zaterdag 9 oktober 2010

Misschien wel de slimste gast bij Bibnet : deel 4 en slot

Vandaag ga ik nog één keer in op mijn bezoek aan Bibnet. En ditmaal gaat het over misschien wel de slimste gast van Bibnet: Rosemie Callewaert.

Gezamenlijke kracht
Rosemie is verantwoordelijk voor de opzet van bibliotheekportalen. Net zoals in Nederland vogelde elke bibliotheek in Vlaanderen dit tot voor kort zelf uit. Overal zag het er dus anders uit en overal was het aanbod ook anders. En als je eens wat nieuws wilde toevoegen, tja, dan moest dat natuurlijk overal op een andere manier. In Vlaanderen heeft men ervoor gekozen om soortgelijke bibliotheekportalen te maken. Provinciale catalogi werden samengevoegd onder de aquabrowser en op identieke wijze doorzoekbaar. Als er nu iets nieuws moet worden toegevoegd kan dat snel geregeld worden voor alle bibliotheken. Het is dan ook niet gek dat in Vlaanderen nu ook de roep ontstaat om gezamenlijk content in te kopen.

Lokale bibliotheek centraal
Maar met een gezamenlijk verhaal ben je er niet. De lokale bibliotheek is een belangrijk uitgangspunt. Het bibliotheekportaal wordt dus altijd vertaald naar de eigen bibliotheek. Het lijkt een beetje op alle Aquabrowserskins die wij in Overijssel gebruiken. De provincies Antwerpen en West-Vlaanderen worden op dit moment uitgerold. In de verwachting dat daarna de andere provincies mee gaan doen.

Wat ik sterk vind aan dit verhaal is dat het Vlaamse beleid zo sterk verknoopt wordt met het lokale beleid. Wat op Vlaams niveau bedacht wordt, is op die manier snel lokaal beschikbaar. Ik heb het gevoel dat die keten in Nederland nog wat langer is.

En waar zit de geïnteresseerde burger?
Prachtig, hoor ik u denken. Hebben ze leuk gedaan. Maar hebben ze ook gedacht aan al die geïnteresseerde burgers die gewoon lekker googlen in plaats van die fijne zoekmachine van de bibliotheek te gebruiken?

Tja, hier hebt u misschien een punt. De Vlamingen hebben – evenals de Nederlanders hoor – nog geen open index die door Google meegenomen kan worden.

Toch staan ze zeker niet met lege handen. Ze hebben namelijk een slimme truc toegepast. Wie bijvoorbeeld zoekt in google.be op de schrijver Tom Lanoye vindt op de eerste pagina toch maar mooi de bibliotheek. Dat hebben ze gedaan door gebruik te maken van schrijverdossiers die rijk gemetadateerd zijn. En dus goed gevonden worden door Google. Van daaruit worden zoekers doorgeleid naar de Vlaamse bibliotheken.

Obvious web 2.0”
Zo’n slimme oplossing voor zoeken in Google vind ik kenmerkend voor Bibnet. Ze zijn sterk in het gebruik maken van beschikbare web2.0-toepassingen. Toepassingen die niet duur zijn en waar geen ingewikkelde invoering voor nodig is.

Zo kunnen ook zeggen dat alle boeken zijn voorzien van geotagging. Die zijn dus terug te vinden in Googlemaps. Dat hebben ze gedaan door de alle bibliotheken te voorzien van een Googlemapslocatie. Wie vervolgens de catalogus koppelt aan die locatie, heeft alle boeken voorzien van geotags. Dat vind ik nou met slim handelen!

De slimste gast, is het sterkste team
Zo kunnen we veel leren van de Vlamingen. Wat mij bij blijft is dat ze een duidelijke visie en uitvoeringstrategie hebben. Ze durven centraal te organiseren wat centraal moet gebeuren. Maar tegelijkertijd blijven ze voldoende dicht bij de lokale bibliotheek. En tot slot maken ze gewoon uitermate slim gebruik van web2.0-toepassingen die er al zijn.

