C'est le beton qui fait la musique

Een bus rijdt ons voorbij.

“Laat u bussen” lezen wij.

“Ik laat me zingen” zei ooit prins Claus.

Prinsen bussen in koningsblauw,

bussen zingen op asfaltgrauw,

een vrachtwagen toont van ver het publiek:

C’est le beton qui fait la musique!

(c) Coby Poelman-Duisterwinkel

 

 

Dat er een betonbedrijf was die deze slogan voer, wist ik al: C'est le beton qui fait la musique. Het leek mij eerder een mooie naam voor een Franse hardrockband. De Groningse dichter Coby Poelman-Duisterwinkel schreef het gedicht. Meer gedichten over vooral Groningen zijn te vinden op haar verschillende sites. De slogan is overigens van Kijlstra Beton. Ik kon er wel om lachen. Hij staat overigens ook op de site met slechtste slogans.... 

Voor het zevende jaar op rij groei..... en de vier lessen die waar daar uit kunnen leren

Vorige week hadden we onze nieuwjaarsbijeenkomst in Bibliotheek Hengelo. En we hadden zojuist onze definitieve cijfers over het gebruik van de bibliotheek. En die waren zeer bemoedigend. Want voor het zevende! jaar op rij is het aantal uitleningen, het aantal bezoekers en het aantal leden gestegen.

Uitleningen
De uitleningen steden naar 851.333. Dat zijn er bijna 10.000 meer dan vorig jaar. Het is geen explosieve stijging. Dit jaar hielden we twee keer een prachtige actie met leestassen. Eentje in de zomer en eentje in de winter. Die laatste was gekoppeld aan een actie voor Serious Request. Die tassenacties hebben ongeveer die extra uitleningen opgeleverd. De bibliotheekformule is doorgevoerd, openingstijden maximaliseren we. Wat is dan nog de volgende stap? Die stap zit in wat personeel nog verder kan toevoegen. Verleiden op kleine en grote schaal.

Les 1: En dat brengt mij er toe om te zeggen dat het ná de bibliotheekformule en na ruimer open het  steeds vaker in biblitoheken zal gaan om wat we er om al onze uitleningen heen organiseren. Denk bijvoorbeeld aan det actie 'Lezen voor leven' die we vorig jaar organiseerden.

Leden
Het aantal leden steeg van 28.642 naar 29.063. En daarmee is het aantal Hengeloërs dat lid is van de bibliotheek gestegen tot 35,9%. Dat is een getal waar we echt heel trots op zijn. En op onze site geven onze klanten ook aan wáárom ze lid zijn van de bibliotheek. Het vasthouden van betalende leden is voor veel bibliotheken misschien wel de grootste uitdaging.

Les 2: Hier hebben we nog wel wat huiswerk te doen want ik heb hier nog geen passend antwoord. Niet anders dan elk jaar betere service. Mijn gevoel zegt dat er nog een hele andere oplossing komt, heel anders dan gewoon betalende leden vasthouden. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwe oplossing om zonder contributie te kunnen werken.

Bezoekers
Het aantal bezoekers steeg van 658.994 naar 741.994. Een stijging van ruim tien procent. Voor een groot deel afkomstig van digitale bezoekers. We zien het aandeel reserveringen en verlengingen groeien. Reden genoeg om heer zorgvuldig naar dergelijke digitale processen te kijken en zorgen dat klanten dat gemakkelijk en zonder kosten kunnen gebruiken.  Maar niet alleen het digitale bezoek steeg. Ook beide vestigingen hadden meer bezoekers. Ik zie letterlijk dat de bibliotheek steeds vaker een ontmoetingsplaats is. Steeds vaker nemen bezoekers hun laptop of iPad mee en sluiten aan op het WiFi-netwerk.

Les 3: Daar leren we van dat goede koffie en uitbreiding van openingsuren belangrijke onderdelen zijn om te kunnen blijven groeien.

Maatschappelijk rendement
Mooie cijfers dus. Elke dag in Hengelo zie ik honderden mensen met een stapeltje boeken, cd's, dvd's of tijdschriften naar buiten gaan. Kinderen, volwassenen, ouderen. Autochtoon en allochtoon. Mannen en vrouwen. Ooit riep ik ergens dat 'elke uitlening een verrijking is van het menselijk DNA'. En ik sta nog steeds achter die uitspraak. De ene uitlening zal meer effect hebben dan de andere, dat misschien wel.

Veel mensen die bij de bibliotheek iets lenen, zouden zich ook redden zonder bibliotheek. Voor sommige groepen zijn we echter van levensbelang: mensen die niet goed overweg kunnen met taal. Het kan gaan om laaggeltterdheid, een leesachterstand op de basisschool of een fysieke beperking om te kunnen lezen. Voor die mensen spelen wij een cruciale rol. Ik heb die cijfers niet direct in ons managementsysteem zitten. En ik ben eigenlijk wel benieuwd naar de bibliotheek die dat wel heeft. En hoe dan, natuurlijk. Dus mijn laatste les van dit stukje zou zijn: waar vind ik dat goede voorbeeld?

