Gooien we volgende week 20.120 antwoorden weg?

Nog één keer zeg ik iets over Aladin. Per 1 juli stoppen we ermee. Er wordt hard gewerkt aan een opvolger. Da's fijn om te weten. En met IBI hebben we een prima vervanger zolang we even geen landelijke standaard hebben.

Nu wil het geval echter dat we de meeste vragen van onze klanten al beantwoord hadden. En die stopten we in de kennisbank. In elke Aquabrowser in Nederland zitten op dit moment de antwoorden van de kennisbank van Aladin. Dat zijn er 20.120 om precies te zijn. 20.120 antwoorden die wij bijvoorbeeld in Overijssel veel gebruiken voor dienstverlening aan scholen.

Antwoorden op vragen als:
- wat zijn rouwrituelen op Jamaica?
- wat is de definitie van zinloos geweld?
- waarom zijn er alleen chimpansees in Afrika?
- en waarom krijg je koude handen achter de computer?

20.120 vragen die de redactie van Aladin heeft beantwoord en waardig heeft bevonden om te bewaren. En nu vraag ik mij af: "Waar blijven die 20.120 antwoorden na 1 juli?".

20.120 antwoorden. Content, waar hard voor gewerkt is. Voor zover mijn informatie strekt zijn die 20.120 antwoorden vanaf 1 juli niet meer op te zoeken.

20.120 antwoorden. En maar één vraag: waar blijven ze? Toch niet in de prullenbak? Wie kan mij helpen aan dat laatste antwoord?

Zolang ik het antwoord nog niet weet, vermaak ik me nog maar even met Aladin van Herman Finkers.

Overijsselse Bibliotheken gaan van Aladin naar IBI

Als iemand een bibliotheek instapt mag hij of zij altijd een vraag stellen. Dat vindt niemand vreemd. Er is ook niemand die zegt dat je over een jaar of zo geen vragen meer mag stellen in de bibliotheek. Ook al worden er tegenwoordig wat minder vragen gesteld dan vroeger. Wij zijn er nog steeds voor alle burgers die op zoek zijn naar informatie. Of je nu jong of minder jong bent, dom of minder dom en of nu arm of minder arm bent. Laagdrempelige toegang noemen we dat.

Exit Aladin

In het verleden schreef ik al hier, hier en hier dat ik het jammer vind dat Aladin verdwijnt. Per 1 juli stopt deze dienstverlening. De vraag was dan ook hoe het netwerk van Overijsselse bibliotheken daar mee om zou gaan.

Opties voor het Overijssels Netwerk

Grofweg waren er voor ons netwerk drie keuzes:

1) Niks doen en geen digitale vraagbeantwoording meer doen

2) Een simpel formuliertje op de website en elke bibliotheek beantwoordt zijn eigen vragen.

3) Aansluiten bij IBI

Voor mij is stoppen geen optie. We zitten midden in een traject dat we allerlei digitale diensten voor het onderwijs ontwikkelen. Daar past een digitale vraagbeantwoording prima in. Eigenlijk is het niet echt compleet zonder zo'n dienst.

Als we zouden kiezen voor een simpel formuliertje zou elke bibliotheek voor zich aan de slag gaan. Dat betekent dat elke bibliotheek ook elke dag allert moet zijn op gestelde vragen, terwijl er nu een netwerk is waarin de dagdelen onderling verdeeld zijn. Elke bibliotheek investeert een dagdeel en krijgt van de rest van het netwerk de hele week cadeau. Lijkt mij een prima taakverdeling.

Door te kiezen voor IBI blijft ook na 1 juli digitale vraagbeantwoording door een netwerk mogelijk.

Tineke Datema, de provinciaal servicemanager voor Aladin, had een voorstel voorbereid voor het directieoverleg waarin geopteerd wordt om IBI in te zetten na 1 juli. De directies hadden niet lang nodig om het besluit te nemen: de consequenties zijn niet groot en het gemak voor de klant is er mee gediend en de samenwerking blijft in tact.

Landelijke initiatieven

Wel is afgesproken dat we graag de landelijke initiatieven volgen van Bibliotheek.nl om tot een nieuwe vorm van vraagbeantwoording te komen. En het is dan ook de bedoeling om over te stappen op die nieuwe vorm van dienstverlening zodra die beschikbaar is.

Ga IBI zelf proberen!

O ja, beste directeuren. In het verleden kwam ik nog wel eens tegen dat er veel mensen meepraatten over Aladin die zelf Aladin nog nooit geprobeerd hadden. En dus ook niet zelf hadden ervaren hoe Aladin werkte. Zullen we afspreken dat elke directeur in Overijssel zelf ook eens met IBI aan de slag gaat en er een vraag stelt? Dan weet u wat u uw klanten aanbiedt. Lijkt me nuttig. Als u hier klikt, kunt u gelijk met IBI aan de slag.

