Hoe u elke dag wordt verleid....

Wij worden overstelpt met signalen. Alles vraagt om aandacht. Alle kanalen staan open. Elke dag worden we verleid.

Hoe kan het dat sommige boodschappen er dan toch bovenuit komen? Dit terwijl andere boodschappen volledig ondersneeuwen. Hoe kan het dat op het ene moment onze nieuwsgierigheid gewekt wordt en op het andere moment we volstrekt onverschillig blijven? Roland van der Vorst schreef er een mooi boek over: "Nieuwsgierigheid, hoe wij elke dag worden verleid".

Triggers
Nieuwsgierigheid heeft te maken met "triggers". Fotografen, nieuwsmakers en mode-ontwerpers en politici weten et alles van. Nieuwsgierigheid heeft te maken met het verstoren van het bestaande patroon. Afwijken van de norm. Maar die afwijken mag in veel gevallen weer niet zodanig zijn dat de norm niet meer herkend wordt. Nieuwe mode moet herkend worden als mode, anders kan het geen mode worden. Een fotograaf moet ervoor zorgen dat zijn hoofdbeeld herkenbaar blijft als hij wil dat het accent ontdekt wordt. En voor politici geldt dat mensen het gevoel moeten blijven houden dat het geloofwaardig is. Een politicus die een belasting belooft van 0% wordt niet meer geloofd en vervreemd zichzelf van de samenleving.

Vier basisprincipes
Om nieuwsgierigheid te blijven prikkelen moet je herkenbaar blijven, wel afwijken en het normale verstoren, terwijl je ook weer niet moet vervreemden.

Daar gebruikt Van der Vorst vervolgens van vier basisvormen voor. Vier methoden van het opwekken van nieuwsgierigheid: 1) het opwekken van een genoeglijk gemis, 2) achterhouden, 3) verstoren en 4) openhouden. De uitleg van al deze methoden zijn bijzonder logisch en herkenbaar. Tegelijkertijd wordt duidelijk tijdens het lezen dat er ook veel instellingen deze principes niet durven toe te passen. Die durven namelijk niet af te wijken van de norm.

Bekijk maar eens deze poster van de verkiezingen in Overijssel. De provincie roept op om niet te stemmen. Deze campagne is op het randje. Hij wijkt af van de norm en trok daarmee de aandacht. Er was één gemeente in Overijssel die de posters namelijk gelijk verwijderde. Die vervreemde dus van de boodschap. Dat moet je dus durven, je boodschap zo brengen. Andere provincies hadden een brave campagne over "ga vooral stemmen". Een boodschap die vervolgens gewoon ondersneeuwt omdat deze niet afwijkt van de norm.

Wie meer wil weten van Roland van der Vorst moet vooral even kijken naar de interviews bij VPRO Boeken. Ga ik ondertussen verder met het volgend boek van Van der Vorst: Over hoop. Ook zo'n mooi thema.

Het filmpje wat bovenaan staat is hoe de boekpresentatie voor dit boek georganiseerd was. Geheel in stijl. Hoe wek ik nieuwsgierigheid op? Nou, zo dus. En let maar op: u wordt elke dag verleid.

Brainstormen in je eentje...

37 Tools For Solo Brainstorming

View more presentations from Marc Heleven

In je eentje brainstormen. Dat lijkt een onmogelijkheid. Ideeën verzinnen is juist leuk met veel mensen bij elkaar. Meeliften op elkaars gedachten en elkaar verrijken.

Toch zijn er op internet veel leuke tools om te brainstormen die je vaak ook in je je eentje kunt gebruiken. Mijn Vlaamse collega Marc Heleven heeft voor iedereen die wel eens wil brainstormen in zijn eentje 37 manieren op een rijtje gezet. Van woordassociaties, automatische moodboards tot ideeënmachines. Neem er eens rustig de tijd voor om ze te bekijken. Er zitten echt pareltjes tussen. Ik attendeer jullie daar dus graag op.

Succes ermee.

Lef en Liefde: samenwerken met Inspirezzo

"Wist jij dat er alleen bij de beroepsgroep Bakkers meer singles te vinden zijn dan onder beroepsgroep bibliothecarissen? En wat zegt dat over ons?" Mijn aandacht was gewekt. En zo begon Ferd van den Eerenbeemt van Inspirezzo zijn verhaal over de toekomst van de bibliotheek. Na deze kwinkslag - onderbouwd met onderzoek trouwens - volgde een gedegen verhaal over hoe de maatschappij zich ontwikkelt en hoe bibliotheken daarop in kunnen spelen.