Les 4: Hoe zou ik dat goed in beeld kunnen brengen?

Welkom in de gouden eeuw!

Geschiedenis die op een mooie manier verteld wordt, heeft gelijk mijn aandacht. Op deze zondagochtend kwam ik via mijn kinderen bij een prachtig stukje geschiedenis terecht: Welkom in de Gouden Eeuw. Plien van Bennekom nodigt als Dorine Goudsmit in haar talkshow bekende personen uit de geschiedenis uit. Samen met deze personen blikt ze terug op de geschiedenis. Met briljant vondsten: reclamefilmpjes, diepte-interviews, filmpjes van Opsporing verzocht en ga zo maar door. Door de kleine taalgrapjes is de serie ook leuk voor ouders en andere volwassenen.

Voor de hele serie: ga naar Uitzending gemist En bezoek ook de website van het programma, geschiedenis met een hele grote glimlach.

Wat op 1 januari 2013 nog niet klaar was....

In het voorjaar van 2011 (ja, lang geleden) schreef ik een aantal artikeltjes over 1 janauri 2013. Ik schreef toen dat het technisch allang mogelijk was om alle leden van bibliotheken bij elkaar te laten lenen. Maar waarom deden we dat niet? Toen zag ik het volgende voor me:

1 januari 2013: het acht-uur-journaal besteedt in een kort item aandacht aan het feit dat alle bibliotheekleden nu in alle bibliotheken hun boeken kunnen lenen. Een landelijke vorm van gastlenen is een feit. Eerder op die dag hebben staatssecretaris Zijlstra en VOB-directeur De Vries al een persconferentie gegeven in Nieuwspoort. In een radio-interview legt directeur Van Leeuwen van Bibliotheek.nl uit dat dit nu een mooie uitwerking is van de landelijke digitale infrastructuur. Een onmogelijk nieuwsitem? Ik denk het niet/

In het afsluitende artikel kon ik het volgende concluderen:

• Gelderland en Brabant hadden op dat moment al gastlenen
• Limburg en Overijssel hadden het op de planning staan
• Friesland had interesse en Noord- en Zuid-Holland waren enthousiast
• Zeeland zei nuchter dat het moest aansluiten op de landelijke infrastructuur en
• Bibliotheek.nl meldde dat het hiervoor in 2012 het IAM (Identificatie- en Authorisatie Management)

Ik kan het gemist hebben maar volgens mij zaten wij op 1 januari 2013 niet in het acht-uur-journaal en Halbe Kuipers was al geen staatssecretaris meer. Nu zou ik een zuur stukje kunnen schrijven over - tjonge, tjonge - wat gaat het toch weer langzaam. Ja, dat gaat het. Maar er zijn wel degelijk stappen gezet.

Al gerealiseerd
In de tussentijd zijn Overijssel en Limburg operationeel geworden met gastlenen. Heel Zuid- en Oost-Nederland (toch zo'n 6,6 miljoen inwoners) kan dus bij elkaar lenen. Dat werkt naar behoren zover ik weet en ik hoor zelf goede geluiden in Overijssel.

Noord- en Zuid-Holland
In Noord- en Zuid-Holland is ondertussen bij de directie-overleggen en Probiblio het plan gerijpt voor een opmaat naar de Nationale Bibliotheekpas. Op dit moment wordt dit project voorbereid om in de loop van dit jaar opgestart te worden. Als ik het goed begrijp zal die dus gebruik gaan maken van de nieuwe landelijke infrastructuur.

Bibliotheek.nl
Hoe ver het precies is met het IAM is voor mij wat lastig te begrijpen. Aangegeven was in het jaarplan dat dit in 2012 beschikbaar zou komen. In de laatste update over het derde kwartaal 2012 wordt gemeld: 

Testmanagement heeft IAM vrijgegeven voor productie (live-gang). IAM gaat echter pas daadwerkelijk worden gebruikt wanneer applicaties worden aangesloten op IAM (voor gebruikersauthenticatie). Dat is het eerst het geval bij nieuw op te leveren applicaties zoals NBC+. Zolang nog niet alle bibliotheken zijn aangesloten op IAM, valt IAM terug op de identiteiten van A-select.

Regie
In mijn artikeltje in het voorjaar van 2011 vroeg ik of SIOB, Bibliotheek.nl en VOB geen regie wilden oppakken op dit punt om partijen goed bij elkaar te brengen. Op 31 oktober 2012 was het zover. De VOB nodigde achter de branchestrategie partijen uit om afspraken te maken over de realistatie hiervan. De Nationale Bibliotheekpas - die veel lijkt op wat ik hierboven schrijf - maakt onderdeel uit van die branchestrategie. In een communiqué wordt aangegeven dat de SPN (de samenwerkende PSO's) deze pas gaan oppakken en op 1 maart 2013 met een projectplan komen.

