatuur uiteraard was aangesloten op de landelijke infrasctructuur.

Bibliotheken die net waren ingericht volgens de winkelformule konden weer opnieuw beginnen. De namen mogen gelukkig blijven: white box en black box bleken nog hele toepasselijke namen te zijn.

VNG: 'Schijt aan de burger'
Dat dit alles in ordelijk beleid gevat moet worden, was natuurlijk evident. Want een toiletgroep runnen is echt iets anders dan een bibliotheek. VNG kwam met een handreiking onder de titel 'Schijt aan de burger' waarin het financieringsniveau werd verhoogd naar minimaal € 26,- per burger. Daarmee is geborgd dat elke burger elke week minimaal één keer gebruik kan maken van het openbaar bibliotheektoilet (reken maar uit  52 x € 0,50).

En lezen, gebeurde dat nog in die droom? Jazeker. Maar uiteraard alleen in het kleinste kamertje.

Badend in het zweet werd ik wakker en wist: de volgende titel van ons beleidsplan zou zijn: 'Hoop doet leven.'

Het is stil in de regio... Bibliotheken als mediacentra van de samenleving

Als beeld en geluid het nieuwe lezen en schrijven worden, krijgen bibliotheken ook op dat gebied nieuwe taken. Bibliotheekblad wijst daarom terecht op twee rapporten van het stimuleringsfonds voor de journalistiek.

Toen ik in Zwolle werkte, hadden we daar de stadsredactie van Hogeschool Windesheim in de bibliotheek, toen ik Hengelo werkte kwam de stadsredactie van De Tubantia inwonen in de bibliotheek en tijdens mijn laatste periode in Deventer is het idee van een mediacentrum verder ontwikkeld waarbij de lokale omroep een cruciale rol speelt. Telkens kwam ik de combinatie met mediapartners tegen. Misschien toch goed om er eens beter naar te kijken.

'Gelukkig zijn hier geen journalisten'
Het eerste rapport: 'Gelukkig zijn hier geen journalisten'  laat vooral zien dat de democratische rol van journalistiek in kleinere plaatsen (< 50.000 inwoners) slecht vervuld wordt. Met die democratische rol wordt bedoeld: de journalistiek als waakhond op de politiek. Die grens van 50.000 inwoners is natuurlijk volstrekt arbitrair. De boodschap is vooral: in grotere steden is die journalistieke rol beter geregeld dan in kleinere plaatsen.

Ook wordt gesteld dat de rol van civiele journalistiek (daar waar de burger zelf aan het woord is, of zelf mee nieuws maakt) bedroevend wordt ingevuld. Burgers worden slechts gebruikt voor een 'voxpop' (wat vindt de man in de straat ervan) of als slachtoffer (om te laten zien hoe slecht het is wat de gemeente doet). Slechts heel beperkt nemen burgers zelf het initiatief om samen met de media nieuws te maken en te gebruiken bij burgerinitiatieven. Veel verder dan de ingezonden brief komen burgers niet.Het rapport schetst dat zeker rond het sociaal domein hier nog goede kansen liggen.

Leegte in het landschap
Het rapport 'Leegte in het landschap' belicht lokale journalistiek niet vanuit een cijfermatige achtergrond maar vanuit een kwalitatieve. Het laat wethouders een raadsleden aan het woord die aangeven hoe belangrijk lokale en regionale journalistiek is. Ook gaat het in op hoe burgers betrokken zouden kunnen worden bij die journalistieke taak.

Dit rapport formuleert een aantal interessante aanbevelingen. Zo wordt benoemd dat er lokale stichtingen zouden moeten komen voor kwaliteitsjournalistiek en dat de gemeente (B&W en raadsleden) nog veel meer werk kunnen maken van werkelijke interactie met burgers. Niet alleen zenden in verkiezingstijd maar vooral echte interactie waar de vraag van burgers centraal blijft staan.

Oproep RTV Oost
In dat licht is het interessant om de oproep van RTV Oost te zien, die oproept voor een provinciaal fonds voor stimulering van regionale journalistiek. Wie inderdaad de kaalslag ziet bij regionale dagbladen maar ook bij lokale omroepen, weet dat hier het landschap flink verschraald is. Dat gaat niet zo maar veranderen dus het is interessant om te kijken hoe je dit op nieuwe wijzen maar wel met goede kwaliteit kunt invullen.

