Posts tonen met het label Van Swelmen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Van Swelmen. Alle posts tonen

zondag 7 juli 2024

Van Swelmen: Bibliotheken zijn de pretparken van de geest en de attractieparken van de verbeelding


Ook dit keer laat de immer erudiete directeur van de Bibliotheek Oppendam weer zijn licht schijnen over schier onmogelijk oplosbare problemen. Met onconventionele oplossingen die niemand eerder zag maar zo voor de hand liggen smelten problemen als sneeuw voor de zon. Ditmaal lost hij even de btw-verhoging op cultuur op. 

Allemaal hypocrieten, dat zijn het! Ja, allemaal! 

Nou, nou Van Swelmen moet het weer zo grof, hoor ik u al denken? Ja, het moet zo grof! Want op de eerste plaats is het natuurlijk van de pot gerukt om een btw-verhoging op cultuur aan te kondigen. Alleen eencellige en wormvormige wezens kunnen tot zo'n besluit komen. Maar ook de cultuursector zelf is niet vrij van zonde. Want wat doen die? Huilie, huilie, om het in Wilderstermen te bestempelen. Gelijk weer dat slachtoffergedrag! Gelijk weer erop wijzen op dat het zielig is voor bepaalde groepen en gelijk weer zeggen dat de politiek het moet oplossen. 

En dat huilen of moord en brand schreeuwen is helemaal nergens voor nodig! Want zo'n futiel fiscaal probleem hebben we in ons mooie Oppendam natuurlijk allang weer opgelost. Terwijl de sector nog virtuele handtekeningen verzamelde voor een petitie waren we in Oppendam allang bezig met de oplossing. Maar denkt u dat er iemand even komt vragen in Oppendam wat we er aan moeten doen? Nee! En daarom zijn het allemaal hypocrieten. 

Zal ik u dan maar opnieuw uitleggen hoe we het in Oppendam doen? Vooruit dan maar weer.

U kunt in vijftien minuten oplossen waar u nog anderhalf jaar de tijd voor heeft

Op de eerste plaats: u hebt nog alle tijd. Die hele wijziging gaat pas in per 2026. Dat is pas over anderhalf jaar. In die tijd kunnen we al drie kabinetten verder zijn met evenzovele bijzondere verschijningsvormen. En om eerlijk te zijn: dit probleem kunt u zelf in vijftien minuten oplossen. Houdt u nog anderhalf jaar min vijftien minuten over om belangrijke dingen te doen.  

Want het het is zo dat de btw-verhoging niet voor iedereen gaat gelden. Het geldt voor alle culturele goederen of diensten maar niet voor attractieparken, dagrecreatie en kampeerterreinen...  Op het moment dat ik dit zeg, weet u al waar ik naar toe wil toch? Ja, dat u daar zelf niet dacht hè. Want het ligt zo voor de hand. 

Je gaat het pas zien als je het doorhebt, zei de grote Cruijff al.

Van bibliotheek naar pretpark

Voor alle mensen die het zelfs nu nog niet door hebben.... Wij hebben onze naam gewijzigd. We heten niet meer Bibliotheek Oppendam maar Pretpark Oppendam. Bij de Kamer van Koophandel hebben we onze SBI-code gewijzigd van 91011 van Openbare Bibliotheken naar 93211 voor Pret- en Themaparken. Want laten wel wezen bibliotheken zijn natuurlijk ook gewoon één groot sprookjesbos met allerlei verhalen die tot de verbeelding spreken. 

Daarmee bent u er echter nog niet. Het is niet de bedrijfsvorm die leidend is voor de Btw-heffing maar het product en de dienst. Wij noemen ons bibliotheekabonnement dan ook niet meer een bibliotheekabonnement. Wij noemen het nu het toegangsbewijs tot Pretpark Oppendam. En met dat toegangsbewijs krijgt u toegang tot het pretpark van de geest en het avonturenpark van de verbeelding. En een bezoek aan de bibliotheek - herstel - het pretpark is een belevenis voor het hele gezin! Ik klok even af: even inloggen bij de Kamer van Koophandel en in je systeem het bibliotheekabonnement even omzetten naar de naam 'toegangsbewijs', alles bij elkaar exact vijftien minuten. 

En geef me eens ongelijk: we zijn publiek toegankelijk, bieden interactiviteit, beleving en een bezoekerservaring. Ook wij trekken een groot en divers publiek en geven dit vorm in de fysieke en ook nog openbare ruimte. Zeg eens dat wij geen attractieparken zijn! 

We hebben boeken over de achtbaan van het leven, we hebben informatie over het spookhuis in uw hoofd (en wat u er aan kunt doen). En als u even weg wilt dromen, hebben we tal van boeken die samen een romantische zweefmolen vormen. Ons debatprogramma lijkt soms op de botsautootjes en soms op een uitkijktoren waar je plotsteling een heel nieuw uitzicht krijgt. 

In pretpark Oppendam is het elke dag feest voor een leven lang ontwikkelen. Wij zijn de magische wereld waar woorden wijsheid worden!

Van pretpark naar kampeerterrein

En ach, als u dat pretpark niet zo fijn vindt, kunt u altijd nog uitwijken naar de optie van de camping of het kampeerterrein. Ook zij zijn uitgezonderd van de btw-verhoging. 

Je kon in Oppendam al van tijd tot tijd je tentje opslaan in de bibliotheek. Op die manier maakten we in Oppendam in tijden van bezuiniging onze nachtopenstelling al mogelijk. Wij noemen ons al jaren het kampeerterrein van kennis en informatie. Je kampeert hier in het landschap van de wetenschap en het reservaat van informatie. En onze bibliothecarissen zijn hier al tijden de boswachters van de wijsheid.

Stop met huilen, aan de slag!

Dus stop met huilen! Die btw-verhoging gaan wij niet doorvoeren. Met een beetje creativiteit pas je je gewoon weer aan aan de nieuwe werkelijkheid. Wij zijn namelijk de instellingen die je helpen in de achtbaan van het leven, die je elke dag verrassen met een nieuwe belevenis in de vorm van een boek, een lezing of een cursus...En ach, wat voor bibliotheken geldt, geldt natuurlijk evenzeer voor theaters, poppodia, boekhandels en sportverenigingen.

En kom bij niet aan met dat dit een vorm van belastingontwijking is. De Unilevers en ASMLs van deze wereld doen niet anders, gijzelen kabinet na kabinet met vertrek uit Nederland en worden toch telkens op handen gedragen door elk opeenvolgend kabinet. Gooi de naïviteit van u af en ga net als in Oppendam lekker ondernemen!

Dus welkom in pretpark Oppendam! Want bibliotheken zijn de pretparken van de geest en de attractieparken van de verbeelding! En de btw is er nog gewoon 9%.


zondag 19 maart 2023

Van Swelmen: 'die 650 IDO's hadden er natuurlijk allang 13.000 kunnen zijn!'

Ook dit keer laat de  heer Van Swelmen, de immer erudiete directeur van de Bibliotheek Oppendam, zijn licht weer schijnen over zaken waar het bibliotheekwerk voor weg of over heen kijkt. Hoe hij het doet weten we niet maar met zijn aanpak lijken er telkens weer kansen te ontstaan waar nog geen bibliothecaris aan gedacht heeft. Dit keer vertwintigvoudigt hij het aantal IDO's met het geringste gemak. 

U vierde deze week de Nationale IDO-dag. Gefeliciteerd! Trots meldt u op de site dat er al 650 zijn en dat er structurele financiering is geregeld. Nou, laat ik het feestje niet verpesten en eerst maar eens zeggen dat u een mooie klus geklaard hebt met elkaar. Het schijnt namelijk in de wereld waar u verkeert nog best een opgave te zijn. 

Maar het is natuurlijk wel het halve verhaal. Want ik lach om maar 650 IDO's. Het zijn er echt nog veel te weinig, want ziet u al een beetje beweging in de afname van het aantal digitaal vaardigen? Welnee! Het is vechten tegen de bierkaai. Want tegen de tijd dat u weer een paar honderd burgers bereikt hebt, heeft de overheid alweer de, na de tweeweg- en driewegauthenticatie, alweer de vierbaansauthenticatie ingevoerd. En weer valt een groep burgers af die het niet meer snapt. 650 IDO's lijkt misschien veel maar het is voor dit land en deze overheid een lachtertje!

Want denkt u ook maar iemand de moeite genomen hoe ik daar in Oppendam tegen aan kijk? U weet wel die plek waar eigenlijk alle bibliotheekinnovatie begint? Nee, weer niet! Gemiste kans. 

Toch ben ik de beroerdste niet. Ik zou Van Swelmen niet zijn als ik u daar niet een eenvoudige uitweg kan bieden. Zie hier een doodeenvoudig plan om van 650 naar 13.000 IDO's te gaan. U verklaart mij op dit punt voor gek, maar lees door, u vindt mij straks briljant.

Van IDO naar SPEEDO: van schoolslag naar toeslag!

U experimenteert wel met wat plekken buiten de bibliotheek zoals scholen, buurthuizen of McDonalds-vestigingen, maar het blijven natuurlijk kruimels. En dat is raar. Want er zijn veel meer plekken buiten de bibliotheek dan dat er bibliotheken zijn. En wie zo kijkt, zie plotsteling een zee aan mogelijkheden.

Wist u bijvoorbeeld dat er 1.900! zwembaden zijn in Nederland? Elk dorp of gehucht heeft er wel één. En telkens zitten daar weer ouders aan de kant te wachten tot hun kind dat felbegeerde papiertje heeft. En maar wachten, en maar wachten. Een perfecte plek voor een IDO zeg ik. Terwijl uw kind de schoolslag doet, vraagt u om toeslag. Zo kost de zwemles geen handen vol geld maar levert het geld op!

En tja, hoe noem je zo'n IDO in een zwembad? Precies: een SPEEDO! De fabrikant heeft me overigens ook al en flinke sponsorpremie beloofd. Hup, hatseflats. 1.900 IDO's erbij.

En als ik zeg SPEEDO, denkt u natuurlijk ook aan SPIDO... hoeveel rondvaartboten in Rotterdam kunnen niet een SP-IDO zijn? Wel in het schip met de SP-IDO, niet in het schip met uw formulier!

Eerst slaan dan aanvragen!

Of wat te denken van de 3.900 sportscholen en de 300 scholen voor vechtsport? Precies, ook een prima plek voor de IDO. Want dat je agressief wordt van het gebruik van de digitale overheid weet iedereen! Eerst even stoom afblazen dus. Eerst slaan en dan aanvragen, is het motto! 

De scholen voor de vechtsport noemen we de AikIDO's en bij sportscholen noemen deze punten de Anabole SteroIDO's. Je belastingaangifte zit dus voortaan gewoon bij je sportschoolabonnement!

Hup, hatseflats, 4.200 IDO's erbij!

Muziekscholen en GGZ-instellingen

Dan hebben we nog de muziekscholen. Daar zijn er overigens nog maar 100 van maar hetzelfde recept als bij de zwembaden: ouders zitten daar telkens op hun kroost te wachten. Maak er een IDO van! Met de slogan: 'Fluitend je formulier invullen' kunnen we ook daar prima diensten verlenen. De naam van deze IDO's? De DO-RE-M-IDO's!

