Studiereis Overijssel/Groningen 4 van 4 / Vier observaties voor Nederlandse bibliotheken

De afgelopen week mocht ik met bibliotheken uit Groningen en Overijssel mee op hun studiereis. Een tocht naar Engeland waar ik in vier delen verslag van doe. Het bijzondere is dat ik alle vier delen tegelijk zal publiceren.  Dit is het vierde deel met de 'lessons learned'.

Zo de reizen zitten er op. Veel gezien en veel geleerd. Maar wat is nu de rode draad en welke observaties kunnen we delen? Aan de deelnemers van de reis vroeg ik via de groepsapp om eens een aantal punten te noemen. Samen met mijn eigen gedachten kom ik tot vier observaties.

Observatie 1: De drie V's Visie, visie en visie
Of het nu gaat om het storyhouse of de idea stores, beiden hebben een gezamenlijke drager. Dat is een hele stevige visie. Een visie die zo aanstekelijk is dat je voelt dat dit ook energie bij vele anderen los zal maken. De visie van de idea stores op een leven lang leren zouden heel goed kunnen passen bij de lijn die Nederlandse bibliotheken nu inzetten: een maatschappelijk en educatief programma om Nederland slimmere, creatiever en vaardiger te maken. Van basisvaardigheden tot mindfullness en van creatief schrijven tot 3D-printen.

Ook de visie van verbeelding van Story House past heel goed. Ik denk dat het heel interessant is om met uw schouwburgdirecteur in Chester te gaan kijken.

Deze visie steekt anderen aan. Zowel intern als extern: medewerkers en samenwerkingspartners of financiers. Visie brengt mensen in beweging en waardoor je meer kunt bereiken dan daarvoor.

Observatie 2: Programmering en gebouw moeten in balans zijn
In de afgelopen tien jaar hebben bibliotheken in Nederland een flinke draai gemaakt. Ging het rond 2010 nog veel om herinrichting van bibliotheken op basis van retailprincipes, nu zijn bibliotheek volop bezig met maatschappelijke en educatieve programmering.  Een deel van het educatieve programma vindt buiten het bibliotheekgebouw plaats in schoolbibliotheken. De maatschappelijke programmering vraagt vooral veel aandacht in het vinden van de juiste partners en vaak ook vrijwilligers. De aandacht voor het gebouw 'bibliotheek' lijkt wat naar de achtergrond geschoven te zijn. Als je één ding zit bij Storyhouse en de Idea stores dan is het dat juist die programmering goed tot stand kan komen door een combinatie van mensen én gebouw. En bij de Idea Stores zie je zelfs al dat dat gebouw al weer aan een update toe is.

Nederlandse bibliotheken investeren veel in die programmering. Men trekt intensief samen op om taalhuizen of dienstverlening voor de digitale overheid in te richten. Maar als het gaat om de inrichting van de bibliotheekgebouwen op dat punt zie ik elke bibliotheek toch apart optrekken en iedereen huurt zijn eigen architect in. Legitiem uiteraard vanuit elke situatie. Ik vind dat eigenlijk wel jammer en ik vermoed dat het ook duurder is dan samen optrekken en daar conceptueler naar te kijken. Wat mij betreft mag er echt een stevige gezamenlijke visie op inrichting komen.

Wie zo in een paar dagen een paar van deze prachtige plekken bezoekt, kan weer eens ervaren wat publieke ruimte van goede kwaliteit kan doen.

Observatie 3: Maatwerk in gezamenlijkheid
Als je kijkt naar Storyhouse en de Idea Stores dan zie je dat dit hele verschillende concepten zijn die trouwens ook allebei geen bibliotheek meer heten. De bibliotheek is een functie binnen het geheel. Tegelijkertijd zie je soortgelijke bouwstenen binnen dat geheel die toch wel op elkaar lijken. In beide gevallen begint het met lokaal ondernemerschap en een passende combinatie van partners. Van daaruit werk je verder. Bibliotheekwerk zal steeds vaker een bouwsteen van een geheel gaan vormen. Wen er maar aan, zou ik zeggen. Wat niet wegneemt dat de bibliotheek natuurlijk gewoon blijft bestaan. De landelijke en provinciale bibliotheeksamenwerking moet zo vloeibaar zijn dat deze past in het lokale ondernemerschap.

Observatie 4: Ons huis is jouw huis
De slogan van Chester gonst nog lang na in mijn hoofd: ons huis is jouw huis. Als je iets leuks weet te doen en het is open voor anderen, mag je altijd bij ons terecht. Het is een slogan die veel energie in een gemeenschap kan ontketenen. Wat wordt mogelijk als iedereen zou gebruik kan maken van de bibliotheek? Stadkamer in Zwolle werkt inmiddels op deze manier en met veel plezier en met leuke resultaten.