Lef en Liefde
Inspirezzo is een bijzonder bedrijf. Vooral begonnen in de onderwijsmarkt, heeft het zich ontwikkeld tot een creatief bedrijf voor organisatieontwikkeling.

Een bedrijf dat zich denk ik het beste laat kenmerken door Lef en Liefde. Lef, omdat het lastige stappen niet schuwt en trajecten begeleid waarin juist nieuwe wegen moeten worden bewandeld. Je moet patronen doorbreken, heilige huisjes afbreken en nieuwe manieren moeten een gewoonte worden. Daar moet je stevig voor in je schoenen staan en een flink portie creativiteit activeren.

Tegelijkertijd is het een bedrijf met Liefde. Omdat het uitgaat van de gedachte dat elke professional vanuit zijn eigen passie kan worden aangesproken. Dat er altijd ergens een vuurtje smeult dat in elk mens kan worden opgestookt.

Door een paar personen was ik op Ferd gewezen. Je moet eens met hem gaan praten. Jullie lijken wel wat op elkaar en jullie kunnen vast iets voor elkaar betekenen. En zo geschiedde. En dus legde ik mijn traject rondom bezuinigen op tafel en legde Inspirezzo zijn trajecten op tafel. En inderdaad. Onze manier van werken sluit niet alleen op elkaar aan maar past ook goed bij elkaar.

Versterkende programma's rond bezuinigen
Ik bied samen met Marc Heleven van NewShoesToday een eerste denkkader rond bezuinigingen. Inspirezzo heeft een interessant vervolgtraject waarin in vier bijeenkomsten een meerjarig (bezuinigings)plan wordt ontwikkeld. Binnnekort zal in BibliotheekBlad over het traject van Inspirezzo een goed artikel verschijnen.

We hebben afgesproken om maar eens wat meer met elkaar te gaan uitwisselen. Elkaar misschien verder te helpen en eens te kijken wat er nog meer zou kunnen zijn.

Ondernemen en kennis mobiliseren
Ondernemen is soms je intuïtie volgen. Steeds vaker zoek ik samenwerking met allerlei mensen buiten de branche. We moeten gewoon meer kennis in onze branche mobiliseren. Het afgelopen jaar startte ik samen met Marc Heleven van NewShoesToday de training "37 manieren om te bezuinigen". We hadden nog niet eerder samengewerkt, maar soms weet je dat je goed zit. De richting wordt wel duidelijk als je eenmaal die weg op geslagen bent.

Dat denk ik hier ook bij. Ik vind Inspirezzo een leuk bureau met een mooie visie en goede professionals. Wij slaan die weg maar eens op. En wie weet is dit weer een begin van een nieuwe "making of...". Wordt vast vervolgd.

De bezuiningsstorm gaat de komende maanden zijn volle omvang bereiken. Gemeenten moeten voor 1 juli hun bezuinigingen voor 2012 en verder door de gemeenteraad krijgen. Het wordt alle hens aan dek. Alle hens, niet alleen om bezuinigingen te pareren en in te vullen maar tegelijkertijd in die bezuinigingen ook ons verhaal voor de toekomst te laten horen. Een verhaal voor de toekomst om iedreen te overtuigen dat bibliotheken ook in de toekomst van grote waarde zullen blijven. Ook dat wordt vast vervolgd. Ik wens u veel lef en liefde.

Vervoer

Vervoer

Bestemming is waarvoor je leeft
en aankomst is waarvoor je kiest

de deur uit voor het niemandsland
van onderweg, van hot naar her

de halte blijkt een voorportaal
de bus ontpopt zich als jouw thuis

de stoel biedt zich als reisplek aan
je dagdroom sluit als een fauteuil

de horizon kruipt in je oog
vóór jou ligt weer een nieuwe einder

straten strekken hun armen uit
ramen raken vertrouwd met jou

je stapte in als vreemdeling, maar
blikken kruisen en ogen spreken

stap rustig uit, maak je niet druk
jouw plek blijft steeds gereserveerd

Koos Geerds
Provinciedichter Overijssel 2009-2010

Koos Geerds was de eerste provinciedichter van Nederland en heeft zijn termijn afgerond. De Overijsselse bibliotheken hebben de bundel gedichten nu uitgebracht. De dichtbundel van Koos Geerds kunt u gratis dowloaden.

