Afscheid van haar : slot

Wat mij het meest duizelt is het verhaal van jouw lichaam. Een lichaam dat nog zo in de groei is. Een lichaam dat zich gewoon doorontwikkelt. Van meisje naar jonge vrouw. En tegelijkertijd sluipt de dood in je lichaam rond en breekt het af. Leven en dood staan vreselijk dicht bij elkaar.

Je vader zoekt nog wat foto’s voor me op en ik krijg een dvd te zien. Ik zie alledaagse situaties voorbij trekken. Een sinterklaasfeest waar je cadeautjes open maakt. Een bruiloft waar je meedoet met de polonaise.

Je vader laat mij zo wat van jou zien. Hoe je was. Hoe je deed. Hoe je leefde. Het is teder en het is goed.

Het is een rare situatie. Ik zit met hem in de woonkamer te kijken naar een situatie van 27 jaar geleden. Hoe vindt hij dat? Zo’n rare snuiter die zich plotseling meldt. Wat moet hij mij laten zien? Wat moet hij mij vertellen? Hij zoekt en weegt zijn woorden. Twee vreemden met een gezamenlijk middelpunt. Een middelpunt dat niet meer aanwezig is.

In alles is te merken dat hij een zorgzame vader is geweest. Samen met zijn vrouw heeft hij zoveel en zo goed mogelijk alles proberen te doen. Maar meer dan dat was niet mogelijk. Hij is getekend door het leven maar ook nuchter. Het leven gaat verder en moet verder. Het leven is bepaald niet eenvoudig. Hij treft een nieuwe vriendin. Hij slaat zich dapper door het leven.

Nee, mijn brieven aan jou zijn er ook niet meer. Bij al het opruimen zullen ze al een keer verdwenen zijn. Eén vraag durf ik hem niet te stellen en je vader roert hem ook niet aan. Heb jij ooit nog wat over mij gezegd? Het voelt te gênant om hem te stellen. Eigenlijk maakt het ook niet zoveel uit.

Na twee uur praten eindigt ons gesprek. Het voelt onhandig. Wanneer heb je genoeg gepraat, gezien of gehoord?

Het was goed om te doen. En ik dank hem voor zijn ontvangst. Dat hij zo’n rare vraag van mij zo goed heeft opgevangen. Ik krijg van hem een envelop met een bidprentje en het misboekje van de uitvaart. Die mag ik houden.

Hij laat mij uit. Het miezert nog steeds. Hij zwaait als ik wegrijd.

Ik rijd naar mijn oude dorp. Naar de begraafplaats. Ruim een jaar eerder ben ik impulsief ooit hier gestopt en heb toen gezocht naar je graf. Toen startte dit. Vandaag eindigt het. Jouw verhaal.

Ik leg bloemen neer en zeg je gedag.

Het verhaal eindigt. De puberjongen vond zijn vriendinnetje. Wat toen niet mogelijk was, is nu weer rechtgezet. 27 jaar heeft het geduurd.

Viel er wat recht te zetten? Viel er iets kwalijk te nemen? Nee. Niet voor je vader en waarschijnlijk ook niet voor jou. Misschien is mijn bezoek nog een klein lichtpuntje in een donker verleden. Je hebt voor mij iets betekend en met je leven heb je mij iets laten leren. Ik heb de betekenis die jouw leven voor mij heeft gehad, kunnen vertellen en kunnen uitdrukken. Betekenis kunnen geven.

Viel er voor mezelf wat recht te zetten? Nee, ik had af te rekenen met de spoken in mijn hoofd. Spoken die zich af en toe nog meldden om te zeggen dat er nog iets lag. Maar die spoken, die spoken zijn weg.

Afscheid van haar : deel 3

De TomTom leidt mij vlekkeloos naar het kleine plaatsje waar je vader nu woont. Aan de telefoon heeft hij al uitgelegd dat je moeder enkele jaren geleden is overleden. Hij heeft een nieuwe vrouw leren kennen. Hij woont nu in haar dorp.

Naast jou heeft hij dus ook je moeder vroeg verloren. Hoeveel leed kan iemand aan? Het miezert. Ik vind zijn huis. Hij doet open. Ik herken zijn gezicht niet. Ik heb hem vroeger ook niet veel gezien.

Langzaam begint je vader aan zijn verhaal. Hoe de ziekte – botkanker - ontdekt werd bij je. Wat dat betekende. Hij legt uit dat er grote operaties nodig waren en een chemokuur. Ik zie foto’s van je. Voor de operatie, na de operatie. In de rolstoel, uit de rolstoel. Ik zie een kaal meisje. Een kaal meisje dat toch nog dwarsfluit speelt. Kerstliedjes onder de kerstboom.

Maanden verblijf je in een kliniek aan de andere kant van het land. Je ouders huren een flat in die plaats om vaak bij je te kunnen zijn. Je vader vertelt dat dat ingewikkeld was met een baan en nog een zoon thuis. Luisterend naar zijn verhaal schaam ik me soms dat ik zelf ontevreden kan zijn door klein leed dat me overkomt.

Langzaam werd je weer beter. Je mocht naar huis. Je been werd sterker. Je ging weer naar school. Je wilde weer zelf fietsen. En dat ging goed.

Verschillende maanden lang lijkt de operatie geslaagd. Op weg naar herstel. Dan krijg je pijn in je nog goede been. Alarmbellen. De kanker is terug. En nu uitgezaaid op verschillende plekken.

Je vader vertelt me van de vergadering met de doktoren. Je hebt zelf overlegd wat je opties waren. Een meisje van veertien tegenover een groot artsenteam. Je kan kiezen tussen niets doen of een levensverlengende chemokuur. Na de loodzware eerdere chemokuur kies je bewust voor het eerste: geen chemo, geen pijn, korter leven.

Daarna wordt je verhaal kort. Een pijnlijke periode, ook voor je vader. Je sterft rustig zonder gevreesde complicaties. Wel heb je lange tijd niet meer kunnen eten. Een nachtkaars. En langzaam dooft de vlam.

Afscheid van haar : deel 2

De gedachte dat ik nooit meer wat heb laten horen laat me nooit helemaal los. Op een keer rijd ik door mijn oude dorp. Mijn ouders wonen hier al jaren niet meer. Ik stop bij de begraafplaats. Ik zoek je graf en vind het. Soms denk ik dat het goed zou zijn je ouders op te zoeken. En even zo vaak druk ik die gedachte weer weg.

Een aantal maanden geleden heb ik met mezelf een afspraak gemaakt. Ik ga je ouders opzoeken om dit verhaal af te ronden. Om alsnog afscheid te nemen. Wat heb ik te verliezen? Het is slechts een mentale barrière die me tegenhoudt om het niet te doen. Nee heb ik, ja kan ik krijgen.

Ik heb een paar dagen vrij; deze dagen moet het maar gebeuren. Ik ga op zoek naar een telefoonnummer. Ik start internet en ga naar de telefoongids. Er blijken twee mensen met jouw achternaam in ons oude dorp. Hoewel ik niet meer weet in welke straat je woonde weet ik wel dat het oorspronkelijke adres er niet bij zit. Je ouders moeten zijn verhuisd.

Eén van de twee adressen lijkt mij een seniorenflat. Dat lijkt me de meest voor de hand liggende. Een oudere man neemt op. Ik leg uit dat ik op zoek ben naar je ouders. “Waarom?” vraagt hij. Ik zeg dat ik je ouders graag wil spreken . “Dan moet je mijn broer hebben. Die woont tegenwoordig twee dorpen verderop.” Hij geeft mij het goede telefoonnummer.

Hij sprak nadrukkelijk over zijn broer en niet over de moeder. Er is iets met je moeder maar ik weet niet wat.

Het kost me moeite je vader te pakken te krijgen. Hij neemt niet op.

Even vermoed ik dat het niet gaat lukken tijdens deze vrije dagen. Maar na ruim een dag proberen, wordt de telefoon opgenomen. “Met Gerrit.” Plotseling heb ik je vader aan de telefoon. Ik vertel wie ik ben. Na wat uitleg kan hij het plaatsen en ik zeg dat ik het gevoel heb dat ik deze geschiedenis nog niet heb afgerond. Dat het me dwars zit dat ik nooit wat heb laten horen, hoe stom dat misschien ook is.

Hij is aardig. Op mijn vraag of ik misschien een keer langs mag komen antwoordt hij positief. De volgende ochtend ben ik van harte welkom op de koffie.