Wat heel erg past bij dat beeld is het wegnemen van allerlei ge- en ver-boden. Werk niet vanuit wantrouwen maar vanuit vertrouwen. En als je beveiliging toepast doe dat dan onopvallend en gastvrij.

Tot slot
Zo, weer inspiratie genoeg en weer snel aan de slag. Alleen? Nee, wat mij betreft samen. En dat is wellicht toch een mooie opsteker om mee af te sluiten. Bijna elke bibliotheek die we bezochten zei dat ze zoveel Nederlandse bibliotheken ontvingen. Eigenlijk meer dan Engelse bibliotheken. We gaan graag kijken bij anderen. Maar het tekent ook dat we graag willen leren van elkaar. Mij viel tijdens de reis op dat die samenwerking tussen bibliotheken eigenlijk helemaal niet zo gewoon is als wij in Nederland wel denken. Wij vinden het logisch om zaken samen op te pakken, uit te werken en ervaringen te delen.

'Wie zijn nieuwsgierigheid verliest, is bezig langzaam dood te gaan', zei iemand mijn ooit. Met die nieuwsgierigheid van mijn collega's was niets mis, merkte ik de afgelopen week. En dat is wellicht de beste garantie voor de toekomst. En dat u deze artikelen tot het einde las evenzeer.

Studiereis Overijssel/Groningen 3 van 4 / Manchester Library

De afgelopen week mocht ik met bibliotheken uit Groningen en Overijssel mee op hun studiereis. Een tocht naar Engeland waar ik in vier delen verslag van zal doen. Het bijzondere is dat ik alle vier delen tegelijk zal publiceren.  Dit is het derde deel over de centrale bibliotheek van Manchester.

Het laatste bezoek van deze studiereis is aan de centrale bibliotheek van Manchester. Na Chester is Manchester wel even een ander formaat. Manchester is zeker zo groot als Amsterdam. Voor Nederlandse begrippen gaan we dus van een provinciestadje naar de hoofdstad. De bibliotheek trekt 1,7 miljoen bezoekers per jaar en is daarmee veruit de grootste culturele hotspot van de hele omgeving.

Meer doelgroepen
Enkele jaren geleden is de bibliotheek verbouwd. Het statige pand dat ruim 80 jaar oud is, werd vooral gebruikt door studenten. Na de Primark was dit hun favoriete plek. Maar de bibliotheek wilde zich verbreden naar andere doelgroepen. Meer gezinnen en een diverser publiek. Naast een verbouwing heeft men ingezet op een breed activiteitenprogramma. En dan niet zozeer een programma dat zich in de geijkte zaaltje afspeelt maar juist zoveel mogelijk tussen de mensen. Het meest spannende voorbeeld is misschien de maandelijkse silent disco die men houdt op zaterdagavond met gemiddeld 450 bezoeker per avond en een prima horecaomzet.

Of wat te denken van de spannende erfgoedprogramma's. Want ja, Manchester is ook een bewaarbibliotheek. Men laat taxi's naar de basisscholen rijden met peperdure antieke boeken om daar uitleg te geven over dat boek. Kinderen zijn daar helemaal ondersteboven van: 'Mag ik dat boek zomaar aanraken?' Ja, dat mag dus. Daar is het materiaal voor.

Of wat te denken van een drumstel in je bibliotheek? Of een geluidsmixer waar je dj mee kunt spelen? De directeur zet in op reuring in zijn tent. 'Ja, het kan hier wel wat rumoerig zijn. Als je daar moeite mee hebt, moet je maar op een ander moment terugkomen', zegt hij redelijk laconiek.  Die programmering is echt één van de sterke punten van deze bibliotheek.

Fysiek en digitaal
Ook mooi aan deze bibliotheek is de stevige aandacht voor allerlei gedigitaliseerde materialen. De ingang van de bibliotheek is werkelijk bezaaid met allerlei touch screens waar veel interactieve historische programma's op draaien.  En die schermen worden, als ik rondkijk, best goed gebruikt.

Leeszaal
In het midden van dit monumentale pand is nog een klassiek leeszaal ingericht waar het muiststil moet zijn. Het is een favoriete plek van studenten in examentijd die er dan ook de hele dag zitten met honderden tegelijk. Sommige dingen veranderen dus niet.