Kans voor bibliotheken?
Ik denk dat hier een mooie kans voor bibliotheken ligt. Want bibliotheken zijn instellingen die worden gezien als een neutrale en betrouwbare partij. Bibliotheken zijn in staat om grote groepen mensen aan te spreken en om ze op een genuanceerde wijze te betrekken.

Een aantal bibliotheken organiseert bijvoorbeeld met regelmaat een politiek café. Maar denk ook eens verder. Niet alleen het debat over een onderwerp maar werk het ook eens met burgers samen uit. Ondersteun dit bijvoorbeeld met datajournalistiek en creëer samen met burgers scenario's. En publiceer dit alles op eigentijdse wijze. Ik denk dat het een zeer waardevolle bijdrage aan de participatiesamenleving kan zijn.

Alle bibliotheken onderschrijven dat mediawijsheid een belangrijke rol is voor bibliotheken. Toch komen we vaak nog niet verder dan het aanbieden van internetcursussen of tablet-café's. Ga eens een stap verder en ondersteun burgers bij het maken van nieuws. Help ze bij het uitwerken van hun verhaal voor de samenleving en verbindt dat met de politiek.

In Zwolle en Hengelo ging het vooral nog om het inhuizen van een mediapartner in de bibliotheek. In het afgelopen jaar in Deventer gingen de ideeën al veel verder. Het is een gebied dat nog absoluut ontgonnen moet worden maar waar naar mijn mening bibliotheken nu al hun vinger omhoog mogen steken: ga in het hart van de samenleving staan en help burgers met rol rond civiele journalistiek.

Ik stel voor dat de bibliotheken in Overijssel de oproep van RTV Oost maar eens ondersteunen.

Ik zeg: mediawijsheid 2.0!

Van de 29.000 e-books zijn er 2.700 een kinderboek, en daar hebben wij er maximaal 200 van....

Jeugdboeken zijn nog absoluut het 'stiefkindje' bij ebooks. Van de 29.000 e-books die er op dit moment te krijgen zijn,  is slechts 9% een  jeugdboek (2.700) en daar hebben bibliotheken er dan weer 200 van. Tenminste, als ik de statistieken goed lees.

50% is toch jeugd?
Bij de inrichting van onze bibliotheken zeggen we heel vaak dat 50% van het vloeroppervlak gereserveerd is voor de jeugd. Dat weerspiegelt ook de omvang het ledental en het aantal uitleningen. Kinderen vormen de helft van het gebruikersbestand van de bibliotheek.

Ook in collecties wordt daarom steeds vaker de norm toegepast dat 50% van de collectie een jeugdcollectie is. Met de invulling van de Young Adult-literatuur en een aparte D-collectie is hier ook inhoudelijk een goede impuls gegeven.

E-books bij het CB
Bij e-books ligt dat vooralsnog anders. Daar is de jeugd absoluut nog 'het kind van de rekening'.  Bovenstaande taartpunt komt uit een mooie infographic van het CB (Centraal Boekhuis) en geeft weer hoe de verdeling van de 29.496 e-booktitels is. Laten we dat voor ons rekensommetje maar afronden op 30.000. 9% daarvan is een kinderboek. Dat zijn er 2.700. En laten we wel wezen: er is menig schoolbibliotheek die geen 2.700 boeken heeft.

E-books bij Bibliotheek.nl
Door onze goede kracht Johan Stapel van Bibliotheek.nl werd een mooie infographic over e-books bij bibliotheken verspreid.  Daaruit komt het plaatje dat hier staat.

Daarin zie je dat kinderen en jeugd in de categorie 'Overig' vallen en dat zij 21% van die categorie. De categorie 'Overig' is ook weer 21% van het geheel.

Ok, tot zover de statistieken. Laten we er even vanuit gaan dat openbare bibliotheken 5.000 e-books hebben (anderen zeggen 2.000) dan vormt de categorie 'Overig' daar 21% van. Dat zijn er zo'n 1.000. Daar weer 21% van zijn kinderboeken. Dat zijn er 200.

Van de 2.700 kinderboeken op e-book die te koop zijn, hebben bibliotheken er dus 200. Dat is iets meer dan 7% in bezit. Ook in bibliotheken zijn e-books dus het 'ondergeschoven kindje'

Bibliotheek op School
Toen ik directeur was in de Bibliotheek in Hengelo stonden we voor de beslissing om 150.000 euro te gaan investeren in schoolbibliotheken. Grotendeels te besteden aan boeken. Papieren boeken. Ik heb toen een grote uitgever (naam bij schrijver bekend) uitgenodigd om een aanbod te doen om dit complete bedrag om te zetten in e-books. Zodanig dat de bibliotheek geen enkel geprint boek zou aanbieden aan scholen maar alles digitaal zou doen.

Nooit meer wat van die uitgever gehoord. Maar u snapt mijn opmerking: met 2.700 e-books voor de jeugd zouden we misschien toch al anders naar zo'n investering gaan kijken.

Dubbele opdracht
Wat nu? Boos worden? Stampen met de voeten? Of kijken waar we constructief verder kunnen? Wat mij betreft dat laatste.

Mij lijkt een dubbele opdracht voor de hand te liggen. Dat bibliotheken nog maar 200 jeugd e-books hebben is natuurlijk een lachertje. En daar moet natuurlijk ook wel wat aan gebeurden. Zowel qua aanbod als qua aanbieding. Wat betreft dat laatste deed Jan de Waal al een duit in het zakje. Wat betreft het aanbod, ligt hier denk ik een schone taak voor de inkoopcommissie.

Die inkoopcommissie zal ongetwijfeld zeggen dat dit ligt aan de uitgevers.Gezien de cijfers van het CB ben ik van harte bereid dat te geloven. Dat maakt de opdracht uiteraard niet anders, we moeten er gewoon nog steviger tegen aan.

Dus kom op uitgevers, kom op inkoopcommissie, schouders eronder en op naar een mooi aanbod voor kinderen. Ook hier 50% voor jeugd! Geef de jeugd een volwassen plaats! Succes!

Hengel-o-o-o

Over zoepen, toepen en op de proem'n kroepen, brommers kiek'n of nie dan? Als oud-directeur van de Bibliotheek in Hengelo bekijk ik dit met een grote grijns.

Zelfspot is ook een gave.

Met dank aan Erwin Dekker voor de attendering.

Het wonder van de Hasseler Es....

 

Vanochtend belde FranklinVeldhuis, journalist bij het Hengelo's Weekblad mij. Of ik in drie zinnen kon vertellen wat het wonder van de Hasseler Es was? Ik zei tegen Franklin dat hij wonderen en hard samenwerken volgens mij door elkaar haalde.

Maar goed. Gisteren opende de Bibliotheek Hengelo de heringerichte vestiging Hasseler Es. Onder grote belangstelling van bevolking (vooral kinderen). En ik mocht er bij zijn in mijn rol als kersverse oud-directeur.

Elke keer een stapje terug
De vestiging Hasseler Es kende de afgelopen jaren teruglopende gebruikscijfers. Best een mooie vestiging met zelfbediening en zelfs een kleine sorteerrobot. Maar goed, wel telkens een stapje achteruit. Wie de cijfers doortrok, zou moeten erkennen: als het zo doorgaat is het een keer afgelopen in deze wijk. En dat betekent twee opties: sluiting op termijn of nu iets nieuws verzinnen en het tij keren.

De Hasseler Es was een bibliotheek binnen een Kulturhus maar wel met een eigen met slot. Ieder had zijn eigen deel. De bibliotheek was 20 uur per week open terwijl het Kulturhus elke dag van half acht 's ochtends tot half elf 's avonds open is. En gedurende die openingstijden is er altijd iemand van het Kulturhus aanwezig.

Mijn conclusie was al snel: samenwerking met het Kulturhus zou het mogelijk moeten maken om de openingstijden flink te verruimen. Dat zou echter wel betekenen dat we deels onbemand open zouden zijn. Dan zou er wat toezicht nodig zijn van personeel van het Kulturhus. En met die gedachte ging ik in gesprek met Pieter Brink, de manager van het Kulturhus. Hij was van meet af aan een groot voorstander en zag ook mogelijkheden om daarmee zijn eigen Kulturhus te vernieuwen.

Kijken en zoeken
Er volgde een uitstapje naar de Bibliotheek in Schalkhaar, dit samen met het bestuur van het Kulturhus, de wijkraad en de gemeente. Iedereen enthousiast.

Daarna volgde een lang uitwerkingsfase waarin de samenwerking pas echt getoetst moest worden. Want door de nieuwe opzet was er veel minder sprake van wie nu welke ruimte had in het gebouw. Het ging allemaal wat door elkaar lopen. Vertrouw je elkaar dan dat de ander daar goed mee om gaat? Moet er nu wel of niet een rolluik? Staat dat zitje daar wel goed? Wordt dat geen hangplek voor jongeren? Of is dat juist goed? En heeft dat muurtje wel of geen leidingen?