Op de foto: Een vermaledijd zomerkamp in het jaar dat ik het jeugdorkest verlaat. Ik zit rechts naast de jongen met het Philipsshirt

Afscheid van haar : deel 1

Na 27 jaar ga ik op zoek naar de geschiedenis van een jong overleden vriendinnetje.

Ik heb een raar verhaal. Een verhaal dat 27 jaar geleden begon. Een verhaal dat ergens de afgelopen weken eindigde. Het verhaal van een liefde.

Toen ik jong was, was ik een verlegen jongen. Ik speelde in een jeugdorkest. Zij ook. Ik trompet, zij dwarsfluit. Wij zaten tegenover elkaar. Ik was verliefd maar ondernam geen stappen: veel te voorzichtig. Dit is wat er gebeurde. Dit is haar verhaal.

Ik verliet het jeugdorkest en stroomde door naar de fanfare. Jij was iets jonger en bleef in het jeugdorkest. We zagen elkaar niet meer.

Na een paar maanden trok ik mijn stoute schoenen aan. Ik schreef je een brief. Een liefdesbrief. Ik zat in de tweede klas van de HAVO en mijn vrienden wisten van niks. Na enige tijd kreeg ik een brief terug. Ook een liefdesbrief. Het begin van een schriftelijke verkering. Schriftelijk, maar echt. Met echte vlinders en echte liefde.

De brieven die ik ooit van je kreeg heb ik niet meer. Ergens zijn ze verdwenen. Wanneer en hoe weet ik niet.

Je stuurde een lief fotootje mee. Blonde haren, mooie ogen, een brilletje en een eigenwijze wipneus. Je wilde secretaresse worden. Ik stelde voor om elkaar te ontmoeten maar daar waren je ouders geen voorstander van. Ze vonden je nog te jong. En daar kan ik me nu wel wat bij voorstellen.

Na een aantal brieven stopte het. Ik weet niet meer precies hoe dat ging. Bloedde het dood? Hadden we niks meer te schrijven?

Na enige tijd hoor ik dat je ziek bent. Ernstig ziek. Kanker. Nog vrij onbekend maar iedereen weet dat het een erge ziekte is. We hebben dan al geen contact meer met elkaar. Af en toe zie ik je nog in de kerk van ons dorp. Je bent kaal en draagt een muts. De gevolgen van een chemokuur.

Als we al zeker twee jaar niet meer geschreven hebben, komt het bericht dat je bent overleden. Mijn ouders hebben dit nieuws ongetwijfeld gehoord in hun winkel en hebben het mij verteld. Er komt een begrafenis. Mijn ouders zeggen nog zoiets als “Moet je daar niet heen?” Maar ik ben zestien, bijna zeventien, puberaal en heb al die tijd niets laten horen. Nee, dat is dus niks voor me. Geen vreemde gedachte voor een jongen van zestien. Maar nog jaren later knaagt er toch iets dat ik daar nooit wat mee heb gedaan. Ook al was het een papieren verkering, het was mijn eerste liefde die ook echt beantwoord werd.

Op de foto: Oefenend voor het jeugdorkest

Een waarschuwing vooraf..

Wie is deze jongen? Dit ben ik. Hij genomen op de boerderij van mijn opa en oma. Gedateerd met september 1973, tweeënhalf jaar oud dus. Deze foto vond ik afgelopen weekend. Veel foto's van deze leeftijd heb ik niet. En hij is me dierbaar. In deze foto kan ik karaktertrekken die ik nu heb toen ook al had.

Op deze plaats bent u van mij gewend dat ik mij druk maak om bibliotheken en de informatiewereld. Zoveel mogelijk constructief en positief. Soms boos, soms fanatiek en soms met een kwinkslag zoals met de heer Van Swelmen. En af en toe maak ik u ook deelgenoot kleiner of groter huiselijk genot van mijn vileine dames.

Daarom volgt er nu een waarschuwing. De komende week zal ik in mijn blog een heel ander verhaal vertellen. Een verhaal dat me dicht aan het hart ligt, dat onder andere over mezelf gaat en dat werkelijk gebeurd is.

Het is een kort verhaal in vier delen. Elke dag/elke paar dagen zal ik een deel publiceren.

Ik waarschuw dus maar. Het is even anders dan u gewend bent. Maar soms moet je het durven om over de grenzen heen te stappen.