Je moet jezelf kunnen zien zitten
Het monumentale pand is krachtig in zijn uitstraling maar natuurlijk ook wel een beperking. Het heeft een bijna intimiderende uitstraling die voor sommige mensen afschrikwekkend kan zijn. Dit is niet een buurthuis om de hoek. Bij de verbouwing zijn wel op veel plekken glasdelen geplaatst waardoor het pand transparanter en opener is geworden. Dat is ook echt noodzaak. 'Mensen moeten zichzelf in dit gebouw kunnen zien zitten', is de opvatting bij de bibliotheek. Als jij ziet: 'oh, die zit er ook', dan durf je zelf ook makkelijker naar binnen.

Manchester is een bibliotheek met een groot verleden en die het verleden ook flink meedraagt. Voor erfgoedprogramma's is dat een voordeel maar voor basisvaardigheden is het niet altijd even handig. Het toont aan hoe een mammoettanker - wat deze hele grote bibliotheek wel een beetje is - probeert zo wendbaar mogelijk te zijn. Op veel plekken lukt dat maar soms zit men zichzelf ook nog wel in de weg. Aan de directeur zal het overigens niet liggen. Met zijn onconventionele aanpak lijkt hij me absolute drager van deze organisatie.

Maar na het gezellige en kleurrijke Chester, straalt Manchester nog heel veel zakelijkheid uit. Zeer functioneel maar het gevoel van nabijheid, raak ik in deze omvang wel wat kwijt. Maar de combinatie digitale en fysieke informatie en hun programmering maakt het wel een bezoek waard.

Het volgende deel gaat over de observaties van deze reis en wat Nederlandse bibliotheken er van kunnen leren. 

Studiereis Overijssel/Groningen 2 van 4: Storyhouse in Chester

De afgelopen week mocht ik met bibliotheken uit Groningen en Overijssel mee op hun studiereis. Een tocht naar Engeland waar ik in vier delen verslag van doe. Het bijzondere is dat ik alle vier delen tegelijk zal publiceren.  Dit is het tweede deel over het Story House in Chester.

Storyhouse was absoluut wat mij betreft het beste plekje van de studiereis. Storyhouse  is een combinatie van bibliotheek, filmhuis en theater waarbij beide functies volledig geïntegreerd zijn. Of beter gezegd: de bibliotheek is om de de zalen heen gedrapeerd.

Storyhouse is in mei 2017 geopend in aanwezigheid van de Engelse koninklijke familie. Het gebouw bestaat uit een oud gebouw - een oude filmzaal uit het begin van de 20e eeuw - en een nieuw aangebouwd gedeelte. De investering was - schrik niet - 34 miljoen pond.

Trots van het personeel en de stad
Het Storyhouse is een enorme boost voor de trots van deze provinciestad met 80.000 inwoners. De stad is trots en het personeel was bang dat door de mooie inrichting oude gebruikers van de bibliotheek niet meer terug zouden komen. Maar niets was minder waar. Mensen waren trots dat zij in zo'n mooi gebouw mogen zinnen dat dat er voor hen is.

Het is ook een trots voor het personeel. En dat is nodig ook want het personeel kimt nog uit verschillende stichtingen en werkt nog onder verschillende condities. Maar omdat men samen werkt aan zoiets moois en goeds, is iedereen bereid om dat voor lief te nemen. Zo'n gedeelde visie is echt nodig om zoiets ook mogelijk te maken.

Sublieme 3rd place
Het hart van het gebouw wordt gevormd door het café dat zowel de foyer van theater en filmhuis is als bibliotheekruimte. Er zitten ladingen jongeren te werken en de sfeer is ongelofelijk relaxed. Dat heb ik echt zelden zo meegemaakt in een bibliotheek. De kwaliteit van deze ruimte is echt ontzettend hoog.

Our house is your house
Zo'n 140 groepen en verenigingen gebruiken het pand. Van danslessen tot schaakgroepen. Wie wil kan de bibliotheek gebruiken en zolang het publiek toegankelijk hoef je daar niet te betalen. Hun slogan is: 'our house is your house'. Het is een aanstekelijke uitspraak. Want er gaat een ongelofelijke uit uitnodigende kracht van uit.

Prachtige jeugdbibliotheek
Één van de pareltjes van story house is de jeugdbibliotheek. Bij de idea store kwam die er wel wat bekaaid vanaf maar bij story house krijgen kinderen een prachtige en bijna feeërieke plek. Een prachtig kleine voorleesruimte en een sfeervol ingerichte bibliotheek. Wel lijkt deze jeugdbibliotheek zich vooral te richten op kinderen tot een jaar of 10/11.

Ik ben diep onder de indruk van deze combinatie van bibliotheek en theater. Wie bang was dat de bibliotheek zou ondersneeuwen in het theatergeweld kan gerust zijn. Daar is echt geen sprake van. Het is een fantastisch huis om te zijn en een huis dat de verbeelding meer dan stimuleert.

