Dinsdag is het Prinsjesdag. Als vakidioten lezen we dan natuurlijk graag de begroting om te zien hoeveel geld er extra komt voor bibliotheken. De overige 99,9999% van Nederland is geïnteresseerd in hele andere zaken. De inflatie giert de pan uit en met name de energiekosten wordt voor veel mensen een blok aan het been. De verwarming zal op veel plekken uit blijven of slechts minimaal aan zijn. En misschien kunnen bibliotheken een deel van deze groep wel helpen.
De afgelopen week werd ik in het land twee keer er mee geconfronteerd. Ik sprak een directeur van een grote stadsbibliotheek die verwachtte dat de bezoekersaantallen deze winter wellicht wel zouden toenemen door 'thermostaatvluchtelingen', mensen die thuis de verwarming uit zetten en hun woon- of werkplek verplaatsen naar een openbare ruimte die al verwarmd is. Diezelfde avond zat ik met raadsleden en wethouders van zes gemeenten om tafel over de toekomst van de bibliotheek. En warempel, daar vertelde een raadslid precies hetzelfde: zou de bibliotheek hier niet wat mee willen doen? De betreffende manager van de bibliotheekvestiging zegde toe er morgen mee aan de slag te gaan.
Ik vind het eigenlijk wel een thema waar de branche best in gezamenlijkheid mee aan de slag mag. Ik heb de poster voor de sector hierboven vast gemaakt. En trouwens, hoe meer mensen er in de bibliotheek zijn, hoe minder de bibliotheek zelf hoeft te stoken. Elke persoon die de bibliotheek binnen loopt is namelijk het equivalent van 100 Watt in een straalkacheltje.
Hebben bibliotheken genoeg ruimte?
Ik hoor u al denken: 'leuk bedacht Deckers maar kan het?'. Ook dat zocht ik even voor u uit. In de bibliotheekatlas van Nederland - een volstrekt ondergewaardeerde site overigens - wordt namelijk bijgehouden hoeveel werk- en studieplekken elke bibliotheek heeft. Een actueel overzicht want het baseert zich 'real-time' op de gegevens uit de Gids. In totaal hebben de bibliotheken op dit moment 16.753 studieplekken.
Vorig jaar waren dat er overigens nog 15.030, toen schreef ik er ook al eens over. Het aantal stijgt dus snel.
Maar is het genoeg voor een koude winter met hoge energieprijzen? Zijn er mogelijkheden om tot noodplekken te komen als het nodig is? Het lijkt mij eerlijk gezegd helemaal niet zo'n gekke gedachte om daar met collega's eens over na te denken.
Wat zou er voor nodig zijn om in bibliotheken tijdelijk maar verantwoord op te schalen naar 30.000 of 100.000 plekken?
Dus beste bibliotheekdirecteur, dit artikel maar eens doorsturen aan uw ambtenaar en wethouder? En beste wethouder en ambtenaar: de bibliotheek hielp u ook al bij de coronacrisis, misschien kunnen ze u dit keer ook wel helpen? En helpt u de bibliotheek dan weer als er wellicht wat extra faciliteiten nodig zijn?
Het zijn tijden waarbij we dingen doen waarvan we dachten dat het nooit nodig was: helpen bij een pandemie, taallessen geven omdat er een oorlog is binnen Europa of Nederlanders opvangen die hun stookkosten niet kunnen betalen...
Het zijn gekke tijden.