Rosemie is een slimme gast. De slimste gast, is echter niet een persoon, maar het team dat daar aan het werk is. Met een duidelijk doel en met gevoel voor de bibliotheken. Je kunt zien dat de mensen elkaar goed aanvullen. Een mooi samenspel tussen Bibnet en lokale bibliotheken. Het was een genot om zo een dag mee te kijken. Voldoende om over na te denken en leuk om contact te houden.

donderdag 7 oktober 2010

Elk einde is een nieuw begin...

Dit is bericht 282 volgens mijn teller. En toch, begint het opnieuw. De wereld ligt weer open. Ik schreef: Elk einde is een nieuw begin.

Wat er was, is niet meer. Alles lijkt veranderd. Een nieuw jas. Geen scheuren, nog onwennig. Wij moeten samen gaan beleven. Wij gaan strijden en weer vechten. Je wordt mijn tweede natuur.

De plek waar ik ben. Met zoveel in het verschiet. Zoveel te vertellen.

Wat gaat de toekomst ons samen brengen? Het gaat mooi worden, zo met z'n tweeën. M'n nieuwe jas en ik. Mijn hart blijven volgen, mijn mening blijven zeggen. Soms met een knipoog en soms met een harde lach.

Kom om mij heen. Nog even zijn wij slechts alleen.
Nog even niemand die ons ziet.
De zaal wordt stil.
En dan gaat het doek weer op.

Daar zijn we weer.
Anders dan voorheen.
Beginnen we aan de tweede helft.

Met nieuwe avonturen.
En een machtig slotakkoord.

Elk einde is een nieuw begin.
Soms met een knipoog, soms met een harde lach.

Kom maar op met die toekomst.

Adieu!


Het is voorbij. Over. Uit. Soms is het op. En dan moet je wat anders.

Kijk nog even rond. Blijf nog even bij me. We hebben veel beleefd samen. Gevochten en gestreden. Je zat als een kledingstuk. Gegoten. Mijn tweede natuur. Maar het afscheid is nabij. Alles zinkt in de eeuwigheid.

Wat begon op 11 januari 2008, loopt op zijn einde. Mijn eerste post: tien redenen om mij aan te stellen. Het laatste bericht: 37 manieren om te bezuinigen.

Mooie momenten samen beleefd: Van Swelmen werd geboren, ik schreef over hoe ik afscheid nam van haar, de discussie of ik een logo wel mocht gebruiken en meningen over e-books. Heel veel moois. Altijd mijn hart gevolgd, mijn mening gezegd en af en toe een knipoog en een harde lach. Als iets dierbaars van jezelf.

Het was geweldig.
En toch.
Soms moet het roer om.
En valt het doek.
Soms moet je beginnnen aan een nieuwe voorstelling.

Bedenk dan: Elk einde is een nieuw begin.
Adieu en dankjewel.


Adieu

Ook deze liefde deed ik uitgeleide,
en weer was het: Adieu, mijn hart; aanstonds
is het gedaan met jou, met mij, met ons,
en schuiven tijd en ruimte tussenbeide.

Ach, en hoeveel treinen heb ik weg zien rijden
van andere, van eendere stations?
Ik draai mij om en mompel binnensmonds
wat wij elkaar ook deze keer niet zeiden.

Zelfs voor wie weinig heeft geleerd te hopen
neemt de illusie gaandeweg de wijk.
Weer liggen stad en wereld voor mij open;

maar liefste, ik zie enkel, wáar ik kijk,
in elke winkelruit een vreemde lopen
op wie ik sinds je weggegaan bent lijk.

Jean Pierre Rawie
Uit: We hebben alles nog te goed

woensdag 6 oktober 2010

37 manieren om tegen bezuinigen aan te kijken : the making of...

We zijn weer mooie stappen met onze cursus "37 manieren om tegen bezuinigingen aan te kijken". Al eerdere meldde ik hier en hier hoe het met de cursus ging. Ik praat u maar weer eens even bij.

