dinsdag 15 september 2026

De miljoenennota 2027 en de vraag die uw ambtnaar kan gaan stellen...

Prinsjesdag! En de miljoenennota. En natuurlijk duiken we daar even in. Want in de wandelgangen werd al gefluisterd dat de extra middelen voor bibliotheekwerk nog niet overgaan naar het algemene gemeentefonds maar nog een jaar een decentralisatie-uitkering blijven. Dat betekent dat het geld nog een jaar extra gelabeld blijft voor bibliotheekwerk. Maar het kan bij ambtenaren ook tot de verkeerde conclusie leiden dat het incidenteel geld is. Ik leg hieronder uit wat je moet zeggen als bibliotheekdirecteur als dat gebeurt. 

Welkom bij het balletje, balletje tussen ministeries waar je makkelijk het spoor bijster kunt raken. Houd het hoofd koel en lees mee.

De bijlage bij de miljoenennota 

Ok daar gaan we. De afgelopen twee jaar hadden gemeenten al een dentralisatieuitkering voor bibliotheekwerk. € 2,95 per inwoner met een minimum van € 100.000,- per gemeente. Die regeling wordt nog een jaar voortgezet omdat de wetswijziging van de bibliotheekwet nog niet is afgerond. En dus vind je op pagina 268 in de algemene toelichting bij de miljoenenota het volgende staatje over de bedragen die naar het gemeentefonds gaan.


Een overijverige ambtenaar van de financiƫle afdeling - die het dossier niet kent - zal zeggen dat dit eenmalig geld is. En toegegeven, de toelichting op pagina 269 van de bijlage helpt niet echt. Daar staat namelijk dit.

Dit laat niet doorschemeren dat er structureel geld komt. Maar wie goed leest, ziet dat het geld overgeboekt is vanuit de begroting van het ministerie van OCW. Je moet voor de structurele middelen overschakelen naar de begroting van dat ministerie. Daar zit dat nog vast. Daar zal ik zo ook het voorbeeld van geven. 

Maar ook in de toelichting bij de miljoenennota vind je het nog terug. Maar wel een heel eind verder dan het vorige staatje. En daar was die overijverige ambtenaar al afgehaakt. Het is op pagina 310 van de toelichting op de miljoennota, waar je vervolgens nog een tekst met een toelichting op de cultuurbegroting. En daar wordt het volgende gemeld. 

En daar leest u dat er nog extra middelen op de OCW-begroting staan die de komende jaren nog naar het gemeentefonds moeten. Het structurele geld zit dus nog bij OCW. 

Dus op naar de begroting van het OCW!

De begroting van het ministerie van OCW

De bijlage bij de miljoenennota was ruim 400 pagina's, die van het ministerie van OCW net geen 200. Een stuk overzichtelijker dus. En op pagina 110 van deze begroting, kom je onderstaande staatje tegen met bedragen voor bibliotheekwerk voor de komende jaren. 


En dan zie je dus dat het bedrag voor bibliotheekwerk in 2028 plotseling met € 62 miljoen stijgt. En dat is precies het bedrag dat in 2027 werd toegevoegd als decentralisatieuitkering voor het gemeentefonds. Als de wetswijziging met de zorgplicht dus door de Kamer is zal in de volgende begroting alles worden overgeboekt naar het ministerie van Binnenlandse zaken en die zal het toevoegen aan het gemeentefonds. 

Met andere woorden: de middelen zijn dus structureel geregeld. 

De bedragen die erbij horen

Wat betreft de middelen voor 2027: het minimumbedrag wordt € 105.000,- of € 3,05 per inwoner. Meer dus dan het was. Die bedragen moeten in de september-circulaire die een dezer dagen uitkomt, bevestigd worden. Dat bedrag wordt ook doorgetrokken in volgende jaren (inclusief indexering in het gemeentefonds). Nee, dat staat niet in de begroting maar dat kun je weer halen uit de vraagbeantwoording bij de wetswijziging die ik op deze plek een paar weken geleden behandelde. 

De bedragen per gemeente staan in de septembercirculaire voor gemeenten op pagina 87. Die tabel begint zo.


Nou, met dit dossier kunt u de hele puzzel leggen en alle vragen beantwoorden die u mogelijk kunt krijgen van een overijverige financiĆ«le ambteraar. Ik geef toe, het lijkt op balletje-balletje maar hier zijn ambtenaren echt bezig met een knap staaltje werk voor bibliotheken. 

Zo, bent u weer bij. Kunnen we ons weer met echt werk bezig houden.

Geen opmerkingen: