Scheidingspercentages, lunchbonnen en trapliftjes

Tja, wat hebben scheidingspercentages, lunchbonnen en trapliftjes met elkaar te maken. Tijdens mijn verblijf in Slowakije was ik bij mijn broer. Hij woont in Nitra en is daar directeur van een staalfabriek. Hij woont daar al sinds het begin van de jaren '90 en is een ondernemer pur sang. Beiden zijn we geïnteresseerd in de ontwikkelingen van Oost-Europa. Hij vooral vanuit economisch perspectief. Ik meer vanuit een sociologisch gezichtspunt.

In de tijd dat ik er was, heb ik een paar dialogen vastgelegd en daar een aantal observeringen aan toegevoegd. Opgenomen met een simpel huis-tuin-en-keuken-camera en geknipt en geplakt met het meest eenvoudige programma. Het leverde een 12-minuten-durende lofi-film op. Voor wie geïnteresseerd is hoe het leven in Oost-Europa veranderd. Oh ja, en natuurlijk over hoe ik leuk mijn vlucht miste.

De openbare bibliotheek van Nitra (Slowakije)

Mijn Slowaakse schoonzus zei: "Je kunt het proberen, maar je komt niet binnen. Je hebt geen pasje." Ik keer nog even terug naar mijn trip in Oost-Europa. Mijn schoonzus had het over de bibliotheek in haar plaats: Nitra. In een paar verloren uurtjes in Nitra, liep ik er langs en en wilde wel eens weten of ze gelijk had.

Nitra is de vierde stad van Slowakije met 87.000 inwoners. Qua grootte dus een beetje vergelijkbaar met Deventer. Maar goed, een heel ander land, dus daar houdt de vergelijking ook wel op.

De bibliotheek zat verstopt achter een prachtige facade en het was voor mij even zoeken naar de ingang. Maar ik kwam wel degelijk binnen. Ze openenen overigens om 7.45 uur 's ochtends. Dat ben ik nog niet eerder tegengekomen bij bibliotheken. Toen ik achterin het gebouw kwam, kwam er een dame naar mij toe die mij dwingend vroeg om mijn pas. Toen ik die niet kon tonen werd ik vriendelijk meegetroond naar de balie bij de ingang. Ik probeerde daar in mijn beste engels uit te leggen dat in een Nederlandse bibliotheek werkte en slechts even wilde rond kijken. Drie dames keken mij vragend aan. De boodschap kwam geloof in niet over. Duidelijk was dat ik nog wel even rond mocht kijken.

Enkele minuten later schoot Diana Kelemen mij aan. Zij werkte in de bibliotheek en sprak engels. Haar collega's hadden haar duidelijk op mij afgestuurd. Opgewekt begon ze mij te vertellen over het indelingssysteem (zelf gemaakt), de tarieven en de uitleenvoorwaarden.

Bijzonder om te zien hoe uitgebreid de collectie is en de inrichting staat wel wat in contrast met de voorgevel. Het meest bijzondere vond ik echter het aanstekelijke enthousiasme van Diana. Ze vertelde waarom de bibliotheek zo belangrijk was. Wat het betekent voor kinderen om te leren lezen. Waarom het belangrijk is dat iedereen blijft lezen. Een universeel verhaal, onafhankelijk van collectie en inrichting. En een verhaal dat onveranderd overeind blijft wat mij betreft.