En in tegenstelling tot het kleine aantal muziekscholen, kennen we dan wel weer een hele hoop GGZ-instellingen, ruim 2.000! Of er een causaal verband zit tussen weinig muziek maken en de geestelijke gezondheid, is niet bekend, maar de verhouding is wel scheef. Dat is iets voor een andere column. 

Maar goed, ook op die GGZ-instelling is prima een IDO te organiseren. Met de slogan: 'Er moet wel een draadje los zitten als je de digitale overheid begrijpt'  moet men toch als vliegen op de stroop af komen.  Dus ja, ook deze paranoIDO's worden een groot succes. 

En hup weer ruim 2.000 IDO's erbij. Begint uw eigen succes met die 650 IDO's al een beetje ongemakkelijk te voelen? Prima, dan ga ik nog even door. Want ik ben nog lang niet klaar.


Van tuxedo naar tuxIDO en door naar FormIDO

Want wat zijn nog meer van die plekken waar je lang moet wachten? Precies, kledingwinkels! 'Ik pas nog even dit, ik pas nog even dat', hoort u telkens van uw partner. En jij maar wachten. Je had ondertussen wel wat anders kunnen doen! Precies: een formulier invullen bijvoorbeeld. Nederland telt bijna 14.000! kledingwinkels. Dus van tuxedo naar tuxIDO zou ik zeggen. 

En ja, als je daar eenmaal aan begint dan ruiken nog meer commerciële partijen een kans. Want een IDO in je winkel is dan plotseling een 'unique selling point'. Dus die Doe-Het-Zelf-zaak met bijna 100 vestigingen meldt zich ook: precies de FormIDO. En de slogan? Pleister met ons uw formulier vol!

CupIDO's en LibIDO's

Tja, leuk en aardig maar net als laaggeletterdheid is digibetisme iets waar je je voor kunt schamen. Voor veel mensen is een zwembad, een doe-het-zelf-zaak of kledingwinkel dus té openbaar. Ook daar hebben we wat op gevonden. Diezelfde schaamte vindt je ook nog steeds bij het bordeelbezoek. En als de privacy ergens goed geregeld is, is het daar wel. Dus ook de 300 privéclubs zijn dus een mooie plek voor een IDO. Die noemen we natuurlijk de CupIDO's. Het is weliswaar betaalde liefde, maar toch. De slogan kunt zelf nu wel verzinnen toch? Precies: u formulier klaar in een wip!

Dan zijn er nog een paar grote postordebedrijven voor Viagra. Want hoewel de bordelen wel een goed privacy bieden, is het voor velen toch niet een laagdrempelige instelling. Die online webshops zijn dan misschien nog een uitkomst. Op die sites kun je ook prima IDO-dienstverlening aanbieden. Die heten dan natuurlijk de LibIDO's. 

Onderwereld en bovenwereld verbinden

En tot slot is het ook zaak om de onderwereld dezelfde rechten te geven als de bovenwereld. Want ook al die criminelen die elke dag voor ons klaar staan verdienen een eigen IDO. Want het is nog niet eenvoudig om veel zwart geld wit te wassen. Ook daar kunnen we natuurlijk bij helpen. Zo zijn er nog zo'n 350 honken van motorclubs in Nederland en ook daar is een IDO op zijn plek.  Hun naam? De malafIDO's. 

Kansen, kansen, kansen

U ziet, ik zit al met gemak op 13.000 IDO's En er zijn nog veel meer kansen. Wie overlijdt krijgt bijvoorbeeld veel met de overheid te maken. Een IDO op een kerkhof is dus geen overbodige luxe: het genecIDO. Een IDO bij de tandarts: het fluorIDO of een IDO bij de kapper tijdens het blonderen: het waterstof peroxIDO. 

Kansen die u allemaal nog niet verzilverd hebt. Dat u dus een feestje viert met een Nationale IDO-dag is dus wel erg voorbarig met die schamele 650 IDO's.  In uw werkelijkheid is het veel, in mijn werkelijkheid nog maar een begin.

Zullen we dus maar afspreken dat we er nu echt werk van gaan maken? En op gaan naar die 13.000 IDO's? Twintig keer meer dan die 650 van u op dit moment. 

U snapt, ik heb het ook allang zo geregeld in Oppendam.... En u begrijpt mijn structurele financiering is dus ook twintig keer zo hoog als die van u. En dan tel ik de provisie van het witwassen in het malafIDO en de sponsorbijdrage van de formIDO natuurlijk nog niet mee. 

Ik snap het, u bent weer jaloers. Hup dus, aan het werk! En mijn streven? Iedere inwoner zijn eigen IDO! Pas dan zijn we klaar. 

De column van Van Swelmen is gebaseerd op het slotwoord van Mark Deckers bij de nationale IDO-dag op 14 maart 2023 in het MediaPlaza in Utrecht. Op veler verzoek publiceren we deze hier in deze vorm.

zondag 27 februari 2022

Van Swelmen: Van leesoffensief naar Lay's-offensief


Ook dit keer laat de immer erudiete directeur van de Bibliotheek Oppendam weer zijn licht schijnen over schier onmogelijk oplosbare problemen. Hoe hij het doet weten we niet maar met zijn aanpak lijken maatschappelijke opgaven te smelten als sneeuw voor de zon. Ditmaal lost hij even de laaggeletterdheid op.
 

Nou, hoe lang vechten we nu al tegen de laaggeletterdheid? Precies! Al veel te lang! Honderden miljoenen hebben we geïnvesteerd en hebben we gezocht naar hét vaccin tegen het virus van de laaggeletterdheid. En bij elke meting blijkt weer dat het aantal mensen dat positief test op laaggeletterdheid toeneemt. Het lijkt er wel op dat hoe harder u werkt tegen laaggeletterdheid, hoe meer laaggeletterden er lijken te komen!

Maar denkt u dat ze mij, als directeur van de Bibliotheek in Oppendam, om advies komen vragen? Welnee, iedereen verzint zijn eigen oplossing, of probeert dat althans! En dat terwijl de oplossing toch zo simpel is. 

Wat aandacht krijgt, groeit

Wij denken namelijk dat we door het probleem veel aandacht te geven te kunnen oplossen. Maar verdwijnt iets als je het aandacht geeft? Nee, natuurlijk niet. Alles wat je aandacht geeft groeit! En u snapt het al, daarom stijgt het aantal laaggeletterden jaar na jaar! Ik heb uitgerekend dat met het huidige beleid in 2036 heel Nederland laaggeletterd moet zijn! Lekker dan.

Ik hoor u denken: 'Nou, Van Swelmen, gaat het bij jullie dan zo goed?'. Om eerlijk te zijn moet ik zeggen: ja, het gaat hier prima! Ik durf te zeggen dat we in Oppendam helemaal geen last meer hebben van laaggeletterdheid. Ja, daar staat u van te kijken hè. Geïnteresseerd? Dat dacht ik al. Vooruit ik neem u mee naar ons geheim. 

Als we in Nederland te hard rijden, verhogen we toch ook gewoon de maximumsnelheid?

Het belangrijkste heb ik u al verteld: stop met het geven van aandacht aan laaggeletterdheid. Toen in Nederland het de spuigaten uitliep met de softdrugs, wat was toen de oplossing? Precies, gedogen! Toen niemand in Nederland zich nog aan de snelheid hield, wat was toen de oplossing? Precies, de maximumsnelheid verhogen! In Nederland los je problemen op door niet de problemen op te lossen maar door de regels te veranderen! 

In Nederland word je als laaggeletterd bestempeld als je onder taalniveau B1 presteert. 20% van alle Oppendammers zit op A1- of A2-niveau. Net als in de rest van Nederland. Dus als teveel mensen dit niet kunnen halen, dan moet je gewoon de norm verlagen! In Oppendam ben je dus pas laaggeletterd als je niveau A1 niet haalt. Dan daalt het aantal laaggeletterden in één keer van 20% naar 5%! Hoppa, zo doe je dat! Overigens is het A1-niveau ongeveer het niveau waarop je de drankenlijst in café het Zwaantje kunt lezen. Dat is voor heel veel Oppendammers, mij incluis, ook meer dan voldoende.

Je bent zo laaggeletterd als je je voelt

"Ho, ho, ho," hoor ik u zeggen, "dan is laaggeletterdheid dus nog niet verdwenen! Je hebt nog 5% laaggeletterden over!" Nou, nou, nou, dat hoeft u niet zo verhit te zeggen. Volgens mij is het gewoon kift dat bij u het aantal laaggeletterden nog stijgt, terwijl het bij mij zo lekker daalt. Maar technisch gezien hebt u gelijk. Maar we zouden Oppendam niet zijn als we ook hier niet een oplossing voor hadden. 

Want waar ik echt chagrijnig van wordt is het zeggen dat laaggeletterden een probleem hebben. Hoezo? Zijn ze ongelukkig dan? Wij praten al die laaggeletterden gewoon een schuldgevoel aan.  Neem nou mijn vriend Henk. Die stond niet vooraan toen de hersens uitgedeeld werden. En het schrijven van een fatsoenlijk briefje vind hij dan ook strafwerk. Maar hé, Henk is een bijzonder handige loodgieter en hij weet precies welke maat knelfitting hij nodig heeft of welk sifon nodig is bij welk fonteintje. Dus ik vraag je: wie is hier nou slim? Jij of Henk? Want laten we wel wezen, de meeste bibliothecarissen hebben twee linkerhanden maar die noemen we toch ook niet 'technisch analfabeet'?  Ik zeg dus altijd maar: 'je bent zo laaggeletterd als je je voelt!'


Van leesoffensief naar Lay's-offensief!

Ik hoor dan ook allerlei bibliothecarissen verhit roepen dat er een leesoffensief moet komen! En daar achteraan komt dan altijd dat er ook altijd veel extra geld nodig is. Het is allemaal preken voor eigen parochie en begroting! En het is een volstrekt gebrek aan creativiteit! Neem een voorbeeld aan Oppendam! Wij hebben ons eigen offensief en het kost ons geen cent! 

Wij hebben geen leesoffensief maar Lay's-offensief. Precies, van dat chipsmerk! In Oppendam zijn we een publiek-private-samenwerking aangegaan met Lay's. Samen met de jeugd zijn we een actie gestart waarbij onze chipsfabrikant voor ieder kind elke dag een zakje zoutjes beschikbaar stelt. Dat gebeurt echter onder één voorwaarde: het zakje chips moet opgegeten worden terwijl je een serie kijkt en de ondertiteling leest. Want: met 15 minuten per dag chips eten en ondertiteling lezen, leer je 1.000 nieuwe woorden per jaar. Wetenschappelijk bewezen door de universiteit van Oppendam. Daar kan geen taalmethode tegen op! Moet jij eens opletten hoe onze Cito-score straks omhoog gaat. En ook op de BMI-score, presteert Oppendam opmerkelijk hoger dan in de rest van het land. Een dubbele stijging dus. 

Fusie bibliotheek en café

Maar we doen niet alleen aan preventie maar ook curatie krijgt bij ons een plek. Voor volwassenen heeft de bibliotheek Oppendam een apart programma. Want ja, er is nog een hele kleine groep laaggeletterden in Oppendam. Dat is namelijk die groep die niét de drankenlijst en menukaart van ons naburige café Het Zwaantje kan lezen. U snapt, die kans heb ik aangegrepen om te fuseren met het café. En hopla, de bibliotheek in Oppendam werd in één klap zo'n moderne gecombineerde instelling met een gewaagde cross-over met de horeca!  