Dat lijkt me een concrecte stap. En het lijkt mij dan weer logisch dat er een koppeling wordt gemaakt met het initiatief in Noord- en Zuid-Holland en dat er een overstapplan komt voor Brabant, Limburg, Gelderland en Overijssel.

Warempel: zou het acht-uur-journaal van 1 januari 2014 dan als goed alternatief haalbaar worden? Lijkt me een mooi voornemen voor 2013.

Ik blijf graag een eeuwige optimist. Ik wens onszelf daadkracht.Volgend jaar dat hele landkaartje oranje!

Wat u niet kunt volgen via internet....

Vrijdagavond om 21.00 uur is het weer zover. Elk jaar treden we met onze muziekvrienden één keer op voor familie, vrienden en vage kennisen. Dit jaar onder de titel Late Night with Laura. Steevast een gezellige avond met een duidelijke rolverdeling: wij op de instrumenten en Duke achter de tap. Dus ook vrijdag weer. Tegen een luttel bedrag laaft u zich weer de hele avond aan cultuur.... en de tap.

Elk jaar nodig u uit en zie ik wel weer iemand verschijnen. En dus nodig ik u ook dit jaar weer uit.

Eén van de weinige dingen in het leven die u niet kunt volgen via internet. Nog niet, zeg ik er dan maar bij. Want ik wil mijn mede-muzikanten toch even wijzen op de het feit dat er toch wel bandjes zijn die net als skieërs, parachutespringers en motorrijders gewoon kunt volgen vanaf hun bezigheid. Kijk maar eens naar deze trombonist... Dus vrijdag nog gewoon langskomen in De Kuip volgend jaar misschien te volgen vanaf internet. 

De alfabetiseringscrisis....

Ook zo'n moeite om te lezen wat hierboven staat? Mooi, dan bent u goed gezelschap: één op de vijf Europeanen heeft moeite met lezen en schrijven.  Voor wie nog geen goede voornemens heeft voor 2013, doet er goed aan om dit rapport te lezen. Het is de samenvatting van het rapport dat Prinses Laurentien aanhaalde op de Bibliotheek2daagse. Een rapport dat kort samenvat in welke alfabetiseringscrisis we zitten. En hoe belangrijk leesplezier is om uit die crisis te geraken.

De problemen zoals uit blijkt uit verschillende onderzoeken:

• 1,5 miljoen volwassenen in Nederland zijn laaggeletterd
• 2/3 van hen is geboren en getogen in Nederland
• 42% van de Nederlandse kinderen leest nooit thuis
• 14,3% van de 15-jarigen is laaggetterd
• En 25% van kinderen verlaat de basisschool met een leesachterstand van 2 jaar.

Om met het rapport te spreken:

Het genoemde rapport is bedoeld om Europese landen wakker te schudden over de alfabetiseringscrisis waarmee alle landen kampen. Daarbij dienen we ons te realiseren dat lezen en schrijven veel meer is dan een techniek of een vaardigheid. Geletterdheid draait om zelfvertrouwen en het vermogen om in de samenleving te functioneren als individu, als actieve burger, als werknemer of als ouder. Het is tijd dat onze samenlevingen deze crisis onder ogen zien en samen in actie komen om de alfabetiseringscijfers te verbeteren en ongeletterdheid tegen te gaan. We leven wat dat betreft in een paradox: terwijl het digitale tijdperk almaar meer geletterdheid vereist, blijven miljoen Europeanen van alle leeftijden hopeloos achter.

Daarna gaat het rapport in op een coöperatieve aanpak: jawel, het gaat om samenwerking: 1) Een geletterde omgeving creëren, 2) Het niveau van het lees- en schrijfonderwijs verbeteren en meer ondersteuning bij het lezen geven en 3) deelname en inclusiviteit vergroten. Heel helder allemaal om vervolgens een aanpak voor jonge kinderen, tieners en volwassen te geven.

Wie zo handelt zorgt er voor dat bovenstaande plaatje verandert in onderstaande plaatje.

Een rapport van slechts 16 pagina's.. En een heel jaar voor de boeg.

De samenvatting van het hele rapport kan in drie woorden: Kom in actie!

Stop talking, start reading!

Cold as ice

250.000 kilo ijs en 250.000 kilo sneeuw waren gedropt op het Rodetorenplein in Zwolle. Een grote tent er omheen die het geheel op - 8 graden houdt. Daarna laat je een berg kunstenaars toe die met kettingzagen en ander gereedschap er een beeldenpark van maken. En vervolgens komen er in een maand tijd 140.000 bezoekers op af. Ik heb het over het IJsbeelddenfestival in Zwolle. Via het handige kerstvakantieoverzicht van mijn collega Tonnie Peters werd ik erop geattendeerd.

Het thema dit jaar zijn de sprookjes van Grimm... Hoeveel weet jij er te raden in de set hierboven?

Tja, en wat doe je na afloop met al die beelden? Dat mag u hier zelf bekijken..... En o ja, een goed 2013!