Vragen mag!

Per 1 juli stopt dus Aladin en gaan we door met IBI. Iedereen kan dus vragen blijven stellen of het nu gewoon in onze vestigingen is of op internet. Het maakt niks uit. Op beide plekken nemen we iedere vraag even serieus! En zo hoort het. Want domme vragen, bestaan niet.

Dag Aladin...welkom IBI en Goeievraag

Op familiefeestjes was het tot een aantal jaren geleden gebruikelijk dat de vier ooms (waar ik er één van was) voetbalden tegen de vier neefjes. Dat lukte tot een aantal jaren geleden met redelijk gemak. Toen ze tien waren, konden twee ooms het werk nog wel af. Maar toen ze een jaar of veertien, vijftien werden begonnen we te verliezen. Ze liepen harder, hadden meer techniek en meer uithoudingsvermogen. De nieuwe generatie won het van de oude generatie.

En dat gevoel kreeg ik ook met mijn laatste vraag aan aladin . Ik kan namelijk niet anders dan zeggen dat ik aangenaam verrast ben door de resultaten van goeievraag.nl.

Wat was mijn vraag? Ik liep met een aantal zinnetjes in mijn hoofd waarvan ik dacht dat het een gedichtje was. Het ging om de volgende zinnetjes:

Er is een land
Net achter mijn oor
Waar ik soms naar toe ga
Ik kijk dan naar de wereld
En soms moet ik dan lachen
En grijns dan
Van oor tot oor

Via GoogleAnalytics kon ik zien dat er heel veel gezocht is. Probleem is dat als je zoekt met deze woorden, je altijd uitkomt bij mijn website.

Update
Na een paar dagen krijg ik van Goeievraag een verzoek om aanvullende informatie. Dat vond ik leuk om te zien. En even later komt het eerste antwoord binnen. Niet het goede antwoord maar wel het best mogelijke. Van Aladin kreeg ik een keurig bericht dat het niet gelukt is en dat de vraag nog open staat op de hersenkrakers.

Ondertussen stuurt Goeievraag mij keurig een mailtje dat ik punten kan verdienen door de beste vraagbeantwoorder aan te wijzen. Ze weten me goed te prikkelen en vast te houden.

Een onmogelijke vraag
Het uiteindelijke antwoord bestaat volgens mij niet. Mijn vermoeden is nu dat ik twee dingen door elkaar heb gehaald. Niet zo lang geleden heb ik een boekje van Anselm Grün gelezen die beschreef hoe je zo kon vertrekken naar dat plekje in je hoofd. En ergens bestaat er ook vast een gedichtje. Uiteraard was ik ook zelf op zoek. Omdat ik nog steeds dacht dat het Hans Hagen was kwam ik niet verder dan:

Ik hoor wat je denkt
Denk nog even door
Blijf stil bij me zitten
Oor tegen oor

Uit de bundel: Ik zie lichtjes in je ogen.

Als je die twee gedachten bundelt kun je ongeveer op de gevraagde zinnetjes uit komen. Maar dat is natuurlijk niet op te lossen. Dat begrijp ik ook wel.

Toch kun je er frappant genoeg wel heel dichtbij komen. Het beste antwoord waar madelief2100 mee kwam was namelijk het volgende gedicht.

Ik ken je land
Hier lig ik weer,
aan de rand van mezelf,
dicht en dringend tegen je aan.
Ik ken je bressen als mijn broekzak,
ik weet waar je linies liggen en waar ze lekken,
ik weet wanneer je bodem brandt
en hoe en waarom,
ik ken het knielen, het breken, het scheuren, de scherven,
de schoonheid zelfs van het er samen sterven,
als oude vijanden,
hand in hand.

Ik ken je land, liefste,
ik heb het zo vaak ten voeten uit veroverd.
En toch,
toch lig ik hier weer heen en weer
aan de rand van mezelf,
dicht en dringend tegen je aan.

Het is een gedicht van Stijn Vranken en is te vinden op zijn blog. Wie wat verder zoekt, kan dan ook vinden dat de Vlaming Vranken ook tekstschrijver is voor de Vlaamse theatergroep de Nieuwe Snaar. Die passen ook wel in mijn straatje.

En soms is dit ook wel het mooiste. Dat je iets anders vindt dan je zocht. Dat de jacht mooier was dan de vangst. Dat je door je vraag geen antwoord hebt maar wel verrijkt bent.