De muren naar het café zijn doorgebroken en de bibliotheek Oppendam is nu elke nacht tot één uur geopend! Het is één groot taalhuis zeg maar! En dus zit ik nu elke dag aan de toog met een drankje. Ho, ho, maar wel aan het werk hoor! Ik werk namelijk als  taalmaatje! Ik help daar de allerlaatste Oppendammers die de drankenkaart van het café nog niet kunnen lezen!

Ploetert u nog rustig even verder in uw bibliotheek hoor! Bestel ik ondertussen nog zo'n goudblonde rakker en zakje chips. En knabbel ik tevreden aan mijn eigen Lay's-offensief.

Als u wilt weten wat Mark Deckers zelf van een leesoffensief vindt, moet u hier kijken.

zondag 9 mei 2021

Van Swelmen: 'Zijn wij dan niet de supermarkt met voor iedere geest wat wils?' : Bibliotheken in crisistijd, deel 21

De immer erudiete directeur van de bibliotheek van Oppendam, Van Swelmen, heeft ook nu weer simpele oplossingen voor een complex probleem. Want terwijl bibliotheken klagen en niet snappen waarom ze nog niet open mogen, heeft één bibliotheek de deuren nooit dicht gedaan. U raadt het al: Oppendam!

Verdorie, waarom zijn die bibliotheken van jullie nog dicht? En kom me nou niet huilend aan met de opmerking: het mag niet van de overheid. Want kijk even om u heen? Alles is toch al open? U zit alleen in de verkeerde sector. Nou, daar kunt u wat aan doen. 

Ik zal u verklappen: In Oppendam zijn we nooit dicht geweest. U hoort het goed, niet één dag! Terwijl de hele sector druk was met overleg over lobby bij ministeries en veiligheidsregio’s, digitale spreekuren, ebooks, webinars en andere moderne fratsen, liep bij ons gewoon alles door. Niemand in de sector die het zag!

Goed, ik snap dat u, omdat zo druk was met overleg, u geen tijd had voor mijn simpele oplossing.  Daarom leg ik het u nog één keer uit! Op de eerste plaats heb ik mijn SBI-code bij de Kamer van Koophandel gewijzigd. Die stond natuurlijk netje op ‘91011’, de code van openbare bibliotheken. Die heb ik natuurlijk laten wijzigen in ‘471’, de code voor ‘Supermarkten, warenhuizen en dergelijke winkels met een algemeen assortiment’. Want laten we wel wezen, we zijn toch ook gewoon supermarkten met voor ieders geest wat wils? Nou, u ziet, zo simpel is het! Overigens, kon ik mijn personeel nu ook omzetten naar de CAO voor de detailhandel. Dat was dan weer de tweede winst.

Overigens, zonder die simpele truc waren er natuurlijk al tal van alternatieven. Want terwijl heel veel dicht was, was er ook heel veel open. Want waarom zou je geen terras mogen hebben waar je in plaats van een biertje een boek kunt bestellen? Bekijk even het uitgaansplein van uw stad en bedenk even dat u met een iPad op elk tafeltje de bestelling uit uw catalogus kunt laten opnemen die u een paar minuten later aan dat tafeltje bezorgt. Want laten we we wel wezen: Zijn bibliotheken niet het terras waar u vaardigheden en verbeelding kunt bestellen? 

En wat te denken van de tankstations? In Oppendam kreeg iedere bezoeker van een tankstation een boek onder de ruitenwisser. Welk boek hing af van wat ons algoritme adviseerde. Voor Teslarijders rolde er vaak ‘De blikken trommel’ uit van Günther Grass, bij de Fiat Multipla ‘Les Misérables’ en bij de motorrijders natuurlijk: ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’. Bij een enkele auto rolde er ‘Op hoop van zegen’ van Heijermans uit. Want laten we wel wezen: Zijn bibliotheken niet het tankstation voor kennis en cultuur? 

Verder stonden we natuurlijk ook gewoon achter de coronateststraat. Van de mensen die zich daar lieten testen, is ongeveer 10% positief en aan bed gebonden. Toch de ideale plek om een verrassingstas met boeken uit te delen. De bibliotheek Oppendam stond daar gewoon, week na week. Want laten we wel wezen: Zijn bibliotheken niet de teststraat van uw literaire ontwikkeling? 

Ik hoor u denken, hebt u dan helemaal geen geweten en gaat dan niets u te ver, meneer Van Swelmen? Het antwoord is: ja natuurlijk heb ik wel een geweten. Zelfs in Oppendam hebben we kansen laten schieten omdat zelfs wij die te ver vonden gaan. We hebben gespeeld met het idee om toch wat op de IC’s van ziekenhuizen wat te doen. Iets met luisterboeken of zo. Maar uiteindelijk vonden we dat toch niet kunnen. 

Maar goed, dan heb ik het nog niet gehad over onze samenwerking met de pakjesbezorgers, de bouwmarkten, het tuincentrum, het basisonderwijs, het openbaar vervoer, de onderdelenhuizen, de fietsenmakers en garages en de hondenbezitters tijdens de avondklok. 

Dus beste bibliotheken, beste supermarkten voor de geest, beste terrassen voor vaardigheden en verbeelding, beste tankstations voor kennis en cultuur: hup aan de slag!

donderdag 27 februari 2020

Van Swelmen: ‘Hoe harder de bibliotheken werken, hoe minder er gelezen lijkt te worden in dit land!


De immer erudiete directeur van Oppendam staat altijd stil bij belangrijke gebeurtenissen in het bibliotheekwerk. Dus ook ditmaal bij het vertrek van Anne Rube als directeur van Probiblio. En warempel, hij moppert eens een keer niet!

Meestal ben ik niet rouwig als er iemand vertrekt uit het bibliotheekwerk. Meestal is het: hoe minder mensen er zich mee bemoeien, hoe beter het gaat! Maar voor deze dame maak ik een uitzondering: het is een regelrecht verlies. Het is dat ik al jaren ongehuwd ben maar als er één vrouw is waar ik een huwelijk mee zou overwegen, dan toch met haar!
Wat zeg je nu toch allemaal Van Swelmen? Vanwaar die lyrische teksten? Ik hoor het u denken. Velen denken dat ik maar een ongevoelig figuur ben, die op iedereen loopt te mopperen. Tegen u zeg ik: u hebt het mis!

Want zeg nou zelf: Anne Rube had toch best Anne van Swelmen kunnen heten! Dezelfde wilskracht, soms net zo ongepolijst als ik en ja, ook niet op haar mondje gevallen. Nee, inderdaad denkt u nu, een prima huwelijkskandidaat!

Maar een POI-directeur kan ook maar beter niet op haar of zijn mondje zijn gevallen. Want zoals Kwink het stelt bij de evaluatie van de bibliotheekwet: “We zien dat de rol van de POI’s niet voor iedereen zicht-baar en relevant is. Dit horen we met name vanuit gemeenten en sommige bibliotheken, waarbij voor bibliotheken mogelijk ook een rol speelt dat ze de financiële middelen, die aan de POI ter beschikking worden gesteld, graag zelf zouden willen ontvangen.”

Precies! De POI heeft als opdracht om samen met het bibliotheekstelsel tot innovaties te komen, maar ondertussen proberen die bibliotheken je ordinair de zakken te rollen! Het leek zo’n lieve sector. Nou, mooi niet. Het is een sector waar elke dag balletje-balletje wordt gespeeld met elkaar. ‘Kijk, ik leg uw budget onder dit kopje en uw innovatie onder dit kopje. Ik hussel ze door elkaar en wijst u eens aan waar ze nog liggen?’ Nou, ik verklap vast: het ligt onder geen enkel kopje meer!

Maar hé, die POI’s hebben het toch maar mooi tot een vermelding in de bibliotheekwet geschopt! Overigens heetten de POI’s voor de bibliotheekwet nog PSO’s. Maar zodra de wet er was, haastten de PSO’s zich om zichzelf POI te noemen. Welke POI-directeur zal dat geopperd hebben denkt u? Precies, Anne van Swelmen, eh Rube, bedoel ik. Zij had door dat taal en vocabulaire zo belangrijk zijn, dat je je naam gelijk moet aanpassen aan de wet. Het had een idee van mij kunnen zijn, zeg ik maar zo!

Maar verder is die bibliotheekwet natuurlijk een verschrikking. Die vijf functies en die verbreding van de bibliotheek...  Een regelrechte ramp. Bibliotheken zijn verworden tot veredelde buurthuizen waar belastingformulieren worden ingevuld! Met namen als Forum, Lochal of Rozet verloochenen ze allemaal waar het om gaat: de liefde voor boeken en literatuur.
Het lijkt wel of hoe harder de bibliotheken werken, hoe minder er gelezen lijkt te worden in dit land…

En daar sta je dan met je organisatie die zich ‘Probiblio’ noemt. Pro Biblio: vóór boeken! Ja, ik ben ook vóór boeken… en vooral ook tégen al die onzin er om heen, zeg ik er gelijk bij! Wie kent Vestdijk nog? Of Couperus? Of Slauerhoff? Of Schierbeek? Het is een schande!

Dus wat doe je als je merkt dat hoe harder je werkt, hoe minder er gelezen wordt? Precies! Stoppen met hard werken…

En dat is precies wat Anne gaat doen. Briljant, zeg ik!

Stop met hard werken en ga met boeken aan de slag! Dat had eigenlijk de conclusie van Kwink moeten zijn bij de evaluatie van de bibliotheekwet. Dan heb je pas echt een leesoffensief!

Meer lezen begint bij jezelf!

Stoppen met hard werken en meer schrijven en meer lezen… Dat is wat dit land nodig heeft! En Anne van Swelmen, eh Rube, excuus, doet het!

Hulde!

woensdag 17 juli 2019

Van Swelmen: ‘Van Klik & Tik naar Pik & Stik!’

De immer erudiete directeur van de bibliotheek uit het knusse stadje Oppendam waarom die hele digitale inclusie een verschrikkelijk slecht idee is en waarom de sector een collectieve blinde vlek heeft. Maar Van Swelmen zou Van Swelmen niet zijn als hij u ook niet een puik alternatief biedt. 

Kotsmisselijk wordt ik ervan! Dat hele gedoe rond digitale inclusie. Na de participatiemaatschappij en het maatschappelijk domein is digitale inclusie het volgende jeukwoord waar heel bibliotheekland achteraan hobbelt. En… zonder na te denken uiteraard. Want laten we wel wezen: wat is eigenlijk digitale inclusie? Het betekent niets anders dan dat een bepaalde groep in onze samenleving te dom is om zelf met allerlei digitale systemen om te gaan. Is dat een probleem van de samenleving? Zeker! Maar kiezen wij de goede oplossing? Zeker niet!

Want wat doen de bibliotheken? Massaal cursussen aanbieden als Klik en Tik en Digisterker. Daarmee kun je dan zelf je toeslagen aanvragen en je belastingformulier invullen. En als je daar te dom voor bent of te lui, dan is er nog een spreekuur waar ze dat voor je doen. Zie hier: de bibliotheek anno 2019.

Ja, hoor ik u denken, maar dat is toch prima? En die opmerking getuigt van een  enorme  en collectieve blinde vlek. Want u ziet zelf niet meer hoe fout dit eigenlijk is. Leidt u mensen nou echt op tot zelfstandigheid? Welnee, ze leren toeslagen aanvragen. En daarmee blijven lekker afhankelijk van de overheid. Zoals bibliotheken aan het subsidie-infuus liggen, zo legt u zelf de burgers aan het toeslageninfuus. Voelt u nu hoe fout dat is? Leer mensen zelf hun geld verdienen!

En laten we wel wezen, zo ingewikkeld is dat niet. Als u de moeite had genomen om weer eens naar Oppendam te komen, dan had u ook gezien hoe kinderlijk eenvoudig het kan zijn. Hier geen Klik en Tik of Digisterker. Wij doen Pik en Stik en Digikerker! Kent u dat niet? Dat kan kloppen. Wij hebben de bestaande cursussen flink aangepast. Bij ons leer je niet om met een DigiD te werken of toeslagen aan te vragen of te bankieren via internet. Welnee, wij leren je zelf je geld te verdienen op internet.

Bij Pik en Stik leren we je hoe je eenvoudig de wachtwoorden kraakt van je buurman. En hoe je netjes overmaakt van zíjn naar jóuw rekening.  Bij de vervolgcursus Brik en Krik leren we  je hoe je eenvoudig inbreekt op het systeem van je garage en zonder kosten die nieuwe auto bestelt. En  tot slot laten we je ook zien hoe je bij de RDW voorkomt dat je wegenbelasting betaalt.  Ons programma Digikerker helpt je vervolgens om mee te kijken in het systeem van de Nederlandse politie en om te volgen of er al een gerechtelijk onderzoek naar je loopt. De laatste hit in ons cursusaanbod is Trol en Snol. Daarbij leren cursisten effectief internettrollen in te zetten en met veel nepaccounts hun eigen account een beetje op te poetsen.

U ziet, zo simpel kan het zijn. In Oppendam vragen inmiddels significant minder mensen toeslagen aan en is het gemiddeld inkomen met duizenden euro’s gestegen . Kortom, flink meer geld in ons stadje. Kijk, zo maak je mensen dus zelfstandig. Oppendam is hierdoor niet inclusief maar juist exclusief! Van digitale inclusie naar digitale exclusie! Ons programma is bewezen effectief.  Mensen zijn best bereid moeite te doen om wat te leren, maar dan moet het ook een fatsoenlijke opbrengst hebben.  Het leven begint pas echt bóven de Balkenende-norm. En dat is in Oppendam nu precies het geval.

Goedkoop is de cursus niet: € 4.000,- per cursist. Maar de cursist verdient dat meestal in de eerste cursus al terug.  Ook voor de bibliotheek is het een win-win situatie. De Russische docenten die wij hiervoor inzetten, zijn ons gratis ter beschikking gesteld door het  speciale uitwisselingsprogramma ‘Breng-de-poet-in-met-Poetin’.

En overigens, ook de bibliotheekmedewerkers  hebben zelf de scholing gevolgd. U begrijpt, wij  vragen zelf ook geen subsidie meer aan bij de gemeente. Wij maken dat geld zelf wel naar ons over. En dat geld van de Belastingdienst? Precies, allang binnen. Meer dan dat zelfs.

Deze column verscheen eerder in het Bibliotheekblad van juni 2019.

dinsdag 4 september 2018

Van Swelmen: ‘Van scoor een boek naar Koe Lo Yuk!’


De immer erudiete directeur van het pittoreske stadje Oppendam laat ook nu zijn licht weer schijnen over schier onmogelijke opdrachten. Ditmaal over hoe toch in al die kleine kernen een bibliotheekvestiging overeind te houden. 

Krokodillentranen zijn het! Al die directeuren die zeggen dat al die vestigingen in die dorpen zo duur zijn! Is er nou werkelijk zo weinig creativiteit in de branche om zo’n futiel probleem even op te lossen?

Ik ben de beroerdste niet dus  ik leg het nog één keer uit. Want het is zo simpel: sluit uw hoofdvestiging! Ruim driekwart van uw budget gaat op aan die bibliotheekpuist die op de AAA-locatie in uw stad moet staan. Waar u de hoofdprijs aan huur betaalt om een paar boeken op te slaan en waar u moet concurreren met hippe koffietenten om toch nog een beetje een ‘third- place-gevoel’  te creëren. Laat die hippe koffietenten dat zelf maar organiseren! En als u echt een slechte directeur bent hebt u uw laatste centen ook nog eens uitgegeven aan een hangplek voor jongeren. Misschien hebt u zelfs die jongeren wel uw portemonnee gegeven om die plek zelf in te richten. Dan bent u echt geen knip voor de neus waard. Want wie is hier nou de baas van de bibliotheek, beste directeur?

Dus dicht die geldverslindende hoofdvestiging. Als uitgeklede Starbucks redt u het toch niet. En driekwart van uw begroting kunt u opnieuw inzetten.

Nadat ik die beslissing in Oppendam had genomen lag er een zee aan beleidsmogelijkheden voor me open. Op alle basisscholen een Bibliotheek op school? Met gemak! Ik hoor alle directeuren in den lande er over puffen en steunen. In Oppendam doen we dat met twee vinders in de neus.  En ik hoef niet karig te zijn met een paar uur per week voor een leesconsulent. Welnee, elke school een eigen leesconsulent!

En nog geld en personeel over…

Ja, en nu gaat u natuurlijk zeggen: ‘Ja maar je hebt nog niks voor volwassenen!’ Maar Oppendam zou Oppendam niet zijn als we ook daar niet een briljante oplossing voor hadden waar u natuurlijk weer niet aan had gedacht.

Oppendam is een stadje met vele kleine dorpen er om heen. En denkt u nou eens even gewoon na: wat heeft elk zichzelf respecterend gehucht? Precies: een Chinees restaurant! U snapt hem al: onze vestigingen heten tegenwoordig Kota Radja, Chinese Muur, Fong Sheng en China Garden. Op de bestellijst van elke Chinees prijkt nu naast Tjap Tjoy en Saté ook Geert Mak en Stephen King (op nummer 39 en 48). En het is opvallend hoeveel boeken eigenlijk precies hetzelfde formaat hebben als die bakjes van de Chinees. Hup, wit papiertje er omheen en ‘Lees smakelijk’!

En laten we wel wezen: die bibliotheekvestigingen hadden het ook wel een beetje gehad. Ze trokken alleen nog mensen die zich toch wel redden: hoog opleidingsniveau, dubbel modaal. Maar bij de Chinees kom je echt iedereen tegen. Vooral ook de doelgroep die we graag willen helpen. Bij elk restaurant stellen we dan ook heel snel vast wie laaggeletterd is. Want wie de lijst van de Chinees niet kan lezen, is laaggeletterd! Niks ingewikkelde taaltest!

En natuurlijk heeft Oppendam een speciaal programma voor die laaggeletterden: ‘Scoor een Kroepoek!’. Daarin leer je alle woorden van het menu van de Chinees: nasi rames, bami speciaal, tjap tjoy. Want wie geen Chinees kan bestellen, heeft in onze Nederlandse cultuur een groot probleem.
Zo ziet u maar. Het leven is zo ingewikkeld niet. Dus weg met die dure hoofdvestiging! En vervolgens elke school een Bibliotheek op school en elke Chinees een hotspot voor basisvaardigheden.

Ha, maar ik ziet dat u nog één prangende vraag heeft: waar is dan het kantoor van de directeur? Tja, dat was in mijn geval simpel: mijn kantoor is tegenwoordig aan de toog van café het Duifje, recht tegenover de oude hoofdvestiging. ‘Dus u zit tegenwoordig altijd in het café?’ vragen ze mij dan. ‘Welnee’, antwoord ik dan. ‘Ik ben de vleesgeworden community librarian’. Geen woord aan gelogen toch? Dus doet u mij nog maar een biertje en straks weer een lekkere rijsttafel.

En u maar denken: waarom heb ik dat zelf niet verzonnen? Ik weet het, het is een gave.

Bijgaande artikel verscheen ook als column in Bibliotheekblad nummer 6 van 2018. 

Foto: Ysjmj

donderdag 15 juni 2017

Meer dan 1.000 blogs, 25 jaar aan het werk voor bibliotheken en Van Swelmen krijgt zijn eigen boek!

Het afgelopen jaar schreef ik mijn 1.000e blog. De afgelopen maand was ik 25 jaar aan het werk voor openbare bibliotheken. Begonnen als broekie van 21. Om die twee heugelijke feiten te vieren, geef ik een boekje uit met de columns van Van Swelmen. En zoals Van Swelmen zou zeggen: 'Bestel me!' Want voor € 9,50 is die bundel voor u, thuisgestuurd en wel! Hieronder vind je het bestelformulier.

Van Swelmen
Tja, Van Swelmen..... Als u al wat vaker artikelen hier leest bent u hem al eens tegengekomen: De heer Van Swelmen dwingt om een positie te kiezen, die geen weldenkend mens kiest. Tenminste, op het eerste gezicht.

Van alle bibliotheekdirecteuren is de heer Van Swelmen  ‘by far’ de meest erudiete. Als directeur van de bibliotheek van Oppendam houdt hij met regelmaat collega’s de spiegel voor. Over welk onderwerp het ook gaat: Van Swelmen weet het beter.  En hij weet ook altijd een insteek te kiezen die geen enkele collega aandurft.

Of het nu gaat om contributietarieven, boetevrije bibliotheken, de participatiesamenleving of de digitale bibliotheek: Van Swelmen weet raad!

Er zijn dan ook stemmen die fluisteren dat het niet anders kan dan dat Van Swelmen ooit  de premier van dit land gaat worden.  Wij geloven dat eerlijk gezegd ook.

De man die durfde te fuseren met de Koninklijke Bibliotheek, die de Nationale BibliotheekLoterij introduceerde en  de enige bibliotheekdirecteur die voor komt rijden met een Maserati.
Van Swelmen is uw man!

Aldus de tekst op de achterflap. Wij durven hier ook wel te stellen dat dit het de facto handboek is voor de moderne Nederlandse bibliotheekdirecteur.

De lach in een serieuze wereld
De artikelen op mijn website zijn vaak serieus. Ik probeer iets voor het voetlicht te krijgen. En daarbij komt: bibliotheekwerk is ook een serieuze branche. Iemand zei: 'iets simpel in deze branche is een hele opgave'.  Laat Van Swelmen daar nou een held in zijn. De erudiete directeur die ons een spiegel voorhoudt en die ons om onszelf laat lachen.

Na die meer dan 1.000 blogartikelen was het tijd om eens wat op papier te gaan doen. Daar heb ik lang over nagedacht en met velen over gesproken. Het valt je dan pas op hoeveel je geschreven hebt in negen jaar tijd! Na alle omzwervingen kwam ik toch uit op een eenvoudige bundeling van Van Swelmen. De man die ons altijd laat inzien dat wie langdurig wil investeren in vooruitgang, af en toe om zichzelf moet kunnen lachen om weer door te kunnen.

Wie zijn relativeringsvermogen en humor verliest, verliest uiteindelijk zijn eigen energie.