Folders
De afgelopen week gingen folders weg naar de bibliotheken in Nederland. Tjonge, daar staat het dan. Een echte cursus. Wat voor de zomervakantie nog een idee was, begint nu toch wel heel echt te worden. Met een heuse website met de folder in digitale vorm en een reactiemogelijkheid om interesse kenbaar te maken.

Column
De afgelopen week verscheen een column in Bibliotheekblad over de cursus met die rare foto met dat monopolygeld. Dat vond ik trouwens een lastige column om te schrijven. Het is lastig om de juiste toon te raken. Dit omdat de consequenties voor personeel zo makkelijk negatief kunnen zijn.


Interne try-out
Tot slot vond maandag samen met Marc Heleven van New Shoes Today een interne try-out plaats met een aantal collega's. Het programma is doorgelopen. De opdrachten zijn uitgetest. In een paar uur had ik enthousiaste reacties terug en ook een antwoord op een aantal vragen waar ik nog mee zat.

Volgende week dinsdag volgt de laatste try-out met twee echte bibliotheken. Ik zal me vast nog wel even melden. Maar voor nu, weer een mooi resultaat. Tjonge, het wordt echt!

dinsdag 5 oktober 2010

Website Deventer live! : Eerste White Label Website

Eerste White Label Website
De eerste white label website in Nederland is een feit. Gistermiddag ging de vernieuwde website van de Bibliotheek Deventer in de lucht. Wat wil dat nu zeggen, een white label website? En waarom is het belangrijk?

Nederlandse bibliotheken kenmerkten zich tot nu toe door een spaghetti-ICT. Een ieder richtte zijn eigen systemen en maakte daarmee een unieke situatie die weer net anders was dan die van de buurman. Ontwikkelingen in de ene plaats, zijn daardoor niet te gebruiken in de andere plaats.

De website van Deventer is een open Joomla!systeeem. Voor Overijssel betekent dat, dat de website "doorgekopieerd" kan worden naar andere bibliotheken. Binnen die structuur kunnen bibliotheken wel weer hun eigen informatie en voorkeuren kwijt.

De nieuwe versie van Deventer is een doorontwikkeling op de website die eerder voor de Bibliotheek Zwolle en de Hof van Twente waren ontwikkeld. Het nadeel van deze eerder versies was dat we deze nog niet eenvoudig konden uitrollen naar alle bibliotheken.

Goed te gebruiken dus in heel Overijssel. Maar dat is niet alles. Want deze website zoals die er nu staat is geschikt voor alle bibliotheken die werken met Bicat, Joomla! eventueel aangevuld met een Aquabrowser.

De volgende stap is dat de site ook geschikt wordt gemaakt voor alle bibliotheken die werken met een Vubissysteem en het BartCMS-systeem. De verwachting is dat die versie - samen met de Stadsbibliotheek Haarlem - voor het eind van het jaar gereed zal zijn.

Inpassing landelijke ICT-infrastructuur
Met dit project werken we stap-voor-stap naar een landelijke ICT-infrastructuur. Niet met een big bang waarbij alles tegelijk verandert, nee stap-voor-stap met wat nu beschikbaar is. Landelijk wordt door Bibliotheek.nl gewerkt aan een Nationale Bibliotheekcatalogus en een widgetstore. Zodra die beschikbaar zijn zullen we ook die in dit model meenemen.

Implementatiesubsidie OC&W
Een white label website is één van de gevraagde prestatie om in aanmerking te komen voor de implementatiesubsidie voor de Digitale Bibliotheek. Daar schreef ik eerder al over. Zo'n white label website is er nu dus.

Samen met Bibliotheek.nl kijken we nu ook trouwens hoe we deze website verder kunnen brengen. Want we krijgen natuurlijk veel vragen hoe bibliotheken deze site ook kunnen gaan gebruiken. Mijn verwachting is dat we hier met Bibliotheek.nl en de gezamenlijke PSO's met een aanbod zullen komen.