Een team van collega's van de bibliotheek onder aanvoering van Maria Roethof en Irma Banis hebben die grote puzzel gelegd. Elk ding werd besproken, bekeken en besloten. En in die cruciale laatste fase was ik ook al geen directeur meer en nam René Siteur als nieuwe directeur hier de goede beslissingen.

De deuren al open...
Ondertussen werden 's ochtends de deuren van de bibliotheek al geopend om te kijken wat er zou gebeuren als zomaar leden naar binnen zouden lopen. Dat leverde een aantal aandachtspunten op maar ging eigenlijk ook wonderbaarlijk goed.

Het S-woord: samenwerken!
Daarbij heeft de Bibliotheek Hengelo heel veel vruchten geplukt van al die andere nieuwe bibliotheken in Overijssel. Allemaal samen ontwikkeld en daardoor een relatief goedkoop concept. Dit had Hengelo nooit alleen kunnen verzinnen. In de bouwbegeleiding heeft het bedrijf OdV hele goede diensten bewezen.

En gisteren dus de opening en ik was trots op wat ik zag. Dit is een mooie impuls voor een grote wijk. Een beweging recht tegen de crisis in met tal van slimme oplossingen. Een win-win zeg maar. Ik weet zeker dat deze vestigingen de komende tijd flinke groeicijfers gaat laten zien. Mooie samenwerking, goede inrichting, goed personeel en sterk verruimde openingstijden.

Samenwerking is niet vanzelfsprekend en succesvolle samenwerking is nog schaarser. Tja, als je het zo bekijkt is het misschien toch wel een wonder, Franklin.

Hallo wereld, dag @biebhengelo

Tja, en dan is het vandaag zover: ik vertrek. Een jaar lang was ik parttime directeur van de grootste culturele instelling in Hengelo: de bibliotheek. En wat voor bibliotheek. Aan de muur hing het bordje: "Beste Bibliotheek van Nederland".

In de wind van de samenleving
Gisteren verscheen het afscheidsinterview in de Tubantia. Mooie woorden waren mijn deel. En een mooie tijd was het zeker. Als mensen vragen wat ik het leukst vond, antwoord ik steevast: "om in de wind van de samenleving te staan".  En daar bedoel ik mee dat ik erg genoten heb van de interactie tussen bibliotheek en burgers en tussen de bibliotheek en andere instellingen. De maatschappij beweegt steeds en telkens wordt van de bibliotheek gevraagd om op de juiste manier mee te bewegen.

Een mooi voorbeeld is het taalpunt Menthol dat is opgezet. Een project waarbij tientallen Hengeloërs mensen helpen die de nederlandse taal willen leren. Wie op vrijdagmiddag het café inloopt ziet wat ik bedoel. Of zo'n e-bookposteractie die net op het randje is met de Kama Sutra. Of die zomertassenactie waar we werden overvallen door het succes. Of vervolgens de winteractie voor Serious Request inclusief zeeduik bij.

Om ten slotte ook nog maar eens te eindigen met onze bibliotheekleden zelf die hun mening mochten geven over hun lidmaatschap.  En al die stappen, zo midden in de samenleving, leverden opnieuw een jaar met groei op. En met verdere verruiming van openingstijden in 2013, met een ombouw van de vestiging in de Hasselr Es, het opzetten van een mini-bibliotheek in Beckum en een mooi plan voor bibliotheken op school, weet ik zeker dat de Bibliotheek Hengelo nog niet aan zijn top zit. En dat zegt dus de Beste Bibliotheek, die het al zo goed deed.

Alive.... and kickin'
Dit jaar directievoering is voor mij de bevestiging dat bibliotheken nog springlevend zijn, er liggen legio kansen, ze staan midden in de samenleving en de meeste mensen zijn bijzonder blij met deze voorziening.

En tegelijkertijd is dit jaar voor mij de bevestiging dat willen bibliotheken die toekomst ingaan, ze ook daadwerkelijk moeten blijven bewegen. Er is geen dag zonder actie en geen dag zonder kansen. De kleine ruimtes die her en der in de samenleving beschikbaar zijn moet je optimaal benutten. Niet alleen praten over samenwerking, je moet het ook doen!  Kijk goed maar aarzel niet.

Dank!
Ik dank al mijn collega's van Bibliotheek Hengelo voor die fantastische ervaring. Het was mij een eer om directeur te zijn maar bovenal om met zoveel plezier te werken.