Van Swelmen op uw personeelsbijeekomst?
Iets waar ik nog mee speel is om met Van Swelmen nog op toernee te gaan. Volgens mij leent hij zich prima voor een lichtvoetige invulling van belangrijke thema's in bibliotheekwerk. Als u denkt: dat durf ik wel aan, neem dan eens contact met me op.

Dank, dank, dank
Voordat u nu allemaal die bundel bestelt:dank voor jullie jarenlange trouw in het lezen van alle artikelen, het reageren en het aandragen van tips. Door de jaren heen bleek dit blog van meer en meer waarde voor mij.  Ik kijk uit naar het vervolg: er ligt een mooie toekomst voor bibliotheken, er is veel werk te verzetten en last but least: Van Swelmen zal ons blijven volgen!

Dus hup: druk op die bestelknop!

   

dinsdag 12 januari 2016

Van Swelmen: ‘De kans dat bibliothecarissen ebooks gaan aanprijzen is net zo groot als dat Shell u adviseert om te gaan fietsen!’


De immer erudiete directeur van  de bibliotheek in het pittoreske stadje Oppendam laat ook nu zijn licht weer schijnen over belangrijke bijzaken. Ditmaal de landelijke ebookcampagne!

Ebooks en bibliotheken, het blijft toch allemaal broddelwerk!  Want laten we wel wezen: welke weldenkende bibliothecaris in een fysieke vestiging gaat nu zijn klanten naar het internet sturen voor een ebook? Die bibliothecaris stoot zichzelf toch het brood uit de mond?  Daar gaat je mooie fysieke collectie die je zo zorgvuldig had opgebouwd. Nee, de kans dat bibliothecarissen ebooks gaan aanprijzen is even groot als dat Shell u adviseert om te gaan fietsen.  Geef hem of haar eens ongelijk!

De landelijke ebookcampagne die er nu aan komt gaat er vanuit dat bibliothecarissen staan te trappelen om ook mee te doen. Dat is natuurlijk een misser van de eerste orde! Het wordt dus niks met die ebooks als  we het niet over een andere boeg gaan gooien.

En jawel,  daarbij bent u bij mij natuurlijk aan het juiste adres. Want als er één stad is in Nederland is die bekend staat om altijd alles over een andere boeg  te gooien dan is het toch Oppendam!  Waren wij niet de eerste met een internetsite  die net zo ruim open was als onze eigen bibliotheek? Waren wij niet de eerste die de bibliotheekloterij invoerden bij de bezuinigingen?  En waren wij niet de eerste die met speciale spreekkoren voor laageletterden kwamen?  Dat bedoel ik!

Ik kan u nu vast melden: 2016 wordt het jaar van de ebooks!  In 2016 zal in Oppendam het jaar zijn dat de uitleningen van ebooks  het gewone aantal uitleningen ver voorbij ging! Sterker nog: wij gaan voor 100% ebooks. Ha! Daar staat u dan een beetje sip met uw schamele 3% ebook-uitleen.
Ons geheim? Ach, het is zo simpel: gewoon je leden goed opvoeden! Hoe? Warempel, moeten we dan alles uitleggen? Vooruit, we zijn de beroerdste  niet. Het is eigenlijk heel simpel: vanaf  15 januari doen we gewoon de toko dicht! Gesloten! Fermé! Geschlossen!  En wat hangt er op onze deur? Een simpel klein briefje: ‘Onze boeken vindt u voortaan op internet! Succes! De directie’

Nou, was dat nou zo ingewikkeld? Nee, toch? Het is bijzonder dat hoe meer er via internet te krijgen is, des te meer bibliotheken open willen? Nooit gesnapt.

Hoe lang we dicht blijven? Tja, we dachten eerst: dit een prima manier om ons stuwmeer aan verlofuren op te maken. Maar ja, toen we verder gingen denken, dachten we: dan doen we ook gelijk die cursus ebooks, doen we aan teamtraining en regelen we de certficering. Allemaal van die dingen waar je maar niet aan toekomt vanwege al die klanten.  En uiteraard: we moeten ook wel dicht om al die collega’s  te ontvangen en toe te spreken. Want die willen allemaal natuurlijkweer weten hoe wij dat toch doen in Oppendam, met die 100% ebooks…..

Ik weet het, het is een gave. Maar iemand moet het doen

maandag 8 september 2014

Van Swelmen: ‘Geen participatie maar Maserati’

 
De immer erudiete directeur van de Bibliotheek van Oppendam laat ook nu zijn licht weer schijnen over futiele trends en over het paard getilde maatschappelijke ontwikkelingen. Dus zo ook nu, over ‘De participatiesamenleving’.

Klinkklare nonsens zijn het! Dat hele gedoe rond die participatiemaatschappij. En hoe komt het, dat zelfs weldenkende bibliothecarissen zich laten meeslepen met die nieuwlichterij? Hebben ze dan echt niet door dat dit een paard van Troje is? Houd die participatie dus buiten uw bibliotheekmuren!
Participatie is bezuinigen 2.0
Participatie is niets anders dan bezuinigen 2.0! Een slimme manier om u op de snelste manier van uw subsidiepenningen af te helpen. Vroeger heette bezuinigen nog ‘heroverwegen’ of ‘herijken’. Tegenwoordig zijn er hele andere signaalwoorden die de bezuinigingswolf in participatieschaapskleren aankondigen. Hoed u dus voor: actief burgerschap, burgerinitiatief, terugtrekkende overheid, onderlinge hulp, kracht van burgers, empowerment, society 3.0, deeleconomie, doe-democratie, sociaal doe-het-zelven, de moestuinsamenleving, burgers 2.0 en zelfbeheer. Zodra u die woorden hoort bij uw gemeente, weet u dat u volgend jaar gewoon uw eigen vrijwilliger bent geworden. En zeg niet dat ik u niet gewaarschuwd heb!

Maar ach, ik ben de beroerdste niet. Ik zou Van Swelmen niet zijn als ik u niet ook een redelijk alternatief zou bieden. Uw gemeente wil gewoon bezuinigen op de bibliotheek. En daar zijn ook opties genoeg voor. Er zijn nog altijd 165 bibliotheekorganisaties met allemaal een eigen directeur, verschillende tarieven, verschillende voorwaarden, verschillende bibliotheeksystemen, verschillende inrichtingsformules, verschillend collectiebeleid, verschillende ‘landelijke’ campagnes en zelfs verschillende cao’s. Dat kan echt anders.
Het goede alternatief
Andere sectoren zijn ons al voorgegaan: het onderwijs, de zorgsector en de woningcorporaties. Wat was daar de toverformule? Opschalen! We hebben helemaal geen 165 directeuren nodig. Echt waar, met een paar Van Swelmens red je het wel. Ik durf zelfs de stelling wel aan: ‘met één Van Swelmen red je het ook’. Het zou een zegen voor de branche en het land zijn. Eén beleid, één systeem, één pas, één directeur.

Geen participatie maar Maserati
Eén directeur die uiteraard wel een stevig arbeidsvoorwaardenpakket heeft. Er is immers geduchte concurrentie van de zorg, het onderwijs en corporaties. Als u het niet erg vindt, bestel ik dus vast die nieuwe lease-auto. Geen participatie-samenleving maar een Maserati-samenleving. Ik ben uw man!

Deze column verscheen speciaal voor het tijdschrift Durf! van de Brabantse bibilotheken. Een nummer over Participatie en Samenleving. We bevelen natuurlijk het hele tijdschrift aan! Lees dat hier!
 

maandag 19 mei 2014

Nieuwe directeur Koninklijke Bibliotheek: Van Swelmen!

De immer erudiete directeur van de Bibliotheek van Oppendam heeft ditmaal wel heel goed nieuws: een nieuwe baan! En ook ditmaal laat hij weer zien dat voor moeilijke problemen, eenvoudige oplossingen zijn.

Ik heb mijn tong de afgelopen maanden moeten afbijten! Want waarom denkt u dat u al die tijd niks van mij gehoord hebt? Maar nu mag ik het toch vertellen... Jawel, ik word de nieuwe directeur van de Koninklijke Bibliotheek. En niet meer dan terecht natuurlijk! Nu de Koninklijke Bibliotheek het top-instituut wordt voor het Openbaar Bibliotheekwerk, kan het natuurlijk ook niet anders dan dat de knapste kop daar directeur wordt: Van Swelmen.

Ik zal u zeggen wat er aan vooraf ging en dan snapt u waarom de Koninklijke Bibliotheek niet anders kon dan mij aanstellen. Uiteraard moest er voor de vorm nog een open procedure gedaan worden, toch jammer van al die briefschrijvers. Maar goed.

Chaos

Toen bekend werd dat de Koninklijke Bibliotheek de taken zou overnemen van Bibliotheek.nl en het SIOB, heb ik mij uiteraard netjes gemeld bij de directeur van de Koninklijke Bibliotheek, Bas Savenije. Ik zei: "Bas gefeliciteerd. Een meesterzet van je! Want laten we wel wezen: 165 bibliotheekorganisaties, met allemaal hun eigen directeur en beleid, dat is natuurlijk chaos! Allemaal verschillende tarieven, allemaal verschillende voorwaarden, verschillende bibliotheeksystemen, verschillend collectiebeleid, verschillende rechtsposities, verschillende inrichtingsformules en jawel, zelfs over de huisstijl is men het niet eens. Den Haag en Amsterdam voeren nog steeds hun eigen Jolly Roger op de gevel in plaats van dat mooie oranje plectrum. Ja Bas, zelfs in je eigen stad Den Haag wordt gemuit. Een zooitje ongeregeld, dat is het! En dan heb ik het nog niet over het feit dat die kleine sector drie nationale bureaus heeft: een branchevereniging met kantineplicht, een ICT-hobbyclub en een sectorinstituut dat langer niét dan wél een echte directeur heeft gehad."

KB net mooi op orde…

Bas knikte. "Je hebt helemaal gelijk Van Swelmen. En ik had net die Koninklijke Bibliotheek zo mooi op orde. Ik snap nu ook waarom het ministerie zo gretig was om de hele rimram aan mij over te doen. Ik zit er maar mooi mee. En dat net voor mijn pensioen." Een diepe zucht volgde.

"Geen probleem Bas" zei ik. "Het komt allemaal goed. Ik heb een plan." "Vertel, ik ben één en al oor" zei Bas.

Plan

"Bas, jij en ik gaan fuseren! Een stap die niemand verwacht. De hippe bibliotheek van Oppendam met de statige Koninklijke Bibliotheek. Uiteraard word ik directeur en kun jij met pensioen. Daarmee laten we één keer zien hoe de wind waait. Een betere integratie is niet denkbaar! Jullie kracht en mijn slimheid. Goede combinatie!"

"Eh, maar de andere bibliotheken dan?" vroeg Bas aarzelend.

"Dat komt echt goed, Bas. Maar eerst even de boel op de rit. Want dat hele gedoe van die landelijke infrastructuur ruimen we eerst op. We gebruiken gewoon al jullie spullen. We stappen over op jullie bibliotheeksysteem en nemen ook jullie huisstijl over. Dan zijn we de Koninklijke Bibliotheek, afdeling Oppendam. Dus niks geen gefrut meer met koppelingen tussen systemen, Bas. Wij zijn het systeem!"

"Klinkt goed, Van Swelmen." Er kwamen zelfs twinkelingetjes in de ogen van Bas. "En dan?"