Bloed, Zweet en tranen
Bij elke oplevering denk ik weer. Dit doen we nooit weer. Dit maal stond ik wat meer aan de zijlijn van het project.Dit omdat een stevige externe projectleider was: Jenny Huizinga van Thaesis. Samen met Eddy Hamoen, Henk Kamp, Marianne Elsjan of Wipper, Jan de Waal, Marc van der Meulen en Almar van der Krogt tekende zij voor de realisatie. Ook dit maal is dat weer een dik compliment waard!

Oh ja, en uiteraard kom ik in volgende blogs nog terug op nieuwe en nog aanstaande functionaliteit.

Op maandag 11 oktober is de officiële opening. Wie daar nog bij wil zijn, kan zich nog aanmelden.

maandag 4 oktober 2010

Slimme gasten daar bij bibnet : deel 3

Oh, ik ben nog lang niet klaar met bibnet. Ditmaal ga ik in op de presentatie van Koen Calis van de Bibliotheek Brugge. Brugge werkt met de zogeheten Cabrio Aquabrowser. Een versie waarbij de voorkant van de aquabrowser niet gevuld is met een leeg zoekscherm maar met een etalage.

Maar goed daar ging het in de presentatie niet over. Brugge heeft in de persoon van Koen Calis eens wat statistische cijfertjes op een rij gezet over het gebruik van hun site en zoekmachine. Dit als evaluatie van de invoering van de aquabrowser.

Ik pik er een paar uitkomsten uit die ik opmerkelijk vind.

61% bereid bibliotheekbezoek thuis voor
Uit het onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de bezoekers het bezoek aan de bibliotheek thuis voorbereid. Dat kan natuurlijk zijn om te kijken of men niet voor niets naar de bibliotheek gaat. Of om te kijken of de boeken al bijna te laat zijn. Wat is nou de consequentie van zo'n uitkomst? Nou, dat we klanten vooral tips moeten geven van wat interessant is. Dat thuis voorbereiden bepaalt of men wel of niet gebruik gaat maken van de fysieke vestiging. Belangrijke functie dus.

31% gebruikt de catalogus alléén thuis
Een nog opmerkelijker gegeven is dat 31% van de gebruikers de zoekmachine annex catalogus alléén thuis gebruikt. Dat kan drie dingen betekenen. De eerste mogelijke verklaring is dat gebruikers thuis zoeken, het boek reserveren en klaar laten zetten en het vervolgens op komen halen. Runshoppers heet dat in vakjargon. Die komen niet voor het gebouw en de collectie. Die komen in de bibliotheek omdat daar klaar staat wat ze hebben willen. Deze trend zie ik bij steeds meer bibliotheken. In de afgelopen jaren hebben veel bibliotheken in Overijssel het reserveren gratis gemaakt. Dit heeft geleid tot vele kasten met reserveringen die wachten op de klant. Aan deze service is duidelijk behoefte.

De tweede verklaring is nog simpeler. Een groot deel van de klanten verlengt de boeken via internet. Dan hoef je zelfs niet naar de bibliotheek. Logisch dus dat mensen dit dan alleen thuis gebruiken.

Een laatste verklaring is dat een klein deel van de klanten de zoekmachine ook louter als informatiebron gebruikt. Met meer digitale bronnen behoort dat natuurlijk tot de mogelijkheden. Denk aan digitale bronnen als krantenartikelen, dossiers of muziekfragmenten.

Website als cruciaal marketinginstrument
Tja, er nog veel meer over al deze cijfers te zeggen. Bijvoorbeeld dat uit deze cijfers blijkt dat het overgrote deel van de klanten niet meer terug wil naar een ouderwetse catalogus. Ook kunnen de meeste mensen overweg met het vergrote aanbod.

Maar de allerbelangrijkste conclusie voor mij is dat de website de drukste vestiging is geworden van alle bibliotheken. Als we de bezoekers optellen op al die websites zijn dat er meer dan in onze fysieke vestigingen komen. En ze zijn er razend actief. Kijk maar naar de verlengingen.