En voor René Siteur die mij weer mag opvolgen: alle succes samen met al die goede collega's!

Voor mij begint een nieuwe periode. Alles ligt weer open.

Hallo wereld, dag @biebhengelo!

Voor het zevende jaar op rij groei..... en de vier lessen die waar daar uit kunnen leren

Vorige week hadden we onze nieuwjaarsbijeenkomst in Bibliotheek Hengelo. En we hadden zojuist onze definitieve cijfers over het gebruik van de bibliotheek. En die waren zeer bemoedigend. Want voor het zevende! jaar op rij is het aantal uitleningen, het aantal bezoekers en het aantal leden gestegen.

Uitleningen
De uitleningen steden naar 851.333. Dat zijn er bijna 10.000 meer dan vorig jaar. Het is geen explosieve stijging. Dit jaar hielden we twee keer een prachtige actie met leestassen. Eentje in de zomer en eentje in de winter. Die laatste was gekoppeld aan een actie voor Serious Request. Die tassenacties hebben ongeveer die extra uitleningen opgeleverd. De bibliotheekformule is doorgevoerd, openingstijden maximaliseren we. Wat is dan nog de volgende stap? Die stap zit in wat personeel nog verder kan toevoegen. Verleiden op kleine en grote schaal.

Les 1: En dat brengt mij er toe om te zeggen dat het ná de bibliotheekformule en na ruimer open het  steeds vaker in biblitoheken zal gaan om wat we er om al onze uitleningen heen organiseren. Denk bijvoorbeeld aan det actie 'Lezen voor leven' die we vorig jaar organiseerden.

Leden
Het aantal leden steeg van 28.642 naar 29.063. En daarmee is het aantal Hengeloërs dat lid is van de bibliotheek gestegen tot 35,9%. Dat is een getal waar we echt heel trots op zijn. En op onze site geven onze klanten ook aan wáárom ze lid zijn van de bibliotheek. Het vasthouden van betalende leden is voor veel bibliotheken misschien wel de grootste uitdaging.

Les 2: Hier hebben we nog wel wat huiswerk te doen want ik heb hier nog geen passend antwoord. Niet anders dan elk jaar betere service. Mijn gevoel zegt dat er nog een hele andere oplossing komt, heel anders dan gewoon betalende leden vasthouden. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwe oplossing om zonder contributie te kunnen werken.

Bezoekers
Het aantal bezoekers steeg van 658.994 naar 741.994. Een stijging van ruim tien procent. Voor een groot deel afkomstig van digitale bezoekers. We zien het aandeel reserveringen en verlengingen groeien. Reden genoeg om heer zorgvuldig naar dergelijke digitale processen te kijken en zorgen dat klanten dat gemakkelijk en zonder kosten kunnen gebruiken.  Maar niet alleen het digitale bezoek steeg. Ook beide vestigingen hadden meer bezoekers. Ik zie letterlijk dat de bibliotheek steeds vaker een ontmoetingsplaats is. Steeds vaker nemen bezoekers hun laptop of iPad mee en sluiten aan op het WiFi-netwerk.

Les 3: Daar leren we van dat goede koffie en uitbreiding van openingsuren belangrijke onderdelen zijn om te kunnen blijven groeien.

Maatschappelijk rendement
Mooie cijfers dus. Elke dag in Hengelo zie ik honderden mensen met een stapeltje boeken, cd's, dvd's of tijdschriften naar buiten gaan. Kinderen, volwassenen, ouderen. Autochtoon en allochtoon. Mannen en vrouwen. Ooit riep ik ergens dat 'elke uitlening een verrijking is van het menselijk DNA'. En ik sta nog steeds achter die uitspraak. De ene uitlening zal meer effect hebben dan de andere, dat misschien wel.

Veel mensen die bij de bibliotheek iets lenen, zouden zich ook redden zonder bibliotheek. Voor sommige groepen zijn we echter van levensbelang: mensen die niet goed overweg kunnen met taal. Het kan gaan om laaggeltterdheid, een leesachterstand op de basisschool of een fysieke beperking om te kunnen lezen. Voor die mensen spelen wij een cruciale rol. Ik heb die cijfers niet direct in ons managementsysteem zitten. En ik ben eigenlijk wel benieuwd naar de bibliotheek die dat wel heeft. En hoe dan, natuurlijk. Dus mijn laatste les van dit stukje zou zijn: waar vind ik dat goede voorbeeld?

