De bibliotheekverrijker: een broodnodig en moedig experiment

De 'online presence' van bibliotheken kan en moet nog steeds veel beter. Maar hoe? Mensen zijn gemiddeld 6 uur per dag online actief. Informatie wordt gezocht via Google, filmpjes via Youtube, series via Netflix. En wat is de killer-app van bibliotheken.....? Tja, moet ik nou zeggen, online reserveren of ebooks? U voelt ook wel aan dat dat van een andere orde is. 

Bisc en Cubiss zijn en experiment gestart om mensen digitaal te boeien en te verleiden om gebruik te maken van digitale of fysieke diensten van de bibliotheek. Dit experiment staat onder leiding van Almar van der Krogt die eerder voor de Overijsselse bibliotheken en Bibliotheek.nl de ideale website ontwikkelde. Het afgelopen voorjaar deed ik mee aan een hacketon voor dit experiment en de eerste bibliotheken testen het op dit moment uit. 

Maar wat is die bibliotheekverrijker? U scrollt vast wel eens door Instagram, Twitter, Facebook of een ander sociaal medium. Bij welk bericht blijf u hangen? Het zijn niet de droge berichten of advertenties maar het zijn de berichten met een zogeheten 'trigger'. Voor de één is dat een kattenfilmpje, voor de ander een filmpje in de achtbaan of een gek bericht over een knappe menselijke prestatie of juist een enorme blunder. 

Landingspagina

De gedachte van de Biblitoheekverrijker is om zo'n bericht te vinden en te verrijken met informatie. In bovenstaande bericht van de Graafschap Bibliotheken is de trigger een foto van hoe een Koala gewogen wordt. Als je doorklikt op dit bericht dan wordt je naar een landingspagina geleid op de site van de Bibliotheekverrijker.nl. Op die pagina vind je bronnen van de bibliotheek zelf maar ook extra links naar YouTube, Pinterest of voor velen minder bekende bronnen als Delpher, tijdschrijften of kennis en expertisecentra.

De site is op 1 oktober gestart en de bibliotheken Kennemerwaard, Langendijk, Roermond, Z-O-U-T,  Purmerend, de Graafschapbibliotheken, Muziekweb, en Enschede werken er aan mee. De bedoeling is dat ze het twee keer een maand uittesten en uiteraard ondertussen verbeteringen aanbrengen in het concept.

Moedig experiment

Ik vind het een moedig experiment. Want zoveel experimenten zijn er niet in deze digitale wereld. We hebben soms geen flauw benul wat we in deze wereld zouden kunnen doen. Experimenteren en maar gewoon gaan doen om zelf ook gevoel te krijgen wat kan en niet kan, is lovenswaardig. 

Daar komt bij dat de aandacht op dit moment meer lijkt de gaan naar de maatschappelijke en educatieve bibliotheek (en terecht uiteraard) en dat daardoor de aandacht voor de digitale bibliotheek lijkt te verslappen. Of dat wordt gezegd: dat is alleen van de Koninklijke Bibliotheek. En dan terwijl wijzelf en ook onze inwoners elk jaar meer tijd online doorbrengen.  Ik vind echt dat we ook in die digitale wereld nog veel meer stappen moeten maken. 

Op de derde plaats vind ik het moedig omdat in deze dienst ook weer gewoon over informatie wordt gesproken. Eigenlijk is het een pro-actief inlichtingenbureau op internet. Die informatiefunctie is naar mijn gevoel nog steeds een essentieel onderdeel van ons werk. 

Tegelijkertijd zie ik ook wel dat we er nog niet zijn met dit experiment. Zowel qua vorm als qua omvang is er nog veel nodig. Cubiss en Bisc pakten de handschoen op en een paar dappere bibliotheken doen mee. Ik ben benieuwd naar het vervolg! 

Leuk voor uw vocabulaire: De customer activity cycle

Morgen is de opening van Zwolle-Zuid: de flag ship store van Overijssel. Een borrel dus. En bij die borrel hoort borrelpraat. Een woord dat het daar goed zal doen is de Customer Activity Cycle: "Zeg Dirk-Jan, hoe ziet jullie Customer Activity Cycle eruit?"

Bovenstaand plaatje is de basis van de website waarvan ik gisteren het tipje van de sluier optilde. Dit plaatje heet een Customer Activity Cycle en de copyrights berusten bij onze virtuele architect.

