In Memoriam Gerard Kocx: de samenwerkende realist

Op donderdag 30 oktober 2025 overleed op 69-jarige leeftijd Gerard Kocx. Hij was van 1990 tot 2018 directeur van de Bibliotheek in Enschede. Ik heb als projectleider van innovatieprojecten bij Overijsselse bibliotheken veel met hem samengewerkt.  En ik sta daarom graag nog even stil bij deze bibliothecaris. Zeker, hij was directeur maar bovenal bibliothecaris die geloofde in de bibliotheek als volksverheffer.

Een geheim overleg en een brief waarmee samenwerking in Overijssel startte

Gerard Kocx is één van de dragende krachten geweest voor de samenwerking tussen de Overijsselse bibliotheken. Lang was er - in heel Nederland trouwens - een soort animositeit tusssen stedelijke bibliotheken en plattelandsbibliotheken. Iedereen had eigen systemen en iedereen vond zijn eigen wiel uit. 

Gerard Kocx was één van de directeuren die dat in Overijssel doorbrak. De Overijsselse BibliotheekDienst (OBD, een voorloper van Rijnbrink) was al bezig met digitalisering en Gerard realiseerde zich dat hij dat met zijn Enschedese bibliotheek niet alleen ging redden. Hij belde Henk Middelveld op, de toenmalige directeur van de OBD, om te overleggen. Hij wilde voorstellen om alle bibliotheken in Overijssel samen te laten werken. Dat dat onderwerp precair was, mag blijken uit het feit dat Gerard een geheime locatie in Beckum voorstelde om te overleggen. Hij wilde niet gezien en gehoord worden dat hij overlegde met Henk Middelveld. 

Gerard stelde aan Henk Middelveld voor om samen geld op tafel te leggen en ze kwamen overeen dat iedereen in Overijssel mee moest doen. Zo geschiedde. 

In oktober 1994 schreef Gerard een brief aan alle Overijsselse bibliotheken waarin hij aangaf dat de nieuw media en informatietechnologie zulke grote gevolgen zouden hebben dat hij verwachtte dat de Bibliotheek Enschede daar niet alleen op zou kunnen anticiperen. De grootste bibliotheek zei dus eigenlijk tegen alle bibliotheken die kleiner waren dat deze het al niet zou kunnen. En hij daagde alle Overijsselse bibliotheken uit het samen op te pakken. Daarvoor zou elke bibliohteek dan fl. 0,15 (€ 0,068) per inwoner op tafel moeten leggen. De brief zit nog in het archief van Rijnbrink en deel daarvan ziet u hieronder ook. En zo begon samenwerking in Overijssel.

Elke bibliotheek deed mee.... Hoewel, elke? Nee, één bibliotheek deed niet gelijk mee. Dat was de Bibliotheek Deventer. Dat was de bibliotheek waar ik zelf op dat moment werkte. Jos Debeij, toen directeur bij deze bibliotheek, had namelijk enkele maanden daarvoor mij aangesteld als bibliothecaris met de bedoeling ook een zwengel te geven aan nieuwe media. Deventer had zijn geld dus al uitgegeven. Aan mij, wel te verstaan. Deventer deed later overigens volop mee omdat ik bijvoorbeeld heel veel internettrainingen ging geven in heel Overijssel. En van het één kwam het ander. Ik kwam in dienst bij de Overijsselse Bibliotheek Dienst en niet veel later deed ik innovatieprojecten voor alle Overijsselse bibliotheken, waaronder voor de Enschedese bibliotheek van Gerard. Mijn baan heb ik dus indirect aan Gerard te danken.

Gerard, midden jaren '90, ongeveer ten tijde van de brief,  bij een bijeenkomst bij de Overijsselse Bibliotheek Dienst

Van fl. 0,15 naar € 0,30

Die actie van Gerard om alle bibliotheken mee te laten betalen, bestaat nog steeds. De fl. 0,15 per inwoner nam ik later als projectleider over en groeide naar € 0,30 per inwoner. Dit bedrag wordt nog altijd jaarlijks gebruikt voor samenwerking. Gerard heeft dus absoluut een steen verlegd in de samenwerking tussen de Overijsselse bibliotheken. 

De Overijssele bibliotheken verenigen zich in het DirectieOverleg van Bibliotheken in Overijssels (afgekort het DOBO). Van dat overleg was hij zo lang ik me kan heugen de vice-voorzitter. De automatisering en digitalisering hadden daarbij zijn grote interesse. Overijssel kocht jarenlang zelf digitale content in. Lang voordat het land dit deed. En Gerard was daarbij altijd de mede-inkoper. Dat was overigens wel een beetje ingegeven door het feit dat Gerard altijd opmerkingen maakte of iets niet goedkoper kon. Als je Gerard ergens op af stuurde, betaalden we nooit teveel. Zo werd de Krantenbank, Literom en digitale AO-boekjes ingekocht.  

Eén bibliotheeksysteem in Overijssel

Een andere stap die Gerard nam was om zijn zelfstandige bibliotheeksysteem voor Enschede in te ruilen voor het gezamenlijke Overijsselse bibliotheeksysteem. Toen ik in 1998 begon bij de OBD had Overijssel nog bijna tien verschillende installaties van bibliotheekystemen. Steden hadden vaak het Datapointsysteem en de 'plattelands'bibliotheken hadden gezamenlijk het ALS-systeem. Toen het ALS-systeem werd ingeruild voor een voorloper van het huidige Wise-systeem stapten stuk voor stuk ook de stedelijke bibliotheken over. Ook Enschede nam die moedige beslissing om het eigen systeem op te geven.  En op enig moment was er sprake van één Overijssels bibliotheeksysteem. Saillant detail natuurlijk is dat Enschede, nadat Gerard al gestopt was, weer uit dat Overijsselse systeem stapte. Coalities zijn nooit voor eeuwig.

Gerard Kocx (rechts) tijdens een DOBO-overleg in 2000. Links Jan Krol van bibliotheek Almelo, midden Greetje van Gemert van Deventer.

Eén bibliotheek voor Almelo, Hengelo en Enschede

In 2009 namen Jan Krol (bibliotheek Almelo), Marion Mertens (bibliotheek Hengelo) en Gerard Kocx het initiatief om te verkennen of Almelo, Hengelo en Enschede niet één bibliotheek konden worden. Er volgde een interview in Bibliotheekblad waaruit wel bleek dat de visie van de drie directeuren nog wel verschilde. En dat wisten de bibliotheekcollega's ook wel. Tot een fusie kwam het dan ook niet. Wel volgde er een inhoudelijke samenwerking die nog enige jaren bleef bestaan. 

Muziek

De Bibiotheek Enschede heeft in het Overijsselse altijd een bijzonder positie gehad op het gebied van muziek. De bibliotheek kreeg op enig moment de studenten-CD-uitleen binnen de muren, de huidige Muziekbank. Na de Centrale Discotheek Rotterdam was dit de grootste CD-collectie van Nederland. Deze collectie kwam op enige moment beschikbaar voor alle Overijsselse bibliotheken. Gerard had hier een belangrijke rol in. Ook was Gerard jaren bestuurslid van de Provinciale Bibliotheek AmateurMuziek (PBAM), thans onderdeel van Musidesk van Rijnbrink. 

Bezuinigingen

Gerard Kocx kreeg grote bezuinigingen voor de kiezen aan het eind van zijn loopbaan. Er moest € 900.000,- af. Een onvoorstelbaar bedrag. Daar vroeg hij mijn hulp destijds ook bij. Zijn inzet was daarbij altijd om alle vestigingen open te houden en alle medewerkers hun baan te laten behouden. Met die inzet heeft hij ervoor gezorgd dat overal in Enschede de bibliotheek aanwezig bleef. Sommigen zullen dat conservatief hebben gevonden - want er bleef weinig geld over om ook te vernieuwen - maar achteraf blijkt die spreiding een groot goed te zijn. De bibliotheek is in deze stad nog steeds overal dichtbij. Ook in de wijken waar de bibliotheek veel kan betekenen. 

Gerard Kocx (rechts) met collega's René Siteur en Ans Dijkhuijs tijdens een studiereis naar Chester in 2018. De foto boven dit artikel is ook van de studiereis.

Pot met goud

Enschede is geen rijke stad en de laaggeschoolde textielindustrie van weleer geeft de stad nog steeds de nodige uitdagingen. De geschiedenis van de bibliotheek Enschede is daarmee verbonden. Er is nooit veel geld. En er is altijd veel te doen. Met weinig geld dus toch veel doen. Gerard Kocx was daar een meester in. 

Eind 2018 ging Gerard met pensioen. Ik mocht hem toespreken bij zijn afscheid. Ik haalde daarbij tal van historische wereldfeiten aan die ik koppelde aan de geschiedenis van Bibliotheek Enschede. Gerard was namelijk een liefhebber van geschiedenis en een kenner van de Eerste Wereldoorlog. Historisch klopte er niets van mijn verhaal. Maar het verhaal eindigde ermee dat er goud zou zijn verstopt in de grachten van Enschede tijdens de stadsbrand van 1862. En dat de bibliotheek van Enschede in de Pijpenstraat - ongeveer gelegen op die oude gracht - wel eens boven op een grote pot met goud zou kunnen staan. Hadden we die pot met goud gevonden dan had dat het bibliotheekwerk misschien wel wat makkelijker gemaakt. 

Je wordt wat je leest

Die historische context, liet hij ook doorschemeren in zijn afscheidsinterview met de Tubantia in 2018. 

'Volksverheffing is nu, 156 jaar later, eigenlijk steeds meer de taak, al wordt het anders verwoord. ,,Wij zijn ervoor zodat mensen zich persoonlijk kunnen ontwikkelen, dat ze zo goed mogelijk zijn toegerust om mee te doen in de samenleving. Als je het sterk vereenvoudigt komt het hierop neer: van boeken lezen word je een beter mens. ,,Van lezen leer je je te verplaatsen in een ander. Hoe beter je dat kunt, hoe beter je weet hoe de wereld zich ontwikkelt en hoe beter je jezelf in die wereld kunt plaatsen. Je wordt wat je leest.'

De Overijsselse bibliotheken hebben veel te danken aan Gerard. Hij zette de stap naar gezamenlijke financiering, nam afscheid van zijn eigen bibliotheeksysteem en zette zich jaren in als bestuurslid van de Overijsselse bibliotheken en zorgde voor de Muziekbank en de Provinciale Bibliotheek AmateurMuziek.

Als grootste bibliotheek achtte hij zich niet te groot om samen te werken met al die kleinere bibliotheken. Hij sprong daarmee over zijn eigen schaduw. Geen grote verhalen, wel concrete en tastbare samenwerking. 

Gerard was een bibliothecaris die geloofde in een leven lang leren, persoonlijke ontwikkeling, volksverheffing of hoe u het ook in moderne taaal wilt noemen. 

Volksverheffing dus. Dat deden bibliotheken, dat doen bibliotheken en dat blijven bibliotheken doen! 

Op Gerard!

Voor dit In Memoriam dank ik René Siteur en Henk Middelveld voor hun hulp.

De-bijna-pirmeur: thuisgebruik NBD|Biblionbestanden

Vandaag stuurde NBDBiblion bijgaande verheugende bericht over de Overijsselse bibliotheken de wereld in: NBDBiblion bereikt doorbraak in thuisgebruik databases.

Inderdaad een verheugdend bericht. Want een doorbraak is het. En ik zal u vertellen waarom.

Op 22 december 2008 - ja, inderdaad 2008 - zat ik samen met Gerard Kocx, directeur bibliotheek Enschede en Jos Debeij, directeur Bibliotheek Deventer om tafel met Wilco de Gier en Henk Das van NBDBiblion. Die dagen voor Kerst kwamen wij bij elkaar met het snode plan om de literaire bestanden van NBDBiblion in te laden in de aquabrowser en beschikbaar te stellen aan al onze leden. Niet alleen in de bibliotheek, ook thuis.

Het was een leuke onderhandeling. Eigenlijk waren we er heel vlot uit. Begin januari bevestigde Wilco de Gier nog de afspraken. En we zetten de boel in gang.

Bij de onderhandeling was bekend dat de rechten voor thuisgebruik nog niet geregeld waren. Daar is de NBD mee aan de slag gegaan. Na enige tijd kwam groen licht dat er ruimte was voor een pilot.

Het bleek nog niet zo makkelijk om goede uitwisselingsafspraken te krijgen voor de data van de bestanden. Het was niet helder wie nu aan zet was: de VOB, Medialab, NBDBiblion of de Overijsselse bibliotheken. Daar zijn wel wat telefoontjes en gesprekken aan gewijd. Daarbij was geen sprake van onwil. Als de Overijsselse bibliotheken iets afspreken wat wellicht interessant is over alle bibliotheken in Nederland, is het logisch om het zo technisch in te regelen dat het straks voor iedereen te gebruiken is. Daarnaast wilde NBDBiblion natuurlijk wel weten dat uitwisseling van data op een goede en beveiligde manier zou gebeuren. Zo gezegd, zo gedaan. Maar toen waren we wel weer een paar maanden verder.

Met de ontvlechting van de VOB was het helder dat ook daar niet altijd alle prioriteit aan deze kwestie gegeven kon worden. Een goede verklaring maar wel tijdrovend.

Begin dit jaar begon het te vlotten. De data was ingelezen en moest getest. Dat ging stapje voor stapje steeds beter. Vervolgens hadden drie testrondes nodig om het thuisgebruik te regelen. Ook daar ging alles mis, wat mis kon gaan. Maar uiteindelijk zijn we er.

De testen zijn rond, we kunnen live. Tja, en dan blijken we te weinig servercapaciteit te hebben. Want de bestanden zijn groter dan gedacht. En dat terwijl we de servercapaciteit het laatste jaar verviervoudigd hebben. Nu al weer op. Dat wordt nu opgeschaald en naar verwachting is de overijsselse catalogus binnen enkele weken live is met deze bestanden.

Zijn we dan klaar? Nee, nog niet. Dan moeten onze 30 aquabrowserskins nog aangepast worden. Daarvan wacht ik nog op de planning.

Ja, ik ben oprecht blij met dat bericht van de NBD. En ik hoop u met dit verhaaltje dat u begrijpt waarom. En ik hoop dat u met dit verhaaltje een beetje begrip hebt voor al die ICT-ers die echt hard werken om dit soort zaken aan de praat helpt krijgen. Even een bestandje aankoppelen. Het lijkt zo makkelijk maar in onze complexe bibliotheekomgeving nog geen eenvoudige opdracht.

22 december 2008, in 18 minuten uitonderhandeld, 9 juni 2010, in 18 maanden uitgerold.

Met dank aan Marcel Mentink, Gerda Malepaard, Marianne Elsjan, Henk Kamp, Ed Bolman, Bob Blei, Eric ter Weele, Helga van Gelder, Dennis Eijsten en Paula Braun. En misschien ben ik nog wel iemand vergeten.

Mission impossible, completed
Nou ja, bijna dan.

Roombeek: geluk bij een ongeluk

Enige posts geleden schreef ik over een gebouw om verliefd op te worden. Het ging toen om de Gieterij in Hengelo. Deze week heb ik er in het Twente weer één gevonden.

Afgelopen woensdagmiddag was ik samen met vrouw en kinderen in het nieuwe museum de Twentste Welle. Behalve van het museum was ik ook erg onder de indruk van de herbouw van de Enschedese wijk Roombeek. Enige tijd geleden liet de Enschede directeur Gerard Kocx mij zien wat daar ongeveer gebeurd was. En dat was reden om snel nog eens en ook uitgebreider te gaan kijken.

Op 13 mei 2000 ontplofte in de Enschedese wijk Roombeek de vuurwerkfabriek van SE Fireworks. Roombeek was een oude arbeiderswijk met in de wijk nog verschillende vormen van industrie. Na de vuurwerkramp zijn er vele rijksmiljoenen beschikbaar gekomen voor de herbouw. Dat heeft geleid tot een heel andere wijk maar het resultaat mag er zeker zijn. Zo is er een cultuurmijl aangelegd die loopt van het muziekkwartier in de binnenstad naar de Twenste Welle. Aan deze mijl liggen diverse musea en culturele instellingen. Uiteraard kan ik het niet laten om te zeggen dat ik vind dat aan deze mijl ook een superhippe bibliotheek had moeten liggen. Maar ja, ik heb het niet voor het zeggen.

De Twentse Welle is een museum met een hoog beleefkarakter. Kinderen mogen aan allerlei toeters en bellen zitten. En eigenlijk is dat wel knap als je weet dat de Twentse Welle toch ook wel een verzameling is van verschillende andere collecties: het voormalig natuurhistorisch museum, het Van Deinse-instituut (voor Twentse spraak en cultuur en een textielcollectie. Leidraad is dan ook de geschiedenis van Twente in al haar facetten.

Het is leuk om te zien hoe musea zich ook ontwikkelen in de beleefeconomie. Het is leuk opgezet het resultaat is veel meer dan de som der delen.

Op dit moment is in de expositieruimte een tentoonstelling over de DDR en sluit aan bij de herdenking van de val van de muur 20 jaar geleden. Dat is slim geprogrammeerd door de Twentse Welle. De tentoonstelling maakt deel uit van het festival Grenswerk. Enschede is een stad waar veel Duitsers komen winkelen en waarom dat winkelende publiek ook niet verleiden om ook eens de culturele instellingen te bezoeken?

De tentoonstelling zelf was een rare mix tussen nostalgie en warme gevoelens en de harde kille realiteit van een totaal gecontroleerde maatschappij. Veel rode vaantjes, medailles en een heuse Trabant.


Ik begon deze post echter met het gebouw; een gebouw om verliefd te worden. De Twenste Welle bestaat voor een deel uit een hippe glastoren die omhuld wordt door een soort maliënkolder. Het tweede deel dat goed geïntegreerd is bestaat uit de oude textielfabriek Rozendaal.


De vuurwerkramp is volgend jaar tien jaar geleden. Er zal ongetwijfeld teruggekeken worden. De ramp heeft echter een prachtige nieuwe wijk met mooie voorzieningen opgeleverd. Enschede zet de afgelopen jaren mooie stappen vooruit in hun stadsontwikkeling. Zeker een bezoekje waard.

Hulde aan Marion, Gerard en Jan en natuurlijk drie gratis tips

De bibliotheken Enschede, Hengelo en Almelo pronken trots op het Bibliotheekblad. In het blad zelf een vermakelijk interview met drie directeuren die duidelijk nog gezamenlijk op zoek zijn.

En toch... hulde aan Marion, Gerard en Jan. Dat behoeft voor menigeen nog wel wat toelichting. Overijssel staat toch bekend om zijn sterke netwerkstructuur? Opschalen was toch niet nodig in die provincie? Die laatste vraag kunnen we makkelijk ontzenuwen. Nee, ook in Overijssel zijn we nog niet klaar. Er is veel bereikt met samenwerking maar die samenwerking dwingt ook tot het kiezen van nieuwe aansturingsvormen.

Toen de betreffende directeuren hun voornemen bekend maakten in het Overijssels directieoverleg werd het dan ook even stil. Je kon de overige directeuren horen denken: wat gaan die drie bibliotheken doen? Doorkruist dit nu onze samenwerkingsplannen? Gaan ze in Twente nu alles zelf doen zonder ons? Gaan die drie verschillende directeuren dat redden met elkaar?

Begrijpelijke vragen maar geen vragen waarna je alleen maar stil moet gaan zitten. Als je die vragen voor jezelf serieus neemt dan doe je daar wat mee. Het is dan ook aardig om eens te kijken naar de verschillende partijen. Wat moeten de PSO/OBD, de omliggende bibliotheken, het netwerk van bibliotheken en het personeel hier nou mee?

PSO/OBD

De gedachte die makkelijk post kan vatten bij de OBD is dat deze drie bibliotheken nu wel alles zelf zullen willen doen: eigen automatisering, eigen transportdienst, eigen administratie en dergelijke. Ik kan me niet voorstellen dat hier niet naar gekeken wordt door de Twentse bibliotheken. Wat moet je in zo'n geval doen als OBD? Wachten aan de zijkant? Mokken dat ze dat doen? Dat lijkt me niet. Je stapt op de bibliotheken af en je vraagt hoe je ze kunt faciliteren in dat proces. Je kunt ze vragen of je een aanbieding mag maken voor de drie gezamenlijke bibliotheken. Je kunt ze vragen welke voordelen ze van de OBD verwachten als ze samen zouden optrekken.

Omliggende bibliotheken

Rondom de Twentse bibliotheken liggen een aantal kleinere bibliotheken. Hun positie is even lastig omdat Enschede, Hengelo en Almelo nadrukkelijk kiezen voor stedelijke samenwerking. Wat doe je dan? Tja, je kunt afwachten waar ze mee komen of wachten tot ze je een keer uitnodigen. Maar daar zou ik niet tevreden mee zijn. Als je al mee om tafel zou willen, dan zou de vraag zijn: wat kan ik als kleinere bibliotheek bieden in die samenwerking en wat wil ik er zelf uit kunnen halen? Het antwoord op die vraag bepaalt of met elkaar praten zinvol is. En als dat niet duidelijk is, dan is een gesprek met de Twentse stedelijke bibliotheken natuurlijk altijd een optie. Waarom dat niet samen onderzoeken?