Aladin bedankt...
Zucht. Dat was voor mij de laatste vraag. Een vraag die altijd onbeantwoord zal blijven maar die prachtige dingen heeft opgeleverd.

Het was de eerste keer dat Aladin mij geen antwoord kon geven. Dat verandert mijn beeld van deze dienst niet. Bedankt voor alle goede antwoorden die ik wel altijd kreeg. En het afscheid straks zal mij toch een beetje pijn doen.

De ooms worden te oud en de neefjes te groot. Eén van de oplossingen die we als ooms hanteerden was dan ook dat we gemengde teams maakten, van ooms en neefjes. Een mix van Aladin en Goeievraag dus.

Ik blijf het een maatschappelijke taak vinden dat iedereen gewoon zijn vraag kan stellen bij de bibliotheek. Of dat nu in de bibliotheek is of op het internet. Bij de directies in Overijssel ligt een voorstel om de capaciteit voor vraagbeantwoording beschikbaar te houden voor onze burgers. In te zetten voor IBI of voor Goeievraag. Dat er vragen genoeg zijn, bewijst Goeievraag wel met honderden vragen per dag. Een initiatief dat ik dus graag ondersteun.

De neefjes hebben het voetbal inmiddels opgegeven. Die hebben tegenwoordig heel andere dingen aan hun hoofd. En daar willen ze hun ooms niet echt bij hebben. Zo is het leven.

Mijn laatste vraag aan Aladin?

Per 1 juli gaat de stekker eruit. Ik zal er verder niks over zeggen.

Als je afscheid neemt moet je afscheid waardig zijn. Dus een mooie laatste vraag.

De afgelopen dagen liep ik met de volgende zinnetjes in mijn hoofd:

Er is een land
Net achter mijn oor
Waar ik soms naar toe ga
Ik kijk dan naar de wereld
En soms moet ik dan lachen
En grijns dan
Van oor tot oor

En ik weet eigenlijk wel zeker dat het uit een of ander kindergedichtje komt. Ik ben niet zeker van de woorden. En die eindzin over dat grijnzen, die kan ook best aan mijn eigen gedachten zijn ontsproten.

Waar ga ja naar toe met zo'n vraag? Precies naar Aladin! Die vraag heb ik daar dus gesteld. Maar tegelijk heb ik de vraag ook gesteld aan Goeievraag.nl en aan IBI.

Goeievraag en IBI maken gebruik van "wisdom of the cloud". Aladin is een netwerk van professionals. Ik daag beiden uit en ben benieuwd wie er met een (goed) antwoord komt.

De uitkomsten zal ik over een paar dagen met jullie delen!

Tot die tijd mogen jullie je vermaken met een prachtig gedicht van Hans Hagen uit de bundel Maar jij.

Hoe lang

moeten we zuinig zijn
op de woorden die we zeggen
schrijven, fluisteren
hoeveel zijn er
ons gegeven
voor één leven
een eindeloze berg
of raken woorden
net als kleurpotloden op
moet ik denken, dromen
van schelpen, oren
die mijn woorden horen
over het vinden van de liefde
of het verlies ervan
hoeveel woorden nog
hoe lang

Waarom ik nog steeds geloof in Aladin!

Aladin is een prachtig sprookje. Je wrijft even over de lamp en de hulptroepen staan voor je klaar. Was het gewone leven ook maar zo simpel. In de praktijk is het knap lastig om veel bibliotheken tegelijk aan het werk te krijgen. Toch werkt het netwerk van Aladin tot op dit moment op die manier.

Anderhalf jaar geleden schreef ik: Aladin is dood, lang leve aladin. Toen ik begin deze week toch bij de tandarts zat te wachten - ik was 20 minuten te vroeg, de tandarts 20 minuten te laat - kon ik in alle rust de evaluatie van de projectgroep Bibliotheekinnovatie nog eens doorlezen.

In die evaluatie worden alle onderdelen van Bibliotheek.nl maar eens onder de loep genomen. Over het geheel worden er verstandige en wijze woorden gesproken. Dingen die we soms ook al wisten maar waar nu toch ook vervolgstappen op worden gezet.

Ook Aladin komt aan de beurt. En om eerlijk te zijn: ik vind dat Aladin niet altijd de plaats krijgt die het verdient. Er zijn bibliotheekdirecteuren die nogal smalend doen over Aladin: te langzaam en alleen via de mail. Het zijn overigens vaak dezelfde bibliotheekdirecteuren die zeggen dat de inzet wel wat minder kan en dat ze niet meedoen aan een chatpilot. Tja, zo lust ik er nog wel één. Zo schiet het natuurlijk niet op.

Frappant is dan ook dat IlseMedia fors investeert als een dienst als goeievraag.nl. Er is dus wel degelijk een businessmodel denkbaar.

Bij veel van de aanbevelingen van de projectgroep kan ik me vinden: een nieuwe naam, inbedden in websites, samenwerking met netwerkpartners en crossmediaal maken.

Eén ding snap ik nog niet. En dan gaat het over het landelijk maken van de dienst. Op dit moment zitten er trouwe bibliothecarissen te werken aan Aladin. Mensen met hart voor de zaak. Ik mag toch aannemen dat er niet vier verdiepingen op de OBA bij worden gebouwd om die mensen te huisvesten?

Deze hardwerkende mensen zijn echter wel de hulptroepen die nu paraat staan als er op lamp wordt gepoetst. Mensen die zes jaar hard hebben gewerkt voor deze dienst. Het hebben opgebouwd in provincies, die hun eigen netwerk hebben. Mensen die tot nu toe die onmogelijke opdrachten hebben uitgevoerd, die weer vrolijk meedoen aan een chatpilot en nu weer gaan voor aansluiting op goeievraag.nl.

Ik hoor nu de krokodillentranen om Schoolbieb maar ik herinner me ook de moeizame ledenvergaderingen en dat veel partijen schoorvoetend hebben meegewerkt aan redactievoering. Voor datzelfde ben ik bang bij Aladin. Nu juichen dat we geen lokale inspanning hoeven te plegen maar straks roepen waarom het landelijk nog niet loopt. Schaf de provinciale servicemanagers niet te snel af en gooi niet te snel de lokale inspanningen overboord. Uiteindelijk zijn het diensten die de bibliotheken in Nederland samen moeten dragen. En linksom of rechtsom komt de rekening toch een keer.

Anderhalf jaar geleden schreef ik al over mogelijke verbeteringen voor Aladin. En met mij hebben vele service managers in de provincie ook al vaak aangegeven dat het anders moet en anders kan. Nu schrijft de projectgroep het ook nog op. Fijn allemaal.

Maar één ding is natuurlijk nog belangrijker dan het roepen. En dat is het uitvoeren. Tempo, tempo, tempo. Een jaar niks doen, is een jaar verloren. Ik zie de investeringsplannen dan ook graag tegemoet. En één tip: neem al die enthousiaste bibliothecarissen en servicemanagers mee.

Want in sprookjes hebben we de hulptroepen zo bij elkaar maar in het echte leven moeten we ze vaak bij elkaar sprokkelen en moeten we blij zijn met de capaciteit die we hebben. Zullen we afspreken dat eerst zorgen dat we nieuwe schoenen hebben, voordat we de oude weggooien? En al die tijd blijf ik geloven in een dienst als Aladin.

Al@din is dood! Lang leve al@din

De afgelopen heb ik een paar dingen meegemaakt en ik zet ze maar eens op een rij.

Het SCP-rapport over de bibliotheek 10 jaar na nu, heb ik maar eens doorgelezen. De samenvatting vond ik wel erg summier dus ik ben maar eens in de cijfertjes gedoken van het dikke document. Hiernaast staat het kernplaatje.

Bibliotheken zitten op een zeephelling naar beneden. Knappe jongen die de weg omhoog vindt. Vanochtend schoof ik aan bij de Overijsselse Al@dinmedewerkers. Dat was een genoegen. Allemaal collega's die graag klanten helpen. Aan het begin werd gememoreerd dat Al@din nu 5 jaar in de lucht is. Ze konden me ook helpen aan de statistieken van die 5 jaar.

Ook hier een zeephelling. En het aardige is, je kunt precies aanwijzen waar we gestopt zijn met landelijke acties. Inderdaad, eind 2005.

Tot slot: deze week mocht ik samen met Flevomeerbibliotheek een overleg starten met Ichthuscollege in Dronten voor een intensieve samenwerking. Daarbij liet ik de mediathecaris een vraag stellen aan Al@din. Van haar kreeg ik het volgende mailberichtje terug:

Het antwoord heb ik ontvangen, direkt dezelfde dag nog, naar mijn idee een
duidelijk antwoord.

De Al@dinmedewerkers in Overijssel geven aan dat mail wel een beetje passé is en dat antwoorden tegenwoordig gewoon direct beschikbaar moeten zijn. Ook vertellen ze dat veel mensen Al@din ook gewoon nog niet kennen. Tot slot vertelt een collega dat ie op cursus Voelspriet is geweest en dat dit weer hele nieuwe zoekmogelijkheden heeft geboden.

Als je zo met ze verder praat weet je gewoon dat je met de beste zoekers van Overijssel om tafel zit. Allemaal hard werkende en bescheiden bibliothecarissen.

Mediawijsheid staat op dit moment sterk in de belangstelling. En elk van die Al@dinmedewerkers is goed in staat om individuen en kleine groepen nog een hele hoop te leren op Internet. Hun web2.0-vaardigheden spijkeren ze momenteel bij via 23dingen.

De vraag is alleen: Leeft Al@din nog? Gaan we verder op die zeephelling of gaan we er echt wat gaan doen.

In het Overijssels meerjarenplan heb ik beloofd dat er 600.000 Al@dinvragen per jaar komen vanaf 2011. Op dit moment zijn het er nog geen 5.000. Dat is dus 100 keer zoveel. En hoe gaan we dat doen?

Maar een paar suggesties dan?

Tip 1: Bibliotheekambassadeur

De VOB start dit najaar een campagne voor ambassadeurs van digitale producten in de lokale bibliotheken. Er blijken nog steeds collega's te zijn die nog nooit Al@din of Zoek & Boek hebben gebruikt. Als onze collega's het al niet kennen, hoe moet dat dan met de rest? Doen dus. We kunnen aantallen per jaar hier met een paar duizend mee opkrikken. Een mooi begin.

Tip 2: Chat altijd online

Iedereen gaat chatten. Dat klinkt rigoreus. Maar we kunnen niet alleen kleine stapjes zetten. Elke bibliothecaris is altijd online. Hoe kan het dat iedereen thuis, wel MSN aan kan hebben en een paar dingen tegelijk kan doen en op ons werk niet? Je kunt aangeven dat je even bezet bent en wanneer het wel kan zet je 'm open. Het gaat erom dat we massa krijgen. Door die massa zijn we veel beschikbaar en veel beschikbaar betekent meer vragen.

Mail is passé, dus elke maand dat we dit niet geregeld hebben, kost ons marktaandeel.

Tip 3: Voer weer landelijk campagne

De landelijke aandacht heeft ons geen windeieren gebracht. We zijn er alleen mee gestopt omdat we integrale acties gingen voeren (oké er klaagden ook wel bibliotheken dat het te druk werd). Die acties moeten gewoon terug komen.

Tip 4: Maak van Al@din een echt merk

Al@din is niet alleen een digitale dienst. Al@din is ook de balie in de bibliotheek en eigenlijk is Al@din a way of life. Altijd op zoek naar een antwoord. Mooie vervolgstap als die ambassadeurs hun werk een beetje gedaan hebben. De Al@dinmedewerkers zijn de beste zoekers van Overijssel. Wie durft hun uit te dagen? Jaarlijks komt er een competitie met hogeschool en universiteitsdocenten vs. de bibliothecarissen. Wie vindt het snelst de beste informatie?

Tip 5: Waar blijft die widget?

Al@din moet op nog veel meer plaatsen hip beschikbaar komen. Bijvoorbeeld met een widget. Waarbij niet alleen een vragenbox maar ook de vijf meest recente of meest hippe vragen. En dan niet alleen of suffe sites maar vooral ook op de funsites zoals TMF.

Tip 6: Al@din in de intranetten van scholen

Al@din (en dan wel de chatversie) moet een vast onderdeel worden binnen de scholen. Met de bibliotheek Zwolle lukt dat nu aardig met de ROC's. We geven daar echt les bij en laten zien wat de kunnen.

Tip 7: Waar blijft de User generated content?

Betrek de gebruiker nadrukkelijk bij de beantwoording. Gebruik je eigen capaciteiten om de beantwoording te volgen.

Tip 8: Al@din in Wikipedia

Iets gevonden in Wikipedia en toch nog een vraag? Lijkt me een leuke deal.

Tip 9: Koppel Al@din aan mediawijsheid

De al@dinmedewerkers zitten met hun kennis op goud. Ze kunnen klanten uren verbazen of hoe je van alles kunt op internet. Zet die kennis in bij mediawijsheid en vang via een achterdeur de klant weer terug voor Al@din.

Tip 10: Zoek de vragen op

Hoezo er zijn geen vragen? Er zijn fora zat waar vragen gedropt kunnen worden. Zullen we die fora maar eens opzoeken en gezamenlijk ondertekenen met "Aladin was here"

De dood of de gladiolen

Ik geeft het toe: het is de dood of de gladiolen. Als we iets willen, dan moeten onze schouders er overal onder. Maar ik ga toch liever voor die gladiolen. Wie doet er mee?