Les 4: Hoe zou ik dat goed in beeld kunnen brengen?

Openingstijden tijdens de crisis...

Dit is het eerste document dat in het archief van Bibliotheek Hengelo zit. Het stamt uit 1919. Net na de Eerste Wereldoorlog. Europa nog in crisis. En in Hengelo geeft met fl. 50.000,- uit voor een bibliotheek. In het document ziet u de openingstijden:

Geopend op maandag van 2 -10 uur namiddag en op alle andere werkdagen van 10 uur voormiddag tot 10 namiddag. Des zondags van 2 - 5 uur en van 7 - 10 uur namiddag.

 In 1919 was in Hengelo de bibliotheek elke dag open. 74 uur per week.

De oprichting van de Bibliotheek Hengelo was het initiatief van metaalbedrijf Stork. En net als op andere plekken had men door dat de bibliotheek een toegevoegde waarde voor de samenleving was. Dat de samenleving er mee vooruit gaat.

Vanavond presenteer ik voor raadsfracties in Hengelo het beleid van de bibliotheek. Goed om te doen. Want dialoog maakt je altijd beter. Bij die presenatie zal ik dit plaatje in het begin ook nog even laten zien.  Eentje uit de oude doos. Want er is nog wel wat te doen in het bibliotheekwerk in Hengelo. We hebben de afgelopen tijd hard gewerkt om de twee vaste vestigingen te verbeteren en tegelijkertijd halteplaats van de bus onder te brengen in een brede school . Waar de bibliotheek nu ook zit, volgend jaar zullen overal de openingstijden verruimd worden. Tegelijkertijd openen we een lees- en leeroffensief met de Bibliotheek op School, blijven we ons inspannen tegen laaggeletterdheid en blijven we de culturele huiskamer van Hengelo met een gezellig café en podium.

Verruimen in tijden van crisis. Het vergt van iedereen inspanning: politiek, samenwerkingspartners, personeel en van onze leden. Ik ga dat verhaal vanavond met plezier uitleggen.

Andere saillante details: het lidmaatschap was gratis maar kinderen mochten alleen met speciale toestemming toegelaten worden. Sommige dingenn zijn door de veranderd. Andere onderwerpen blijven onverminderd actueel.

Klanten geven hun reden om lid te zijn...

DVD's,CD's, tijdschriften en natuurlijk boeken

Een ruime keus voor jong en oud

Alles makkelijk digitaal op te zoeken

In een omgeving gezellig en vertrouwd

vinden wij het daarom fijn

om met ons gezin in "onze Bieb" te zijn    

Bovenstaande gedichtje komt van de website van Bibliotheek Hengelo en is achtergelaten door een tevreden bibliotheekgebruiker. De afgelopen weken verstuurde de bibliotheek aan een grote groep klanten de acceptgiro voor het nieuwe jaar. Bij die acceptgiro gaven we tien reden om lid te zijn en blijven van de bibliotheek: onbeperkt lenen, een attenderingsmail tegen boetes, gratis partnerpas, verruimde openingstijden, actuele titels en zo nog een paar meer.   Tegelijkertijd vroegen we onze leden om zelf ook aan te geven wat hún reden is om lid te zijn. En dat lever mooie voorbeelden op. Wat te denken van de opmerking van Marga:  

"Mijn reden om lid te zijn van de Bibliotheek,is dat het mijn leven verrijkt,me stimuleert om meer te lezen en met de moderne vooruitgang mee te blijven doen. DVD en e-reader etc.De geweldige hulp in de bibliotheek is het noemen waard! Zeker als je wat ouder wordt! Hulde."

Of wat te denken van de te tekst van Tinie:

Verrijkend en inspirerend, een feest voor de geest. Zo voelt elke keer weer mijn bezoek aan de bieb. Boeken lokken me naar binnen, de ruimte met warme kleuren nodigt me uit: toe, kom binnen en voel je thuis.. Want dat doet deze bieb met mij, elke keer kom ik hier een beetje thuis!

En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Een soortgelijke actie werd enige tijd geleden ook gehouden door de Bibliotheek Deventer en daar hebben we met dank gebruik van gemaakt.

In Hengelo maken we mooie stappen: de vestiging Hasseler Es kan behouden en vernieuwd worden, een bibliobusplaats die wordt opgeheven kan toch worden behouden met een mini-bibliotheek en ook in  centrale vestiging kunnen we op maandag open. Mooie stappen. Maar wel in een lastige tijd. Ik ben blij dat we mooi bibliotheekwerk kunnen blijven aanbieden. Bouwen in plaats van afbreken. De keerzijde is inderdaad een stijging van het tarief. Daar ontstond - naar mijn mening heel begrijpelijk - wat ophef over.