"Tja, het vervolg is natuurlijk beresimpel: wij nemen jullie tarief over, jullie voorwaarden, jullie collectiebeleid en uiteraard ook jullie CAO. En dat is nog maar het begin. Want je snapt natuurlijk wel hoe we verder gaan."

"Eh, ik begin een vermoeden te krijgen", zei Bas met zichtbaar plezier.

30 miljoen extra voor de sector!

"Precies, want zodra we Bibliotheek.nl en het SIOB binnenboord hebben, zetten we natuurlijk onze volgende stap: één groot fusiefestival. We gaan fuseren met alle overgebleven 164 bibliotheekorganisaties. Dat daarbij het merendeel van de directeuren overbodig wordt, hoef ik jou natuurlijk niet te vertellen... En reken even uit: 150 directeuren van een ton minder. Dat is 15 miljoen, Bas. Tel die 15 miljoen eens op bij de winst van één bibliotheeksysteem. Weg met die Babylonische automatisering! Gewoon strak top-down. Lever ook zeker 15 miljoen op. Samen 30 miljoen voor de sector, extra!"

"Van Swelmen, het is geniaal!" zei Bas.

"Dat dacht ik ook. Zet je hier even je handtekening?"

"Dankjewel."

"Graag gedaan."

dinsdag 15 oktober 2013

Delen is het nieuwe hebben : epiloog : Van Swelmen: ‘’Liken’ het nieuwe likken’


De immer erudiete directeur van de Bibliotheek van Oppendam, laat ook nu zijn licht weer schijnen over futiele trends en over het paard getilde maatschappelijke ontwikkelingen. Dus zo ook nu, over “Delen is het nieuwe hebben”.

Onzin, is het natuurlijk! Na vier afleveringen met die nieuwerwetse lariekoek is het nu wel weer genoeg! Want zeg nou zelf: delen kan natuurlijk nooit het nieuwe hebben zijn. Een contradictio in terminis.

Delen, is het nieuwe kwijt raken
Want wie iets deelt is het per definitie kwijt. Zo deel ik mijn boekencollectie al jaren met vrienden. Nooit meer terug gezien. Mijn geheimen deel ik al jaren met goede bekenden. Een roddelblad was een betere bewaarplaats geweest. En zo deel ik ook al jaren MIJN kantoor met collega’s. Maar toen ik wat ging schuiven met de bureaus was hun antwoord: ‘wordt er niet meer overlegd met ONS?’ Terwijl ik toch in de heilige overtuiging verkeerde dat het ‘mijn’ kantoor’ was. Dus, ‘delen het nieuwe hebben’? Nieuwlichterij! Dat is het!

'Liken', het nieuwe likken
Want wie gelooft dat delen heb nieuwe hebben is, gelooft ook dat stelen het nieuwe krijgen is. Slaan wordt het nieuwe strelen en betalen het nieuwe geven. Lenen wordt het nieuwe bezitten en ‘tweeten’ het nieuwe praten. Bloggen is het nieuwe voorlezen en ‘Liken’ is het nieuwe likken.

En we geloven het ook nog. Dat is het ergste! Delen wordt de nieuwe norm. Delen moet, delen doet je goed, zoiets. Wie niet deelt, heeft iets te verbergen. Waar rook is, is vuur, niet waar?

Geheim, het nieuwe verraad
In de toekomst wordt elk geheim een verraad. Een verraad tegenover de samenleving. Sollicitanten zonder Facebook-account worden niet meer aangenomen. En we worden argwanend tegenover iedereen die niet zijn privacy inlevert. Want als iemand die privacy niet weggeeft, hoe kunnen wij als samenleving dan weten hoe we iemand moeten helpen? Arbo-diensten zullen over een paar jaar gaan reageren als je een paar dagen niet twittert of geen bericht op Facebook plaatst: ben je misschien ziek?

U lacht erom. U gelooft mij niet. Uw goed recht maar natuurlijk volstrekt naïef van u. Maar goed, zo kennen we de gemiddelde burger ook.

Delen wordt het nieuwe hebben. Het is onvermijdelijk. In uw eeuwige hang naar aandacht en bevestiging gaat u steeds meer van uzelf weggeven om toch maar die aandacht te krijgen. Het aantal berichtjes dat we zullen delen zal nog exponentieel toenemen. Wij maken ons eigen glazen huis.

En wat doet de geheime dienst?
Voor één instituut is al dat delen een gruwel: de AIVD, onze eigen geheime dienst. Het bedrijf dat leeft van geheimen. Want niets blijft geheim. En zelfs daar heeft de AIVD haar antwoord op: creëer meerdere waarheden. Want een nieuwe identiteit was nog nooit zo makkelijk: maak een twitter-account aan, maak een facebook-account aan, zeg dat je de eerste beste bibliotheekdirecteur bent van een prachtig plaatsje. En verkondig je eigen waarheid. Zo makkelijk kan het gaan.

Dat wilde ik maar even eh.....delen .

woensdag 13 maart 2013

Van Swelmen redt weer even het bibliotheekwerk.... Dankjewel, geen dank.


De immer erudiete directeur van de bibliotheek in Oppendam redt op deze mooie dag gewoon weer even het bibliotheekwerk. Ditmaal met een simpel telefoontje aan Jet Bussemaker, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.

"Met Bussemaker." "Ja, dag Jet, met Van Swelmen". "Hé, Van Swelmen, leuk dat je belt. Hoe is het in het mooie Oppendam?" "Ja Jet, alles goed hoor. Maar je raadt het nooit. Die gemeente van mij heeft het onzalige plan opgevat om te bezuinigen. Bezuinigen! Hoe bestaat het! Op de mooiste bibliotheek van Nederland! En dan die argumenten: tja, we krijgen nou eenmaal minder geld.... dus we kunnen niet anders...."

"Nou, Van Swelmen, maar dat is toch ook zo? We zitten toch in een crisis?" "Pardon, crisis? Jet, nee toch? Je wilt toch niet zeggen dat jij dat ook gelooft?" En van Swelmen zucht even heel diep. "Jet, het is allemaal cijfertovernarij van de rechtse kerk! Dat snap jij toch ook wel. Want reken even mee. In Nederland verdienen we een Bruto Nationaal Product. Dat BNP dat groeit even niet maar krimpt evenmin."  - En voor de kritische lezer, het is waar. -  "Kortom, er is gewoon nog evenveel geld in Nederland, gewoon 0% groei. Dus ik snap niet waarom er soms met 10%, 20% of 30% tegelijk bezuinigd moet worden? Waar gaat dat geld naar toe Jet?"

"Tja, Van Swelmen als je me dat zo vraagt...."

"Nou Jet, als goed bibliothecaris heb ik het natuurlijk even voor je nagezocht." "Ah, zo ken ik je weer Van Swelmen, onze nationale informatiefetisjist." "Dank je Jet, dat beschouw ik als een compliment. Wat is het geval: we hebben een bankencrisis. Die hebben eufemistisch gezegd enig roekeloos gedrag vertoond. Maar dit met zulke schandalige bedragen dat de ramp nogal omvangrijk is geworden." "Ik kan het nog volgen van Swelmen!"

"Mooi Jet, maar weet jij ook hoeveel geld de banken tot nu toe hebben gekregen om niet failliet te gaan?" "Eh, nee, niet echt." "Nou Jet, uiteraard heb ik dat voor je uitgezocht. Het is 38 miljard euro dat wij op dit moment hebben uitgegeven aan de bankencrisis." Even valt er een diepe stilte aan de andere kant van de lijn en Jet stamelt "is het echt.... 38 miljard? Zoveel?"

Maar even opgewekt herparkt van Swelmen zich "Ja, Jet maar er is ook goed nieuws. Ik weet een geheimpje waar je je voordeel mee kunt doen. Een geheimpje waarmee je in één klap het hele bibliotheekwerk kunt redden. Kortom, je kunt je onstefellijk maken." "Van Swelmen mijn aandacht heb je. Ik luister." meldt Bussemaker aan de andere kant van de lijn.

"Die 38 miljard van de banken, gaat terugkomen. Die Dijsselbloem heeft het namelijk niet weggegeven aan de banken. Kortom, binnenkort staat er ergens op een bankrekening weer 38 miljard te glimmen. Heb jij toevallig een spaarrekening Jet?" "Eh natuurlijk van Swelmen, ik heb een aardig sommetje bij onze eigen ING-bank staan, voor later." "Hoeveel rente krijg jij Jet?" "Tja, ik geloof 2%."

"Precies Jet, en hoeveel is 2% van 38 miljard?" even valt het stil aan de aan de andere kant van de lijn en horen we wat toetsjes van waarschijnlijk een zakjapanner. "720 miljoen, Van Swelmen". "Precies Jet, en dat net iets meer dan het hele bibliotheekwerk in heel Nederland jaarlijks kost".

"Dus mijn voorstel: maak het Bussemaker Deltaplan voor de kenniseconomie. Centraliseer het bibliotheekwerk. Financier het met de rentebaten van terugkerende bankengelden. En daarmee gaan wij de alfabetiseringscrisis te lijf. Alle vestigingen blijven open en en passant maken we 100 miljoen vrij voor schoolbibliotheken. Moet jij eens opletten wat er gebeurt. Nederland herrijst!"

"Van Swelmen het is een fantastisch plan. Ik ga gelijk naar Dijsselbloem."

"Moet je doen Jet. Staat er binnenkort een mooi standbeeld van jou voor de Koninklijke Bibliotheek. Naast dat van mij uiteraard."

"Precies Van Swelmen. Daar doen we het voor. En dankjewel!"

"Geen dank"

Op de foto: Bussemaker presenteert haar Deltaplan. Op de voorgrond rechts: Van Swelmen.

maandag 22 oktober 2012

Van Swelmen, € 30.000,-, het suffe Middelburg en de Bibliotheek2daagse #b2d2012

Dark clouds above a sunny Loskade
De immer erudiete directeur van de Bibliotheek van Oppendam laat ditmaal weten hoe hij een aardige zakcent bijverdiende met de Bibliotheektweedaagse.

Vorig jaar gaf ik al af op de walgelijke uitvinding van de Bibliotheek2daagse. Opnieuw is een uithoek van het land bereid gevonden om 750 bibliothecarissen te herbergen. En opnieuw maakt de organisatie de kapitale fout om niet naar Oppendam af te reizen. Terwijl toch echt iedereen weet dat dit al jaren het middelpunt van de bibliotheekinnovatie is.

Maar nee, het suffe en provinciale Middelburg is ditmaal het slachtoffer. Van Groningen konden we nog zeggen dat ze betaald voetbal hebben – en dus een adequate ME – die vorig jaar na het bibliotheekfeest de Martinaplaza keurig schoon veegde. Maar na mijn oprisping vorig jaar - waarom niet met zijn allen een middagje naar Oppendam – denk ik dit jaar: if you can’t beat them, join them. De bibliotheek2daagse is een blijvertje dus ik kan er maar beter het beste van maken. Nee, niet dat ik ga natuurlijk, maar je kunt natuurlijk wel van de nood een deugd maken.

Ik kan u inmiddels melden dat er € 30.000,- is bijgeschreven op mijn bankrekening. Met dank aan een klein onoplettendheidje van de organisatie. Want wie zich heeft ingeschreven heeft al gemerkt dat er in Middelburg aan één ding gebrek is: hotelcapaciteit. Mijn plan – dat uiteraard ontstond tijdens een brainstrom aan de tap van Café Het Duifje – was even simpel als doeltreffend.