Tegelijkertijd bepalen steeds meer klanten op basis van de website en zoekmachine of ze wel of niet gebruik gaan maken van de diensten van de bibliotheek. Als het hier dus fout gaat, ziet u ze dus niet eens in uw vestiging. Alle reden dus om hier veel werk te maken van het goed helpen van uw klanten en ze te verleiden tot gebruik van fysieke of digitale diensten.

De tijd dat een ICT'er of een bibliothecaris de website er een beetje bij doet, is dus definitief voorbij. En ik mag hopen dat er ook geen goedbedoelende buurmannen of neefjes nog aan het werk zijn voor uw site. Daar is het echt te serieus voor geworden. Uw website vormt een belangrijke spil in het behalen van uw maatschappelijke resultaten.

Koen, heeft dat misschien niet met precies zo veel woorden gezegd. Maar dat is wat ik haal uit zijn goede statistieken. Waarvoor dank!

zaterdag 2 oktober 2010

Slimme gasten daar bij bibnet : deel 2


30.000 populaire en klassieke cd's streaming beschikbaar
Eén van de mooiste dingen die ik donderdag op de doe- en denkdag zag van bibnet is bib.fm. Dat de Vlamingen al een mooie koppeling hadden met last.fm was al bekend. Maar met bib.fm gaan ze nog een flinke stap verder. In bib.fm zitten namelijk de tracks van 30.000 populaire en klassieke cd's. Niet van bepaalde labels maar van alle artiesten die je kunt bedenken. Dit hebben de Vlamingen geregeld met de distributeur Arristo. Deze afspraak maakt het in principe mogelijk om alle muziek aan te bieden die in de België beschikbaar is. Kortom, alles kan gedigitaliseerd worden.

Pilot in Lanaken
Johan Mijs van bibnet is één van de trekkers van dit project en hield een voortreffelijke presentatie. In de plaats Lanaken loopt nu een pilot. Leden van de bibliotheek loggen in op de bibliotheek en krijgen hierdoor toegang tot de dienst die eigenlijk vergelijkbaar is met Spotify. Er kan per maand een flink aantal uur streaming geluisterd worden.

Moodfactoren
De zoekdienst kent trouwens een paar leuke zoekfunctionaliteiten. Wie bijvoorbeeld zoekt op U2 kan bijvoorbeeld verfijnen op "opgewekt" of "melancholisch". Er zijn dus "mood"factoren aan toegevoegd.
De pilot is zo opgebouwd dat deze bij slagen vrij eenvoudig kan worden uitgerold naar alle Vlaamse bibliotheken. En het aantal van 30.000 cd's kan eenvoudig worden opgeschroefd naar alle beschikbare cd's. In bijgaande slideshow die Johan gebruikte zie je overigens ook een paar leuke stellingen staan. Aan de zaal werd gevraagd of we zouden stoppen met cd's als deze dienst compleet beschikbaar was. Daar waren een hoop bibliothecarissen het wel mee eens trouwens.

Ook zitten er in de presentatie een paar mooie slides over het businessmodel en wat voor niet-leden beschikbaar is en wat voor leden. Lijkt me interessante kost voor de inkoopcommissie in Nederland.
Complimenten voor deze puike dienst!

eBooks en inkoop van content
Tot slot: ook in Vlaanderen wordt gekeken naar eBooks. En dat traject lijkt toch volkomen los te staan van de stappen die in Nederland worden gezet. Dat is toch jammer. Daar lijkt het mij nog wel goed om eens wat kennis en kunde bij elkaar te leggen.
Dat geldt overigens ook voor gezamenlijke inkoop van content. De Vlaamse bibliotheken overwegen om een aantal cent per inwoner bij elkaar te leggen voor gezamenlijke inkoop van content. En dat is natuurlijk een systeem dat we hier natuurlijk al lang kennen.