Onze klant: wil gaan lenen, is aan het lenen of heeft geleend. Dat zijn de drie kernprocessen die een website dan ook prominent moet ondersteunen. Hoe doe je dat? Dat zie je in de buitenste cirkel. Welke onderdelen moet je aanbieden in welke fase van het proces. Elk van die functies bouwen we op een logische wijze in op de website. Dus niet verstopt achter allerlei menu's, of in verschillende interfaces. Deze website is dan naar mijn mening ook het antwoord op bibliotheken die zowel de aquabrowser als Bicat/Vubis aan hun klanten aanbieden. De voordelen van beide opties zijn hier verenigd in één interface.

Daarnaast brengt deze cyclus veel terug tot de kern. We hebben van onze websites soms kerstbomen gemaakt met meer ballen dan takken, getuige de buttons die we overal opplakken.

Ik zeg er gelijk bij dat het een doorgaand bouwproces is. Wat nu kon op korte termijn zit erin. Maar in de komende tijd gaan we hier mee verder.

Deze Customer Activity Cycle vormt het kader voor de website. De website is echter onderdeel van een veel breder verhaal: het winkelconcept. Het winkelconcept bestaat uit verschillende modules zoals: inrichting, collectie, training, distributie en dus website. Dit hele concept is weer gebaseerd op het Mosaic-klantonderzoek en strategische groepen die hieruit voort komen. Op elk niveau zijn de huidige klantbehoeften centraal gesteld.

Ik meld me weer als de site echt online is. De definitieve tests zijn voorbij en geslaagd maar er wordt nog wel flink gepoetst om alles er glimmend uit te laten zien. Wordt dbus vervolgd.

Een cadeautje voor Zwolle-Zuid: Info.nl, HKA, Medialab en Brightside slaan handen ineen

Vandaag ga ik eens lekker uit de school klappen. Want u ziet hier een plaatje dat nog niemand heeft gezien. Dit is namelijk de site die donderdag bij de opening van Zwolle-Zuid zal worden aangeboden.


Een hele bijzondere site gemaakt onder leiding van Info.nl en bureau dat al jaren meedraait in de top-10 van e-commerce. Technisch werden ze ondersteund door Brightside. HKA en Medialab werken er fantastisch aan mee.



Uitgangspunt is dat bij een ideale bibliotheek zoals Zwolle-Zuid, ook een ideale website hoort. De website is afgestemd op de zogeheten customer activity cycle. Die customer activity cycle gaat uit van het klantproces: 1) de klant wil iets lezen of 2) is bezig om iets te lezen of 3) heeft iets gelezen. Bij elk van die processen kun je benoemen hoe je wilt communiceren met de klant. Daar ga ik een volgende post nog wat meer over vertellen.


De site die donderdag wordt aangeboden is voorzien van het landelijk beeldmerk (helaas net niet de eerste..). Daarnaast wordt er prominent ruimte gegeven aan een etalage die in technisch jargon een "on display widget" heeft. Digitaal displayen dus.

De zoekmachine is een mashup van Bicat en Mediab met de mogelijkheid om volledig visueel te zoeken. Ook daarover in een volgende post nog wat meer.



De site maakt ook gebruik van de landelijke widgets uit het traject van mijnbibliotheek.nl. De locatiewidget is dus bijvoorbeeld gebruikt. Maar ja, dat is natuurlijk niet zo bijzonder als je weet dat de virtuele architect ook meewerkt in dat landelijke traject.


In het voorjaar zijn we begonnen met een programma van eisen. Voor de zomervakantie startte een vooronderzoek en half augustus is de bouw begonnen. In een maand tijd is deze site gebouwd. En neem van mij maar aan dat er aardig programmeurs druk mee zijn geweest. Dit is dus ook nog maar een begin. Want dit jaar leveren we in ieder geval nog een tweede versie op. Wat daarin zit, is ook voer een volgende post.


Tot slot: de site is onderdeel van het complete vernieuwingsprogramma van de Overijsselse Bibliotheken. Daarin bouwen we vestigingen om, veranderen we collectiebeleid, doen we trainingen met personeel, veranderen we de logistiek en... bouwen we een website. Straks voor elke bibliotheek in Overijssel en als het aan ons ligt, ook ver daarbuiten.


Met open mond naar dit project staan kijken. De discussies waren soms fel, de druk was altijd hoog Ik durf de stelling wel aan dat hier het beste team van Nederland aan gebouwd heeft. Dus alle hulde voor Almar van der Krogt, Marc van der Meulen, Stephan de Vilder, Nienke Sterrenburg, Lisette Kruisbrink, Helga van Gelder, Eric Wijnands, Paul Lucassen, Marianne Elsjan Youn Lotfi en last but not least onze opperorganisator Henk Kamp. En dan vergeet ik er vast nog een paar.


Dit belooft nog veel voor de toekomst. En ik hoop dat ik jullie nieuwsgierig heb gemaakt naar het vervolg. Blijf ons dus nog even volgen.