OCLC-rapport: Google heeft 11% van de complete boekproductie gedigitaliseerd

Wekelijks ploeg ik mij door een aantal rapporten. Soms zit daar echt een rapport tussen dat even het vermelden waard is. Dat is het geval bij het OCLC-rapport: Perceptions of libraries. Edwin Mijnsbergen meldde in januari al dat het complete rapport er aan zat te komen. Dat is er inmiddels.

In dit rapport wordt een trendanalyse gemaakt over de periode 2005-2010. De periode waarin Google groter en groter werd. De periode waarin de bankenrecessie akelig hard toesloeg, zeker in de Verenigde Staten. En waarbij het de vraag is: wat heeft dit alles betekent voor onze gebruikers.

OCLC laat zien hoe snel de wereld veranderd. Een voorbeeld: Google had eind 2010 ruim 10% van de complete boekproductie ooit gedigitaliseerd. Wie dat zo doortrekt met een leercurve weet dat Google voor 2020 klaar is met de complete digitaliseringsslag van alles wat ooit gedrukt is.

Het bezit van de smartphone steeg van 2% naar 23% van de bevolking. Wie dat doortrekt weet dat we in 2015 hier een percentage scoren van 80%.

Onderzocht is ook wat de recessie had gedaan met mensen. Mensen die ook gewoon bij ons in de bibliotheken komen. Mensen die direct getroffen werden door de recessie gingen bijvoorbeel meer gebruik maken van sociale netwerksites en gingen meer gebruik maken van de bibliotheek. De bibliotheek is geen bezuinigspost maar juist een besparingspost en een plek om jezelf te ontwikkelen waardoor je meer kansen hebt op de arbeidsmarkt.

76% van mensen die getroffen zijn door de crisis gaf aan minder DVD's en boeken te kopen. 75% van deze groep - en lid van de bibliotheek - gaf aan meer boeken en DVD's te gaan lenen in plaats van te kopen.

En zo kunnen we nog wel even door gaan met dit soort cijfers. Het regent ervan in het OCLC-rapport. Aardig leesvoer voor iedereen die met de toekomst bezig moet.

Hier is het rapport te downloaden.

Non-profit

"Sie betreten den non-profit sector" Deze tekst kwam ik tegen op het Haus Deutsche Stifungen in Berlijn.

Bibliotheken behoren tot de non-profit sector. Een raar woord eigenlijk: non-profit.

Non-profit: Wij zijn er niet voor de winst. Maar waar zijn wij wél voor?

Wij zijn er vóór kleine en vóór grote mensen, vóór arme en vóór rijke mensen, vóór mensen die geboren zijn in Twello en vóór mensen die geboren zijn in Kabul.

Wij zijn vóór ontwikkeling. Vóór kansen voor kinderen. Vóór het plezier van verbeelding. Vóór letters, vóór muziek, vóór beelden.

Om te ontdekken wat je mening is. Om te weten hoe de wereld in elkaar zit. Of om die wereld juist even achter je te laten. Om je smaak te verfijnen, je eigen klank en kleur.

Om te ontdekken wie je bent.

Welkom in de non-profit-sector. Onbetaalbaar!

Bepaal zelf wie de opvolger wordt van Peter van Eijk

De opvolging van Peter van Eijk. Jawel, de vacature staat uit. U kunt solliciteren. Maar wie moet hem opvolgen? Een man met wie ik heel veel heb samengewerkt en waar ik ook nog veel van heb geleerd. Edwin Mijnsbergen stond al terecht stil bij de vele kwaliteiten van hem. Dat onderschrijf ik hierbij nog eens graag.

Het bibliotheekwerk mag zich daarom best druk maken om zijn opvolging. Ik denk dat er veel van af hangt: Hoe gaat het verder met alle ontwikkelingen? Lukt het om een goede exploitatie te krijgen? Lukt het om al die kikkers van het bibliotheekland in de kruiwagen te houden? Kortom: wij zoeken niet zo maar iemand, wij zoeken een superman of supervrouw. Want echt veel inwerktijd zal de nieuwe directeur niet krijgen. Er liggen veel dossiers die om snelle actie vragen.