Het Overijssels netwerk van bibliotheken

Het Overijssels netwerk heeft een lange staat van dienst rond samenwerking. Zij staan op het punt om met elkaar structurele verplichtingen aan te gaan in een provinciale back-office. Het netwerk bouwt op twee ijzersterke concepten van Winkels en Onderwijs. Die lijnen worden in de Twenste bibliotheken ook gevolgd. Krachtenbundeling op die plek kan - ik zeg met nadruk kan - tot versnelling van innovatie leiden. Het netwerk moet het hebben van dat soort plekken. Hoe meer van dat soort plekken, hoe sneller bibliotheekwerk kan anticiperen op veranderingen in de samenleving.

Personeel

Het traject dat Marion, Gerard en Jan uitstippelen is geen makkelijk traject. Ze hebben ervoor gekozen om al gedurende het onderzoek nadrukkelijk naar buiten te communiceren. Dat is gedurfd want ze hadden dit ook in het diepste geheim dit kunnen voorbereiden en met een dichtgetimmerd plan naar buiten kunnen komen. Dat kan bij het personeel van de betrokken bibliotheken leiden tot de reactie dat ze meer in Bibliotheekblad lezen dan van de eigen directie horen. Wat doe je daar mee? Ga je mokken en houd je dat voor jezelf of trek je aan de bel en geef je aan mee te willen praten? Er is niks mis mee om alvast kennis te maken met collega's in Enschede, Hengelo en Almelo of om bijvoorbeeld eens een brainstorm op te zetten met elkaar. En tja, die deur van de directeur is misschien niet open maar toch ook niet op slot?

Dus, hulde voor Marion, Gerard en Jan. Ze kiezen niet voor de makkelijkste weg van alles laten zoals het was. En alleen al het zeggen dat we gaan onderzoeken levert reacties op. Begrijpelijke reacties. Maar zonder spanning geen beweging. De vraag is alleen: wat doe jij met jouw reactie. Wie iets wil met de Twentse bibliotheken: klop aan, denk mee, kom met voorstellen.

Tot slot: nog drie gratis tips voor Marion, Gerard en Jan.

Tip 1: Wat schiet de burger ermee op?

Het interview zweeft tussen gezamenlijke innovatie en fusie en eindigt zo ongeveer met: die fusie komt er toch. Mijn zegen - voor wat ie waard is - hebben jullie. Maar wat moeten de burgers in jullie steden er beter van worden? Gaan we meer open? Hebben we meer actuele boeken? Is er dan dienstverlening die er nu niet is? Worden we goedkoper? Als er geen lijst is met vijf punten die burgers echt kunnen voelen, begin er dan niet aan.

Tip 2: De denkkracht van alle mensen

Hierboven laat ik de gedachtengang zien van een PSO, van omliggende bibliotheken en van personeel. Ik weet dat interactie tussen deze partijen geen automatisme is. Zoals ik hierboven iedereen die er omheen staat oproep om er wat mee te doen, zo doe ik die oproep natuurlijk ook naar jullie. Maak gebruik van de PSO, het netwerk, de omliggende bibliotheken en het personeel. Pas ze in in jullie proces en laat ze jullie plannen scherpen. Het gaat om veel meer dan een bordje op de deur waar op staat: "Bibliotheek Twente". Het gaat om dienstverlening die doordacht is en slagkracht die we met elkaar kunnen maken. Daar kunnen we volgens mij niet genoeg mensen over laten meedenken.

Tip 3: Laat ideeën geen stokpaardjes worden

De laatste tip is mij ingefluisterd. Er is een proces ingezet. En dat proces krijgt een eigen dynamiek. Er ontstaan ideeën en beelden en die kunnen ook heel makkelijk stokpaardjes worden. Hoe vaak hebben we niet gezien dat een idee koste wat het kost de eindstreep moet halen. De opmerking: die fusie komt er toch kan ik wel plaatsen maar heeft ook z'n gevaarlijke kantjes. De fusie mag geen doel op zich worden. Onderzoek het goed met elkaar, bekijk de mogelijkheden en trek eerlijke conclusies. Echte helden zijn die mensen die dan durven te zeggen dat het nu nog geen goed idee is.

Marion, Gerard en Jan verdienen een pluim. Ze kiezen niet de weg van de minste weerstand maar ze bewegen. Stilzitten is voor hen geen optie. En ik zou zeggen voor wie wel? Dus aan allen: kom in beweging.

Oh ja, voor Jan. Op jouw bibliotheek komt een bordje Bibliotheek Twente. Maar hoe doe je dat bij die vestiging in het Heraclesstadion? Dat bordje blijft daar nooit heel ben ik bang.