De dag nadat bekend was dat Middelburg de Bibliotheek2daagse dit jaar zou herbergen, heb ik een ochtendje rondgebeld naar alle hotels in Middelburg. Alle kamers volgeboekt op naam van de Bibliotheek Oppendam. Daarna alle hotels in de omgeving van Middelburg gebeld. Et voila, ik had 750 kamers gereserveerd voor de Bibliotheek Oppendam tijdens de Bibliotheek2daagse.

Het duurde nog een paar weken voordat de eerste wanhopige medewerker van het SIOB contact opnam met de Bibliotheek Oppendam. Die had ontdekt dat alle hotelkamers waren geboekt door….. juist ja, de heer Van Swelmen van de Bibliotheek Oppendam.

En ik kan u melden dat we uiteraard bereid waren om deze hotelkamers ook weer terug te geven aan de organisatie. Uiteraard tegen een kleine administratieve vergoeding van € 20,- per persoon per nacht. 750 kamers, keer 2 nachten, keer 20 euro. Et voila, er prijkt € 30.000,- op uw bankrekening.

Oneerlijk? Welnee, iedere bibliotheek predikt het ondernemerschap. Er is slechts één bibliotheek die het echt in praktijk brengt: Oppendam.

En ik zie u denken: dat lukt Van Swelmen maar één keer. Volgend jaar trapt de organisatie daar niet in. Maar wie dat denkt, rekent buiten Van Swelmen. Er zat nog één kleine voorwaarde aan de overdracht van de hotelkamers in Middelburg en omgeving…… Volgend jaar is de Bibliotheek2daagse in Oppendam! En ha, u weet natuurlijk al wie nu al die hotelkamers heeft gereserveerd.

Ik weet het, het is een gave. Maar goed, daarvoor ben je directeur in Oppendam. Dus als u allen in het suffe provinciestadje Middelburg verkeert, zal ik nog even aan u denken, terwijl ik geniet van een studiereis op de Kaaimaneilanden.

Ondernemerschap leer je niet, je doet het!

Met plezierige groet vanuit Het Duifje,

Robert van Swelmen

Directeur Bibliotheek Oppendam

Foto: Midvli

dinsdag 9 oktober 2012

Van Swelmen: Bibliotheek Oppendam beantwoordt geen vragen meer!

sensitive noise / obvious 2De immer erudiete directeur van de Bibliotheek van Oppendam legt uit waarom er geen vraag meer gesteld kan worden in de bibliotheek.


Ik ben een opgelucht man! Ja, nu de beslissing eenmaal is genomen dan. Had ik jaren eerder moeten doen! En dat ik het niet eerder heb gezien. In juli 2010 stopte Bibliotheek.nl al met de internetvragendienst Al@din. Met lef en durf sprong destijds de complete branche over zijn eigen schaduw: we stoppen met het beantwoorden van vragen!

En ze hadden helemaal gelijk. Er was geen hond die kraaide naar de verdwenen dienstverlening. Een paar opstandige bibliothecarissen kwamen nog aanzetten met de vage dienst IBI. Maar in juli 2012 bliezen ook die hun laatste adem uit.

Want wat blijkt: Er zijn geen vragen meer! Nederland is af. Iedereen is blij en allemaal zijn we slim! Mijn vader zei vroeger nog: er zijn geen domme vragen... En ik zeg een generatie later: er zijn helemaal geen vragen meer! Kijk dat is vooruitgang!

En ik zet de volgende stap. Want ik stop ook met het beantwoorden van vragen in onze fysieke vestiging. Dus ik heb ons grote inlichtingenbureau weer in onze retailbibliotheek gesleept. Ik verschans me daar nu gewoon achter met het nodige leeswerk. En ik kom zo ook weer toe aan het lezen en beantwoorden van al die mailtjes. Heerlijk!

Nederland zit helemaal niet te wachten op antwoorden. Laat je niks wijs maken. Echt, ouderen, laaggeletterden, kinderen, echt iedereen kan iets intypen in Google. Dat hoeven wij ze niet uit te leggen.

Dus nadat ik het stellen vragen had verboden in Oppendam ben ik natuurlijk ook gestopt met al die cursussen. Veel te veel werk. Nooit exploitabel. Altijd ’s avonds. Die beslissing was echt een eye opener: kon ik ineens weer ’s avonds naar de film. Daarvóór moest ik altijd als laatste de bibliotheek afsluiten. En na de cursussen stopte ik natuurlijk met al die informatieve boeken. Want ach, iedereen haalt toch alles van internet.

Tja, en toen hield ik nog de romans over. De cashcow van onze uitleningen. Toen zei ik toch even tegen me zelf: “Hup Van Swelmen, wie A zegt, moet ook B zeggen. Want nu nog romans inkopen is echt een motie van wantrouwen voor al die uitgevers die dat zo meteen digitaal voor de bibliotheek gaan regelen. 2012 wordt echt het jaar van de eBooks. Dus huppekee. Eruit.

Toen restte nog de internet-pc’s. En ja, het argument is natuurlijk simpel: iedereen heeft al internet. Dus hopla. Eruit.

Zo, dat ruimde lekker op. Helemaal leeg? Nee, toch niet helemaal. Alleen het café is nog over. Want om eerlijk te zijn, daar is nog steeds behoefte aan. Al was het maar bij mezelf. Ik schenk er nog één in. Op onze toekomst!

Nog vragen? Nee? Ziet u wel.
Foto: Milos Milosevic

maandag 12 december 2011

Van Swelmen: Schaf de Bibliotheek2daagse af #b2d11

Walgelijk! Dat is het. Die hele tweedaagse schandelijke vertoning in Groningen. Maar liefst 750 bibliothecarissen zijn naar een uithoek van het land gestuurd om zich op de hoogte te stellen van de zogenaamde ontwikkelingen in het land.

U begrijpt: de bibliothecarissen van Oppendam waren gewoon aan het werk. Zoals het hoort. En waarom die 750 bibliothecarissen niet gewoon een middagje naar Oppendam zijn gekomen is me een raadsel. Dan waren ze ook helemaal bij geweest. En was het ook niet zo’n gotspe geweest.

Nou, ik hoor u al denken: ach, moet die oude knorrepot onze pret nu weer bederven? Jazeker, dat moet hij. Maar ik zal u ook een aantal echte argumenten geven waarbij u langzaam het schaamrood op de kaken komt.

Nou ja, over Groningen hoef ik natuurlijk al geen woorden meer vuil te maken. Alles op meer dan vijf kilometer afstand van Oppendam was al een foute keus geweest. En natuurlijk had het feit dat de staatssecretaris niet kwam opdagen, direct het signaal moeten zijn om met elkaar de boel op te breken en stantepede naar huis te gaan. Als de staatssecretaris zelfs hier niet meer voor komt….

En dan al die verhalen die verteld werden in plenaire sessies, minisessies, workshops en op stands. Het ene verhaal nog mooier dan het andere. Alsof alles wat we doen zo rooskleurig is! Word wakker jongens en meisjes! Zo zit de wereld nu natuurlijk niet in elkaar. De vervanger van de staatssecretaris – ik dacht even dat ik verstond dat zij de mediathecaris van het ministerie was – had het nog hoopvol over uitdagingen in plaats van problemen. Nee, het is mij volstrekt helder. Alle venijn en gekissebis was weer voor twee dagen weggepoetst en werd met veel drank weggespoeld.

Want die drank vloeide rijkelijk op het avondfeest. Tenminste, ik kan het volstrekt onvolwassen gedrag van de anders zo bedaarde en bedeesde bibliothecarissen niet anders verklaren. Deze foto’s liegen er niet om. Een dansfeest met schaars geklede danseressen waarbij gefeest werd alsof de dag des oordeels de volgende dag aan zou breken.

De dagvoorzitter – Thomas van Dalen, in de verte nog een look-a-like van Tom Egbers – interviewde aan het eind de drie directeuren van de landelijke clubs: SIOB, VOB en Bibliotheek.nl. Zonder uitzondering roemden ze het feest en het feit dat ze met elkaar gedanst hadden. Als metafoor dat ze het zo goed met elkaar konden vinden.

Maar nu vraag ik u: als ze het zo goed met elkaar kunnen vinden, waarom moesten het dan drie clubs worden? Nee, nu het drie clubs zijn, moet het natuurlijk ook oorlog worden. Aan het eind hadden we dus gewoon een ordinair potje modderworstelen moeten zien tussen die drie directeuren. Waarbij de één de ander – uiteraard zeer beschaafd – voor rotte vis uitmaakt. En uiteraard hadden die 750 bibliothecarissen allemaal wel een kant gekozen van één van de directeuren en had de complete MartiniPlaza kort en klein geslagen moeten worden.

Maar nee, niks van dit alles. Kortom, die hele bibliotheektweedaagse mag wat mij betreft afgeschaft worden. De rillingen trekken nog over mijn rug als ik eraan terugdenk. En dan was er ook nog een Jan Doedel die opperde om de Bibliotheektweedaagse volgend jaar op de Antillen te houden. Nou ja, die is de weg dus echt helemaal kwijt. Maar ja, met zo’n popi uitspraak ben je al snel Beste Bibliothecaris van Nederland. Ook al zo’n infantiele uitvinding.

Het is helder dat de bibliotheekdirecteuren zich weer collectief een rad voor ogen hebben laten draaien. Met winkelformules en landelijke infrastructuur is alle lokale veelkleurigheid straks natuurlijk wel weg. Nog twee jaar en dan wordt de bibliotheektweedaagse geopend met de woorden: “Welkom filaalhouders van Nederland”. Maar goed, niemand die weer wil luisteren.

Weg met de Bibliotheektweedaagse! Ik nodig u volgend jaar graag allemaal uit voor een middagje in Oppendam. Gewoon met een beschaafd kopje thee en Oppendammer koek. Zo, en nu aan het werk!

Hoogachtend,
R. van Swelmen
Directeur Bibliotheek Oppendam

Foto: Margot Nicolaes

dinsdag 1 november 2011

Van Swelmen over de visienotitie van de commissie Digitale Bibliotheek

National DIGITAL Library
Ziek word ik ervan! En spuugzat ben ik het! Nu verschijnt er weer de visienotitie “Interface” van de VOB-commissie Digitale Bibliotheek. En het lijkt me goed mijn ongezouten kritiek te geven.

Op de eerste plaats was die hele visienotitie natuurlijk niet nodig geweest. Al jaren is de Bibliotheek Oppendam toonaangevend voor al die digitale ontwikkelingen. Dus wat mij betreft had de commissie gewoon moeten adviseren: doe als Oppendam en volg Van Swelmen! Maar het is een jonge commissie dus wijsheid komt misschien nog met de jaren.

Maar daar ging het mij niet om. Nee, waar ik echt de buik vol van heb is die Concept-Cultuur van Nederland. Want wat zegt de commissie zelf over deze notitie:

De notitie Interface: De Bibliotheek in het digitale tijdperk is zeker niet het antwoord op alle vragen die er leven. Zij beoogt een dialoog met de branche en andere samenwerkingspartijen te starten. De Commissie nodigt daarom iedereen van harte uit een bijdrage te leveren aan het vervolmaken van de visie.