Het is voor mij nog steeds een genot om in Hengelo te werken. Elke dag om 9 uur gaat de bibliotheek open. En elke dag staan er mensen voor de deur die graag naar binnen willen. Elke dag zie ik wat de bibliotheek doet in levens van mensen. Mensen die met een glimlach tijdschriften lezen in het café, laaggeletterden die bij ons een taalcafé invullen, kinderen die rennend met een stapel boeken naar buiten gaan en 's avonds zitten hun ouders bij een lezing over kinderen en internet. En zo gaat het dag na dag.

Ook dit jaar sluit de Bibliotheek Hengelo voor het zesde jaar op rij - naar verwachting - af met gestegen gebruikscijfers. Ik blijf onverminderd optimistisch over de toekomst van bibliotheken.

Danny

Danny is één van de vaste stille krachten in de Bibliotheek Hengelo. Fulltime aan het werk in de publieksdienst. Als je binnenkomt, kom je hem bijna altijd tegen. Kent heel veel mensen. Stapt op ze af en maakt een praatje. Je werk is wat je er zelf van maakt, zegt hij. En de meeste mensen zijn leuk. Wie het bont maakt, krijgt ook met Danny te maken. Geenzins bang. Maar altijd goedlachs.

Buiten de bibliotheek zie je hem met zijn BMW. Ik kan niet ontkennen dat Danny graag zijn mannelijke kant laat zien. Driftend en met spinnende wielen. Ik doe niets illegaals hoor, zegt hij! Maar zet mijn achternaam er maar niet bij.

Van veel mensen, krijg ik een lach op mijn gezicht. Danny hoort daar zeker bij.

Dolle dwaze dagen bij Bibliotheek Hengelo

De vakantie begint. En bepakt en bezakt vertrekken we naar onze vakantiebestemming. In de Bibliotheek Hengelo komt daar deze week nog een flinke tas bij: een zomerleestas met een blind date met een medewerker van de bibliotheek. De tas is gevuld met de persoonlijke selectie van medewerkers van Bibliotheek Hengelo. De tassen staan gesloten klaar. Je weet niet wat er in zit, je weet aleen wie hem voor je heeft samengesteld.

Naast die selectie zit er een korte groet in van de desbetreffende medewerker en een klein cadeautje. Verder een reactiekaart om te laten weten wat men ervan vond.

Dinsdagochtend om 9 uur stonden de eerste tassen klaar. En aan het eind van de middag was de complete voorraad voor de hele week uitgeleend: ruim 150 tassen.

Op stel en sprong maken we nieuwe tassen. En opnieuw vliegen de tassen de deur uit. Het zijn letterlijk dolle dwaze dagen. Mensen staan heel nieuwsgierig te kijken naar wat er te doen is.

Met de actie benadrukken we dat je onbeperkt kunt lenen bij de bibliotheek. En we dagen onze klanten uit om eens wat mee te nemen wat je niet elke dag leent.

De hele week gaan we nog met de actie door met kans op verlenging.

Misschien dat er op die manier wel duizend tassen de stad in gaan. Duizend mensen die hun blik verruimen en die kennis maken met de persoonlijke selectie van een bibliotheekcollega.

Sinds deze week ben ik er weer helemaal van overtuigd dat de mens van nature nieuwsgierig is.

E-books-posteractie van Bibliotheek Hengelo: overal downloaden met QR-code

Vanaf vandaag kan iedereen in Hengelo 24 uur per dag gebruik maken van boeken van de bibliotheek. Hoe? De posterplakker van het bevriende poppodium Metropool, hielp ons om alle plekken te vinden. En zo hangen we nu op tientallen plaatsen in de stad deze posters van e-books. En met de bijbehorende QR-code kan het e-book direct gedownload en gelezen worden!

Tienduizenden e-books voor 2,8 miljoen tablets

Deze week werd bekend dat 2,8 miljoen Nederlanders gebruik maken van een tablet. Het aantal mensen dat daarmee ook digitaal leest, stijgt daarmee gestaag. Met deze actie willen we in Hengelo duidelijk maken dat we als bibliotheek klaar zijn voor het digitale tijdperk. We hebben een groeiend aantal eBooktitels. De Bibliotheek Hengelo heeft - samen met alle Overijsselse bibliotheken - een mooie e-bookpagina op de website. Daar worden alle opties keurig uitgelegd.