Alle reden dus om met elkaar Bibliotheek.nl eens te flink te helpen met die werving. Ik heb mijn oor te luister gelegd, vele namen gehoord. Die namen weer doorgefluisterd aan mensen die het weten kunnen. Zo onstond een rijtje puike namen. Ik denk dat het al een eer is dat deze mensen genoemd zijn voor deze functie. Het zegt iets over de kwaliteiten die deze mensen wordt toegedicht.

Maar het oordeel is natuurlijk aan u: u kunt weer stemmen. Hier het lijstje. En als u denkt, het wordt toch iemand anders, dan mag u altijd reageren.

1. Marco de Niet (Stichting DEN)
Marco Wie? hoor ik u denken: Marco de Niet. Marco de Niet is momenteel directeur van de Stichting Digtaal Erfgoed Nederland (DEN). DEN is het ICT-kenniscentrum van de erfgoedsector. Zeg maar het Bibliotheek.nl van de archieven. Een instantie die nauwe banden heeft met de Koninklijke Bibliotheek en daarmee goed zou passen in de initiatieven om de Koninklijke Bibliotheek ook heel nadrukkelijk neer te zetten als bibliotheek van alle bibliotheken. Ik ken Marco de Niet niet. Wel kan ik uit zijn profiel halen dat het een stevige netwerker is en zijn mannetje her en der staat. Ik heb veel respect voor DEN dus zou moeten kunnen. Ik kan niet beoordelen hoe bestuurlijk hij is. En dat is wel nodig in deze functie.

2. Hans Jansen (Koninklijke Bibliotheek)
Iemand die ook goed in dat rijtje past van de lijn van de Koniklijke Bibliotheek is Hans Jansen. Hans Jansen is op dit moment plaatsvervangend directeur van de Koninklijke Bibliotheek. De rechterhand dus van Bas Savenije. Ik heb in het verleden met Hans Jansen onderzoek gedaan. Dat kan hij zich vast niet meer herinneren. Ik vond het toen een hele slimme man. Bestuurlijk gepokt en gemazeld. Wel altijd een KB-man geweest. Dus of hij interesse heeft voor een overstap.... Dan zou Bibliotheek.nl onderdeel moeten worden van de KB. Dan is Hans zeker de man.

3. Jan Braeckman (Bibnet)
Onze Vlaamse vrienden hebben een soortgelijk bureau als Bibliotheek.nl. Dit onder de naam Bibnet. Al enige jaren voert Jan Braeckman hier de scepter. En met succes. De Vlaamse ontwikkeilngen tonen grote gelijkenissen met de Nederlandse. Wat ligt meer voor de hand dan dat de directeur van Bibnet een openbare sollicitatie doet met de oproep om Bibnet en Bibliotheek.nl samen te voegen. Uiteraard met een kantoor in Nederland en in Vlaanderen.

4. Mireille Pondman (Bisc)
Ja heren, het wordt tijd voor een vrouw in deze functie. En een vrouw die ik deze functie van harte zou gunnen is Mireille Pondman, thans directeur van de Utrechtse PSO Bisc. Ik heb een klein beetje met Mireille samengewerkt en was onder de indruk van haar bestuurlijke stevigheid in combinatie met de vaardigheid om inhoudelijk te sturen. Ze is bekend met alle PSO-directeuren en dat kon wel eens een voordeel zijn als Bibliotheek.nl veel meer wil samenwerken met alle PSO's.

5. Fred Geelen(SCHUNCK)
Fred Geelen is de flamboyante directeur van SCHUNCK. Hij stond met zijn organisatie altijd vooraan als het ging om digitale ontwikkelingen. Kortom, een man met de blik vooruit. Voortkomend uit de politiewereld, doorgegroeid in de gemeentewereld en uitgebouwd in bibliotheekwerk. Tijd voor weer een volgende stap?

Tot nog toe waren mijn pooltjes altijd juist. Er ligt dus een zware last op u. Dus ook ditmaal mag u stemmen op de juiste kandidaat. Tegelijkertijd ga ik opnieuw mijn oor te luisteren leggen. Ik heb namelijk nóg wel een paar namen gehoord. Maar die moet ik nog een paar keer horen om ze serieuzer te nemen. Dus misschien meld ik me nog wel met aanvullingen.

Ik wens onszelf veel succes bij onze werving!