Dus wat concluderen wij hier met elkaar uit? Op de eerste plaats: de notitie geeft niet het antwoord waar we nou net allemaal op zaten te wachten. Op de tweede plaats: de notitie is niet af. En op de derde plaats: de comissie vind dat wij die notitie maar af moeten maken.

Verdorie, waar hadden we die commissie nu voor? Precies: dat zij dit werk doen. Nou, laten ze dat dan ook doen! En laat ik er dan gelijk bij zeggen: “Niks dialoog of discussie, de wil van de commissie is wet!”

En of het nu gaat om de visienotitie van de Digitale Bibliotheek, om een conceptbrief van het ministerie aan de Tweede Kamer, het landelijk beeldmerk of de keus van de beste bibliothecaris: vraag nooit de mening van iedereen! Gaan geen dialoog aan en laat ze al helemaal niet stemmen! Het zijn allemaal uitwassen van onze Polder- en Concept-cultuur! Er zijn allemaal commissies of jury’s voor ingesteld: nou, laat die hun werk dan ook doen.

Als u mijn mening wilt weten: al die conceptenen draagvlaksessies zijn gewoon een gebrek aan leiderschap! Wie een bestuurlijke positie draagt moet ook vooral sturen, beslissen en knopen doorhakken. Het wordt weer hoog tijd dat er sterke leiders opstaan die ons door deze moeilijke periode gidsen. Directeuren en bibliothecarissen die zich even niks aantrekken van de algemene opinie maar die gewoon doen wat hun het beste lijkt.

U snapt: in de bibliotheek in Oppendam ben ik gewoon degene die het beleid bepaalt. Ik ben de directeur en daar word ik voor betaald. Niet voor ellenlange sessies met personeel waarbij de kool en de geit weer gespaard moet worden. Koers zetten, knopen doorhakken en vooruit met de geit (zonder de kool)! Als u problemen hebt met het beleid, hebt u problemen met de directeur.

Dus commissie Digitale Bibliotheek: kop ervoor en heel snel verder! U bent de commissie dus u bepaalt het beleid. Wie aan het beleid komt, komt aan de commissie. En daarbij komt: u hebt helemaal geen tijd om iedereen nog om een mening te vragen. Het is al lang vijf voor twaalf – geweest – op dit gebied. Hup, gas, en wegwezen! U was toch de commissie? Nou, heb dan ook lak aan de rest. Niks mening vragen: u bent de baas en u moet doen wat u goeddunkt!

Nou, dat was eigenlijk mijn reactie die ik wilde geven. Wat denkt u? Ben ik niet te bot? Dat krijg ik namelijk wel eens te horen. Dus ja, laten we dit bericht maar als eh.... concept beschouwen. Ik ben zeer benieuwd naar uw concept-reactie op mijn concept-reactie.

Met - in concept - een vriendelijke groet,
Van Swelmen
Directeur Bibliotheek Oppendam

Op deze plek kunt u de visienotitie downloaden.
En op deze plek kunt u meepraten over de notitie

Foto: Shex

maandag 29 augustus 2011

Van Swelmen: De gemiste kansen van de Bibliotheekprijs

"La Orejona"
Beste Jury van de Bibliotheekprijs,
Volgens mij maakt u een grote fout. Het is wat met die prijzen in de bibliotheeksector. Hadden we tot voor kort alleen nog maar een prijs voor de Beste bibliotheek van Nederland, dit jaar presteert u het om maar liefst drie nieuwe prijzen in te stellen: een prijs voor de Beste Jeugdbibliotheek, een prijs voor het Beste Bibliotheekproject en een prijs voor de Beste Bibliothecaris.

Natuurlijk, in een tijd waar alles maar minder lijkt te worden, moeten we blij zijn met alles wat meer wordt. Dus hoe meer prijzen, hoe meer vreugd.

En toch vraag ik mij ernstig af of u niet een aantal prijzen over het hoofd hebt gezien.

Beste Branche-instituut
In het afgelopen jaar hebben zowel de VOB, als Bibliotheek.nl, als het Sectorinstituut een nieuwe directeur gekregen. Alle drie hebben ze een flinke portie beleid gemaakt en hebben ze de branche goed verder geholpen. Het is dan ook een gemiste kans dat de jury niet heeft gekozen voor het instellen van een prijs voor het Beste BrancheInstituut. Aan drie genomineerden geen gebrek: VOB, Bibliotheek.nl en Sectorinstituut.

Beste VOB-commissie
Verder vind ik het een gemiste kans dat onze gewaardeerde VOB-commissies niet mee mogen doen aan deze competitie. Ook zij verdienen alle aandacht. Dit jaar zouden dan de commissies HRM, Digitale Bibliotheek en Marketing genomineerd moeten worden. En die andere commissies natuurlijk het andere jaar.

Beste ...
En wie zo verder denkt, ziet dat de jury voor bibliotheekprijzen nog wel meer gebieden over het hoofd heeft gezien. Er had een prijs moeten worden ingesteld voor de beste leverancier voor bibliotheeksystemen. Verder hebben we in Nederland nog een variëteit aan contributietarieven dus ook daar zouden we eigenlijk een prijs voor moeten hebben. En wat de denken van prijzen voor de Beste PSO, Beste Provinciaal Directieoverleg, Beste Bibliobus en Beste Leeskring. En last not but nog least: een prijs voor de Beste Jury van al die bibliotheekprijzen.

Eigenlijk denk ik dat de lezers van deze brief nog veel meer prijzen kunnen verzinnen.

Zo ziet u maar. Het had allemaal nog zoveel mooier gekund. Met een beetje meer creativiteit had het een waar prijzenfestival kunnen worden. Met een stuk of 160 nominaties, precies evenveel als er bibliotheekstichtingen zijn. Zou dat geen mooi poldermodel zijn?

En waar is Oppendam?
Want u snapt natuurlijk mijn frustratie. Hoe bestaat het dat Oppendam niet genomineerd is? Beste bibliotheek, beste project, beste jeugdbibliotheek en uiteraard de beste bibliothecaris, het had allemaal ook Oppendam kunnen toekomen. U snapt dat Oppendam niet komt opdagen op het feestje op 27 oktober waar de prijzen worden uitgereikt. Lekker puh.

Tenzij u uiteraard alsnog een prijs instelt voor het Beste Proefballonnetje. Ik stel me graag kandidaat.

Beste Jury, ik wens u veel wijsheid,

R. van Swelmen
Directeur Bibliotheek Oppendam

dinsdag 29 maart 2011

Meneer Van Swelmen opnieuw over eBooks

Sexier than a Librarian

Bijgaande bericht werd ingezonden door de heer Van Swelmen, de u welbekende directeur van de Bibliotheek Oppendam.

Beste mensen,
Als er nieuwe trends te signaleren zijn, is Oppendam er als eerste bij. U bent niet anders van ons gewend, zeg ik maar even als erudiete bibliotheekdirecteur. Wellicht is het u nog niet opgevallen maar 2011 is het jaar van de eBookpilots. En het kan natuurlijk niet anders of ook Oppendam zal binnenkort een eigen eBookpilot starten. Maar daarover later meer.

Bibliotheek.nl was immers al begonnen met een eBookeregallerij. Speciaal voor de iPad. NBDBiblion had natuurlijk allang een eBookpilot maar begint een nieuwe pilot met eBooks op USB. Uiteraard met inwerkkorting. En de Koninklijke Bibliotheek heeft een pilot met het eDepot. Inderdaad: met bewaarfunctie!

Ook OCLC had allang een eBookpilot – dezelfde als NBDBiblion – maar kondigt binnenkort aan om een hernieuwde pilot te starten. Vooral gericht op buitenlands materiaal en beschikbaar via Worldcat.

Het kan dan ook niet lang meer duren of HKA en Infor kondigen beiden aan om met een eBookpilot te starten. Beiden binnen hun eigen systeem. Nu de markt zich zo ontwikkeld begint Karmac zich af te vragen of zij toch ook niet in deze markt moeten stappen. Weliswaar met een uitgeklede en commerciële variant met populaire titels, maar toch. Karmac geeft zelf aan dat dit product de bibliobussen overbodig zal maken.

Nu Karmac in de markt zit, begint Bol.com zich toch af te vragen of zij niet mee moeten instappen in deze snel ontwikkelende bibliotheekmarkt. Zij onderzoeken de mogelijkheid om een streamingvariant tegen maandelijks tarief te ontwikkelen. Het moet een whitelabel-eBookpilot worden. Uiteraard met het grootste bestand met populaire titels. En inderdaad: gratis thuisbezorgd.

SerialSolutions/Medialab gaat in de loop van dit jaar aankondigen dat zij een universeel koppelvlak maken voor alle eBookpilots. En dit koppelvlak zal weer naadloos aansluiten op de servicebus die ook bijna klaar is ergens dit jaar.

De Stichting PSO’s ziet alle ontwikkelingen met lede ogen aan. Het kon dus ook niet anders over de Stichting PSO’s komt nog voor de zomer met de aankondiging van een eigen eBookpilot. Overignes zal dit wel per provincie worden uitgerold via de provinciale netwerken. De Plusbibliotheken kunnen ook niet achter blijven. Zij garanderen hun eBookpilot alle eBooks vanaf HBO-niveau.

Onze bibliotheekprofessor Frank Huysmans zal in het najaar van 2011 met een onderzoek komen naar de eBookpilots. De titel van het onderzoek is “Waar staan de bomen in dit eBookbos?”. De uitkomst is dat door alle pilots er een volkomen versplintering is opgetreden in het aanbod. De tarieven en voorwaarden rond eBooks blijken namelijk in elke gemeente verschillend te zijn. Frank Huysmans heeft onderzocht dat 92% van de inwoners van een plaats niet weet aan welke eBookpilot zijn of haar bibliotheek deelneemt.

De website Boekenliefde – eerder in opspraak door de derving van boete-inkomsten - heeft inmiddels aangekondigd een speciale zoekmachine te maken die uitzoekt waar u welk eBook het goedkoopst kunt lenen. Een beetje rondspeuren door de consument kan euro’s per geleend eBook schelen.

De inkoopcommissie constateert dat de markt eBooks bijzonder turbulent is geworden en stelt voor om de inkoopcommissie uit te breiden met extra leden. Dit om de werkdruk voor de commissieleden binnen de perken te houden. Door het grote aantal nieuw aanbieders is echter ook extra tijd nodig rond de inkoop.

Het Sectorinstituut zal eind van het jaar – mede op basis van het onderzoek van Frank Huysmans – een beleidsnotitie opstellen. Over deze notitie – die overigens geheim zal blijven – krijgt het sectorinstituut een conflict met het ministerie. De dan onlangs aangetreden directeur zal beslissen om op te stappen.

U begrijpt beste mensen, Oppendam kon niet achter blijven. Dus sinds kort prijkt op onze website een prachtige nieuwe button: eBookpilot Bibliotheek Oppendam. De dienst is geheel gratis en biedt toegang tot de grootste collectie eBooks ter wereld. Het is in het diepste geheim ontwikkeld samen met Google. Wie op onze button drukt, komt rechtstreeks uit bij GoogleBooks. Is het niet een wonder? Dat dacht ik. Kom maar op met die innovatieprijs.

Met vriendelijke groet,
Robert van Swelmen
Directeur Bibliotheek Oppendam

Foto: ATIS547