De titels op de posters komen zowel uit het project Gutenberg als uit de e-book-eregallerij van Bibliotheek.nl.

Project Gutenberg

De Overijsselse bibliotheken hebben de afgelopen maanden alle digitale boeken van het project Gutenberg toegevoegd aan hun zoekmachine. Dit zijn 35.000 rechtenvrije en vaak wat oudere titels. Een deel daarvan is Nederlandstalig maar er zijn ook vele Engelse, Franse, Spaanse, Duitse en vele andere talen te lezen. Ze zijn zonder beperking te downloaden. 

E-book-eregallerij

In de e-book-eregallerij van Bibliotheek.nl bevinden zich 26 topppers uit de historie van de Nederlandse literatuur. Niet alleen het boek is digitaal beschikbaar maar ook informatie over de schrijver en de context van het boek. Deze eregallerij is ook te downloaden als app.

Naar buiten!

Mensen die mij kennen weten dat ik mij druk maak over de onderhandelingen met uitgevers over eBooks. En de meesten weten ook dat het tempo waarmee dat gaat niet hoog genoeg ligt en dat ik hierin de uitgevers koudwatervrees toedicht. Toch willen we als bibliotheek Hengelo niet wachten totdat we het complete aanbod hebben. Wat we nu hebben gaan we op een leuke manier aanbieden. Wij zijn benieuwd naar de reacties en het gebruik!

Ook leuk voor uw bibliotheek?

Deze actie is grotendeels mogelijk gemaakt door de inzet van veel collega's in Hengelo. Maar één collega is hier zeker het vermeldenwaard waard. Dat is het goede werk van onze medewerker communicatie & PR Auke van der Meer. Er komt altijd meer bij kijken dan je denkt. Maar daarover later meer.

Wellicht ook leuk om te melden: de eerste bibliotheek heeft zich al gemeld om deze posters ook te gebruiken: Bibliotheek NoordWest Veluwe. En iedereen die deze posters ook wil hebben, helpen we natuurlijk graag collegiaal verder met de spullen die we al hebben.

De geschiedenis van Bibliotheek Hengelo in krap 300 tellen

Burgemeester Frank Kerkhaert van Hengelo heeft de traditie dat hij raadsvergaderingen eindigt met een historisch verhaaltje over Hengelo.Een soort volwassen verhaaltje voor het slapen gaan. Altijd goed om raadsleden een beetje historisch perspectief mee te geven. Het relativeert de waan van de dag die toch al te vaak regeert.

Deze verhaaltjes zijn de "minuutjes van Kerkhaert" gaan heten. Deze verhaaltjes zijn samen met de burgervader verfilmd. Eén van de filmpjes gaat over de historie van Bibliotheek Hengelo. En om eerlijk te zijn: Kerkhaert heeft mijn historisch besef in één klap bijgespijkerd. Want ook mij is de waan van de dag niet onbekend.

Doe maar gewoon.....

Na de leuke donderdag volgde een wat ingetogen vrijdag. Door Astrid van Dam van de Bibliotheek Hengelo was ik opnieuw uitgenodigd voor een voorstelling van Rood Verlangen. Jaar na jaar organiseeert de Bibliotheek Hengelo bijeenkomsten op scholen in het kader van Toon je taal.

Rood verlangen speelt verhalen uit prentenboeken. Tekst wordt tot een minimum beperkt, gevoel wordt met muziek uitgedrukt. Kinderen moeten een uur lang stil zitten.

Dit maal was de voorstelling Marsi aan de beurt en dit maal was ik te gast op een school voor speciaal onderwijs. Ik zag kinderen een uur lang geconcentreerd stil zitten en luisteren naar (klassieke) muziek. Met minimale middelen voltrekt zich een verhaal. Het is magie. De ontlading bij de kinderen als het verhaal toch nog goed afloopt, is dan ook enorm.

Kijk dat is waar we voor werken. Kleine (en grote) kinderen een stap laten maken in hun ontwikkeling.

Ik vertelde Astrid over de ontwikkeling in Zwolle en zij liet mij het verhaal zien van het basisonderwijs in Hengelo. Het lijkt op elkaar maar de accenten zijn verschillend. Kijk, dat verhaal kan ik weer gebruiken in Zwolle. Dat wordt na de ROC's en het VO dan weer een volgende stap.