Posts tonen met het label chatgtp. Alle posts tonen
Posts tonen met het label chatgtp. Alle posts tonen

maandag 29 mei 2023

Hoe ChatGPT zich met mijn gevoel en idealen ging bemoeien...

Onlangs had ik met een vriend een gesprek over AI en ChatGTP. 'Er zullen toch ook wel zaken zijn die het niét kan?' zei hij. 'Omgaan met gevoelens bijvoorbeeld of iets met idealen, dat kan een robot toch niet?'  Zo overtuigd als mijn vriend  klonk, zo overtuigd was ik zelf niet. Ik liet namelijk al eens een beleidsplan schrijven door ChatGPT. was daar wel van onder de indruk en schreef daar ook een kort artikel over.   Dus hoe ver ging het? 

'Laten we het proberen!' stelde ik voor.  Ik startte ChatGTP en stelde de vraag: 'Wat moet ik doen als ik verdrietig ben?'

Even werd het stil op het scherm. De cursor knipperde. Een stilte zoals die tussen vrienden kan ontstaan als je iets benoemt dat gevoelig kan zijn. Maar het was van korte duur. Want daar ratelde ChatGPT het antwoord:

'Als je verdrietig bent, zijn er verschillende dingen die je kunt doen om jezelf te helpen. Hier zijn enkele suggesties:

  1. Erken je emoties: Het is belangrijk om je verdriet te erkennen en toe te staan dat je je zo voelt. Negeer je gevoelens niet, maar erken ze en accepteer dat het normaal is om verdrietig te zijn.
  2. Praat erover: Zoek steun bij mensen die je vertrouwt, zoals familieleden, vrienden of een therapeut. Praten over je gevoelens kan opluchting bieden en je helpen om je verdriet beter te begrijpen.
  3. Huilen: Huilen kan een natuurlijke en gezonde reactie zijn op verdriet. Het kan je helpen om emoties los te laten en spanning te verminderen. Sta jezelf toe om te huilen als je daar behoefte aan hebt.
  4. Zoek afleiding: Soms kan afleiding helpen om je gedachten even te verzetten en je humeur te verbeteren. Doe activiteiten die je leuk vindt, zoals het kijken van een film, lezen, naar muziek luisteren, sporten of wandelen in de natuur.
  5. Zorg goed voor jezelf: Tijdens verdrietige periodes is zelfzorg extra belangrijk. Probeer gezond te eten, voldoende te slapen en regelmatig lichaamsbeweging te krijgen. Dit kan bijdragen aan een beter gevoel en je energieker maken.
  6. Schrijf je gevoelens op: Het kan helpen om je gevoelens op papier te zetten. Schrijf in een dagboek of maak notities over wat je dwarszit. Dit kan een uitlaatklep bieden voor je emoties en je helpen om duidelijkheid te krijgen.
  7. Zoek steun in creatieve uitingen: Probeer je verdriet om te zetten in creatieve uitingen, zoals schilderen, tekenen, schrijven of muziek maken. Het kan een therapeutische uitlaatklep zijn en je helpen je emoties te uiten.
  8. Geef jezelf tijd: Het kost tijd om te genezen van verdriet. Wees geduldig met jezelf en verwacht niet dat je je meteen beter voelt. Geef jezelf toestemming om te rouwen en te genezen op jouw eigen tempo.'

Ik keek mijn vriend aan. Dit was helemaal geen slecht advies. Dat advies hadden wij elkaar ook kunnen geven. Sterker: we hadden het elkaar gegeven. De cursor knipperde en stopte nog voor een paar seconden. Daarna lichtte het scherm nog één keer op. Voor een slotzinnetje:

'Als je verdriet langdurig aanhoudt en je dagelijkse leven beïnvloedt, is het raadzaam om professionele hulp te zoeken. Een psycholoog of therapeut kan je begeleiden en ondersteunen bij het omgaan met je verdriet.'
 
Hmm, als een gratis chatbot al tot zoiets in staat is, komt een goed gesprek wel in zicht. Even moest ik denken aan het verhaal van Roanne van Voorst, dat ik hoorde op Bibliotheekplaza vorig jaar. Zij was het experiment aangegaan om een relatie aan te gaan met een avatar, zeg maar een chatbot. Ze gaf in dat verhaal aan dat de chatbot in staat was om haar tot het niveau van een gewone vriend te volgen. Een goede vriend werd het nooit want een keer tegengas geven of een spiegel voorhouden, iets wat echte vrienden kenmerkt, was er niet bij. De echte diepte ontstond dus niet. 

Wie het verhaal van Roanne nog eens wil horen kan dit filmpje nog eens nakijken. 


Van verdriet naar idealisme
'Maar hé', zei de vriend, 'idealen.... daar kan hij je toch niet mee helpen? Dat is toch echt persoonlijk en  menselijk?' De overtuiging van mijn vriend was aandoenlijk. Want ik was het geloof in de menselijkheid al wel zo ongeveer kwijt. En dus probeerden we ook dat uit.  En om het niet te klein te maken, typten we in:

Hoe red je de wereld?

Opnieuw bleef het even stil aan de andere kant. Er verscheen een eerste zin:

Het redden van de wereld is een complexe en uitdagende taak die vereist dat individuen, gemeenschappen, bedrijven en overheden samenwerken. 


Stopte het hier? Was dit het antwoord? Nee, ook dit keer het was slechts een pauze. Die pauze maakt de AI overigens menselijk. Alsof de computer er nog over nadenkt.  De cursor knipperde en het antwoord ontrolde:

'Hoewel er geen eenvoudige oplossing is, zijn er verschillende stappen die je kunt nemen om een positieve impact te hebben:
  1. Bewustwording: Informeer jezelf over de belangrijkste milieukwesties waarmee de wereld wordt geconfronteerd, zoals klimaatverandering, ontbossing, verlies van biodiversiteit en vervuiling. Begrijp de oorzaken en gevolgen van deze problemen.
  2. Duurzaamheid bevorderen: Pas duurzame praktijken toe in je dagelijkse leven. Dit kan onder andere betekenen dat je je energie- en waterverbruik vermindert, recycleert, herbruikbare producten gebruikt, duurzame voedselkeuzes maakt en milieuvriendelijk transport gebruikt.
  3. Ondersteun groene initiatieven: Steun organisaties die werken aan het behoud van het milieu en duurzame ontwikkeling. Dit kan door vrijwilligerswerk te doen, geld te doneren of actief deel te nemen aan lokale initiatieven en campagnes.
  4. Politieke betrokkenheid: Maak je stem en zorgen kenbaar bij politieke leiders en beleidsmakers. Vraag om strengere milieubeschermingswetten en steun voor duurzame projecten en initiatieven. Stem op politieke partijen en kandidaten die zich inzetten voor een duurzame toekomst.
  5. Onderwijs en bewustwording vergroten: Educatie speelt een cruciale rol bij het redden van de wereld. Deel je kennis en bewustzijn over milieukwesties met anderen. Ondersteun en neem deel aan initiatieven voor milieueducatie in scholen, gemeenschappen en online platforms.
  6. Duurzaam zakendoen: Als ondernemer kun je duurzame bedrijfspraktijken implementeren. Dit omvat het verminderen van afval, het verminderen van de ecologische voetafdruk, het investeren in groene technologieën en het nemen van verantwoordelijkheid voor de hele toeleveringsketen.
  7. Bevorderen van hernieuwbare energie: Ondersteun de overgang naar hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne-energie en windenergie. Dit kan betekenen dat je zelf investeert in zonnepanelen of windenergie, of dat je druk uitoefent op energiebedrijven en overheden om meer te investeren in groene energie.
  8. Bescherming van ecosystemen en biodiversiteit: Ondersteun inspanningen om ecosystemen en bedreigde diersoorten te beschermen. Dit kan door middel van donaties aan natuurbeschermingsorganisaties, het vrijwillig deelnemen aan herbebossingsprojecten of het steunen van initiatieven die zich richten op het behoud van mariene ecosystemen.
  9. Verminderen van consumptie: Overweeg je consumptiegedrag kritisch en probeer onnodige verspilling te verminderen. Koop alleen wat je nodig hebt, hergebruik en repareer items in plaats van ze weg te gooien, en vermijd overmatige verpakkingen.
  10. Samenwerking en betrokkenheid: Wereldwijde uitdagingen vereisen samenwerking op alle niveaus. Werk samen met anderen in je gemeenschap, sluit je aan bij lokale milieuorganisaties en steun internationale inspanningen om de wereld te redden.'
We keken elkaar aan. Dit was wel een heel concreet lijstje dat je langs kon lopen. Dit lijstje had niet misstaan in een krant als de Correspondent onder de titel 'Maak je eigen 10-puntenplan voor je idealen'. 


Tja, zo makkelijk als ChatGTP het opschrijft, zo eenvoudig is het leven natuurlijk niet. Als de wereld bestond uit alleen maar mensen die dit lijstje uitvoerden, was de wereld inderdaad gered. Maar er waren op dit moment vast ook mensen die vroegen aan ChatGTP: hoe word ik zo snel mogelijk rijk, hoe zorg ik dat mijn bedrog niet uit komt, hoe krijg ik zoveel mogelijk macht of hoe ontduik ik de belasting? Want hoe je het ook wendt of keert, elke techniek kan een zegen of een vloek zijn. 

Een illusie armer maar een biertje rijker

Mijn vriend was een illusie armer. Ik zag het in zijn ogen. We lieten het maar zo. Ik vroeg of mijn vriend een biertje lustte. Dat was tenminste nog echt voorbehouden aan vriendschap. Toch? Of toch niet. Mijn laatste vraag aan ChatGPT was dan ook:

Lust je ook een biertje?

En daar kwam de aap uit de mouw...

'Als AI-model kan ik geen fysieke handelingen uitvoeren, dus ik kan geen bier drinken. Ik ben hier om vragen te beantwoorden en te helpen met informatie. Is er iets anders waar ik je mee kan helpen?'

Twee glazen klonken tegen elkaar. Op de vriendschap, zeiden we tegen elkaar. Op de achtergrond knipperde jaloers een cursor. 

De illustraties bij dit artikel zijn ook gemaakt via AI, met Dall-e, op basis van trefwoorden uit dit artikel ChatGPT en Dall-e zijn te gebruiken via OpenAI. 

zondag 15 januari 2023

Ik liet mijn beleidplan door een tekstrobot maken

Een goede vriendin stuurde me een artikel uit De Tubantia, het ging over drie docenten die een tekstrobot uittesten. En de vraag was natuurlijk: wat betekent die tekstrobot voor werkstukken op school? Want als je opgeeft dat je graag een opstel wilt over kernenergie waarbij zowel argumenten voor als tegen worden gegeven dan schrijft de robot die voor jou. 

De robot waar het over gaat is ChatGPT van het bedrijf OpenAI. Het is kunstmatige intelligentie, ook wel AI of artificial intelligence genoemd. De robot schrijft dus jouw verzoek teksten. Futuroloog Jarno Duursma wees me er vorig jaar bij BibliotheekPlaza voor het eerst op. Nu ik het steeds vaker om me heen zie, besloot ik het zelf eens uit te testen. 

En zoals ik vroeger wel eens gezwendeld heb met een werkstuk, dacht ik dat nu maar eens te doen met mijn echte werk. En dus zette ik de robot aan het werk om voor mij een beleidsplan voor een bibliotheek te maken.

Ik ging dus naar de maker van deze AI-software OpenAI en maakte een account aan. En waar begin je bij een beleidsplan? Precies, wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor de bibliotheek!

En dus stelde ik de vraag: 'Wat zijn de vijf belangrijkste ontwikkelingen in openbare bibliotheken in Nederland? Beschrijf ze alle vijf met ongeveer 100 woorden.' 

De hieronder geplaatste tekst is dus niet van mij maar van de kunstmatige intelligentie van ChatGPT. De afbeelding die erbij zitten zijn ook met kunstmatige intelligentie gecreëerd via de AI-software Dall-E, ook van OpenAI. 

De vijf belangrijkste ontwikkelingen bij Openbare Bibliotheken volgens ChatGTP

1. Digitale ontsluiting

Openbare bibliotheken in Nederland ondergaan een digitale transformatie. Er worden verschillende digitale middelen aangeboden om de bibliotheek beter toegankelijk te maken voor de gebruikers. Bibliotheken bieden online catalogi, e-boeken, online databases en andere digitale middelen aan. Ook is er meer koppeling met sociale media en andere digitale platforms zoals YouTube en Spotify. 

2. Fysieke verbouwing

Openbare bibliotheken zijn steeds meer gericht op het creëren van een aangename en comfortabele ruimte. Er worden steeds meer comfortabele zitmogelijkheden aangeboden, waardoor het bezoekers aantrekkelijker maken. Ook worden er verschillende ruimtes gecreëerd, waar bezoekers kunnen werken, lezen, studeren, of gewoon rustig kunnen zitten. 

3. Programmeren en activiteiten 

Openbare bibliotheken bieden ook verschillende programma's aan, waardoor bezoekers meer kennis en informatie kunnen opdoen. Er worden bijvoorbeeld lezingen gehouden, workshops georganiseerd en er worden verschillende soorten activiteiten aangeboden. Deze programma's zijn bedoeld om de bezoekers te inspireren en te helpen bij hun persoonlijke groei. 

4. Collectieversterking 

Er wordt steeds meer gedaan om de collectie binnen openbare bibliotheken te versterken. Er wordt meer geïnvesteerd in het kopen van nieuwe boeken, maar ook in het digitaliseren van bestaande boeken. Daarnaast wordt er ook meer geïnvesteerd in het aanbieden van e-boeken en andere digitale middelen. 


5. Samenwerking 

Openbare bibliotheken staan in Nederland steeds meer open voor de samenwerking met andere organisaties. Er worden steeds meer samenwerkingsverbanden aangegaan met andere organisaties zoals bedrijven, onderwijsinstellingen en culturele instellingen. Dit zorgt ervoor dat openbare bibliotheken nog beter kunnen voldoen aan de behoeftes van de gebruikers.

---einde tekst ChatGPT

Van ontwikkelingen naar een meerjarenplan...

Okee, tot zover de aanzet van ChatGPT van de ontwikkelingen. Niet onaardig moet ik zeggen. Als een journalist met dit lijstje was gekomen hadden we gezegd dat hij of zij het aardig had samengevat. Een wethouder of  lid van de raad van toezicht zou hier ook prima mee weg komen. Het kan natuurlijk wel wat scherper want de hoofdlijnen van het bibliotheekconvenant en de netwerkagenda missen maar de hoofdlijn zit er wel degelijk in.  

Ik besloot een stap verder te gaan. Van bovenstaande ontwikkelingen naar een meerjarenplan. Dus ik stelde de vraag: 

'Schrijf een meerjarenplan voor een openbare bibliotheek in Nederland'

Ik geef toe, de vraag was niet heel specifiek. Ik vroeg niet om tien speerpunten of iets dergelijks. Maar hieronder het antwoord.

Het meerjarenplan voor een openbare bibliotheek volgens ChatGTP

Jaar 1 

Inventarisatie van de huidige situatie. Hierbij zal onder andere gekeken worden naar de huidige bezetting, het aantal bezoekers, de verkoopcijfers van boeken en de gebruikte technologie.

Jaar 2 

Aanpassing van de bibliotheek aan de huidige eisen. Hierbij zal gekeken worden naar de inrichting van de bibliotheek, de aanwezige technologie en de diversiteit van het aanbod.

Jaar 3

Verbetering van de technologische infrastructuur. Hierbij zal gekeken worden naar de aanschaf van nieuwe computers, tablets en e-readers. Daarnaast zal er gekeken worden naar de mogelijkheid om boeken digitaal aan te bieden.

Jaar 4 

Versterking van de relatie met de gemeenschap. Hierbij zal gekeken worden naar de mogelijkheid om activiteiten te organiseren, zoals lezingen, workshops en cursussen. Daarnaast zal er gekeken worden naar de mogelijkheid om samen te werken met lokale organisaties.

Jaar 5 

Evaluatie en bijstelling van het meerjarenplan. Hierbij zal gekeken worden naar de resultaten van de voorgaande jaren en naar de mogelijkheid om het meerjarenplan aan te passen aan de huidige situatie.

Houd er rekening mee dat deze meerjarenplan is een voorbeeld, en het is aan te raden dat je het aanpast aan de specifieke situatie van de bibliotheek. Dit plan is ook geen vervanging voor professioneel advies.

---einde tekst ChatGPT

Van meerjarenplan naar productontwikkeling
Nou, ik denk dat u net als ik even hebt zitten lachen bij deze uitkomst. Nu moet gezegd dat de vesrsie waar je open mee kunt werken beperkt is in de omvang van de tekst tot 4.000 tekens. Maar dan nog, dit is toch wel heel algemeen. Overigens ken ik subsidieaanvragen (natuurlijk niet die van mij :-) die wel eens op dit niveau zijn geformuleerd en ook nog werden toegekend met duizenden euro's. 

Ik besloot nog een stap verder te gaan. Het bedrijf dat ChatGTP en Dall-e maakt heeft ook nog een brainstormmodule die DaVinci heet. En omdat het meerjarenplan wat de algemeen bleef, besloot ik de AI-software de volgende vraag te stellen:

'Geef nieuwe producten voor openbare bibliotheken en geef een toelichting van maximaal honderd woorden per idee.'  

Ik hoor u denken: 'nee, dat kan de robot niet'. Ja, de computer deed het. En dit kwam er uit.

Nieuwe producten voor openbare bibliotheken volgens DaVinci

1. Digitale Bibliotheek 
Een online platform waar mensen kunnen zoeken naar boeken, audio- en videomateriaal en andere informatiebronnen die door bibliotheken worden aangeboden. Het zou gemakkelijk gebruikers moeten toelaten om op het systeem te zoeken, items uit te lenen of direct te downloaden. 

2. Vergaderzalenfaciliteit 
Deze faciliteit zou bibliotheken helpen om inkomsten te genereren van vergaderingverhuur voor lokale organisaties, bedrijven en instellingen die hun ruimtes nodig hebben voor verschillende evenementtypes. 


3. Multimedia-lab 
Dit lab zou computers met internettoegang bevatten alsook multimedia-apparatuur voor video-, audiobewerking en -productie, 3D-modellering etc., wat studentengroepjes in staat zou stellen om samenzijn project toe afmaken met behulp van professionele tools beschikbaar in bibliotheken. 

4. Online cursussen 
Door online cursussen aan te biedingen via eLearningplatforms of webinars kan de openbare bibliotheek gebruikers onderwijzen over alle aspectenv an informatieveleiding . Hierdoor kunnenn ze hun vaardigheden verbeteren op het gebied van research , mediaproductie enzovoorts.

---einde tekst ChatGPT

Dag bibliothecaris en dag beleidsadviseur?
Deze bovenstaande vier ideeën zijn misschien niet heel baanbrekend maar wel allemaal relevant. Dit lijstje had een voorstel van een lokale politieke partij bij eventuele bezuinigingen kunnen zijn. En het aardige is hoe snel zo'n lijstje met ideeën redelijk consistent is met alle stappen die ervoor zijn gezet.

Belangrijk is ook hoe specifiek je de vraag stelt. Hoe specifieker je vraagt (ik wil zoveel punten, zoveel woorden en in deze vorm), hoe beter het wordt. Je kunt vragen om vijf, tien  of twintig nieuwe ideeën voor bibliotheekwerk vragen. Telkens levert dat andere en nieuwe ideeën. Wie om meer ideeën vraagt krijgt voorstellen op een steeds dieper detailniveau.  

Zo vroeg ik bijvoorbeeld nog aan de robot twee redenen waarom een openbare bibliotheek gesloten zou moeten worden. Antwoord: gebrek aan overheidsmiddelen of ingehaald door de technologie. En ik vroeg wat twee redenen waren om meer geld aan de openbare bibliotheken te geven. Antwoord: Met meer geld kunnen er meer educatieve programma's worden uitgevoerd die kinderen en volwassenen meer kansen geven en met meer geld kunnen met name mensen met minder geld of die lijden onder sociale uitsluiting meer kansen kunnen krijgen. En zo ging ik nog even door.... Licht verslavend inderdaad zoals zoeken op internet dat in het begon ook was.

Je kunt de tekstrobot van alles laten schrijven, van liefdesbrief, tot een gedicht of opstel. Ik kan me wel voorstellen dat docenten zich zorgen maken. Want de manier waarop je tekstrobot vragen stelt, is exact hetzelfde als hoe je op een middelbare school een opdracht geeft.  Zelfs vond ik de robot die op jouw verzoek beelden maakt erg leuk.  Daar ga ik denk in nog vaker gebruik van maken. 

Is het werk van de bibliothecaris, docent of de beleidsadviseur dus eindig?  Nee, elke nieuwe stap in technologie levert nieuwe mogelijkheden op waar je gebruik van kunt maken en levert ook weer mensen op die hulp nodig hebben in het gebruik. Binnen bibliotheken is dit denk ik heel interessant voor collega's die met het voortgezet onderwijs werken. Maar reken maar dat dit technologie is die razendsnel ook andere groepen gaat bereiken.  

In mijn vorige blog haalde ik aan welke weg wij al hebben afgelegd met internet. Die weg is dus nog lang niet ten einde. We leerden mailen, we leerden internetten, we leerden omgaan met sociale media.  De trein van digitalisering dendert door. Dat bibliotheken zich druk maken over AI is dus niet zo gek. De AI-parade trekt nog immer door het land en wie er meer over wil weten of wil weten waar die parade nu is, kan terecht bij de agenda van de AI-coalitie.   En als je zelf ChatGPT wil gebruiken, begin dan eens bij deze instructiepagina, daar heb ik veel aan gehad. 

Tot slot liet ik ChatGPT nog één ding doen: een gedicht maken. En dan een gedicht waar ikzelf in voor zou komen. Ik deel het graag. 


Mark reisde ver weg. Op de trein, zijn nieuwe pad. Deze digitale trein dendert door en mijn hart klopt in mijn keel voor een avontuur dat begint.  Ik wens u weer een fijne dag en tot een volgend blog.