Het Storyhouse van Chester is zeker een bezoek waard.

In het volgende deel ga ik in op onze laatste bibliotheek die we bezochten: de centrale bibliotheek van Manchester. 

Studiereis Overijssel/Groningen 1 van 4 / Idea Store Londen

De afgelopen week mocht ik met bibliotheken uit Groningen en Overijssel mee op hun studiereis. Een tocht naar Engeland waar ik in vier delen verslag van zal doen. Het bijzondere is dat ik alle vier delen tegelijk zal publiceren.  Dit is het eerste deel over de Idea Stores in Londen.

Voor veel bibliotheekcollega's zullen de Idea Stores geen onbekende meer zijn. In 1998 werd er namelijk al mee gestart en een jaar of tien geleden waren we er met Overijsselse bibliotheken ook al op bezoek. Het bezoek deze keer was dan ook vooral interessant om te zien hoe het concept zich ontwikkeld had.

Wat zijn idea stores?
Idea stores vind je alleen in stadsdeel Tower Hamlets in Londen. In 1998 startte de bibliotheek daar met een grootschalige herpositionering. Tower Hamlets is een zeer divers stadsdeel: arm en rijk wonen er letterlijk naast elkaar. Het gebruik van de bibliotheek bleef in 1998 steken op 18% van de bevolking. Dit terwijl dit elders in het land 50% was. Toch was het een bibliotheek net als andere bibliotheken? Wat gaat er mis, vroeg men zich af?

Een enquête onder de bevolking wees uit dat 98% van de bevolking de bibliotheek wel een goede instelling vond en dat die ook moest blijven. Wel wilde men meer boeken en vooral meer computers. Het was de tijd dat internet op kwam en velen nog geen toegang en apparatuur hadden. De openingstijden vonden gebruikers wel goed maar men vond wel dat bibliotheken op plekken moesten zitten zodat men dit kon combineren met andere activiteiten zoals winkelen.

Compleet nieuw merk
Met een groep architecten is vervolgens een compleet nieuwe opzet gemaakt. Zo anders dan de bestaande bibliotheek dat men het zelf een ander merk ging noemen. Zo ontstond de Idea Store.  Kern van de Idea Store is om mensen te helpen bij een leven lang leren.  Leven lang leren is echt het kernpunt. Hun communicatie, gedrag en hun diensten zijn daar op ingericht. Kernwaarden zijn: enrich, engagement en empowerment (ik vertaal dat maar niet, het Engels is te mooi).

Twee jaar voordat men echt startte met de idea store begin men met het verspreiden van een glossy over het idee.  Deze werd ruim verspreid in het stadsdeel. Op deze manier kon men wennen aan het nieuwe idee en werden mensen voorbereid. Toen ging vestiging White Chapel open. Op de drukste plek van de wijk, pal naast een markt die 6 dagen per week open is.

Men heeft gezocht naar een integratie van collectie, cursussen en andere activiteiten. De idea store heeft heeft een cursusgids die net zo dik is als de catalogus van een grote schouwburg. Boeken en leslokalen lopen door elkaar. Boeken in het midden en leslokalen er om heen.  Elk van de leslokalen heeft glas waardoor je naar binnen kunt kijken. Zien eten, doet eten zullen we maar zeggen.  Als je het naar Nederlandse voorbeelden moet vertalen zijn de Idea Stores een combinatie van bibliotheek en volksuniversiteit. Het cursusaanbod is breed. Van taalles tot Bollywood-dansen.

Allround medewerkers
Medewerkers kunnen zowel helpen met een vraag rond boeken maar helpen met het grootste gemak met alle cursussen. Dat zijn de allround-medewerkers die breed ingezet kunnen worden (en ook iets beter verdienen dan de gemiddelde bibliothecaris). Allemaal betaalde medewerkers ook.  De cursussen worden allemaal door gekwalificeerde docenten gedaan.

Men is 7 dagen per week open, gelijk aan de tijden van de supermarkt. Zo eenvoudig moet het dus zijn. Dat geldt ook voor de regels: it is no rules-rules. Geen verboden dus. Koffie mag je overal mee naar toe nemen en bellen mag ook. Je mag alleen anderen niet te veel storen en daar worden gebruikers ook op actief aangesproken.

Lezingen kosten geen geld end at geldt ook voor het bibliotheeklidmaatschaap. Dat is overigens in heel Engeland gratis.

Nieuwe uitdaging
Tot zover het basisverhaal. Want eigenlijk loopt dit al 10 jaar. Dus waar zitten nog de vernieuwingen? Men gaat nauwer samenwerken met burgerzaken van de gemeente. Men noemt dat de one-stop-shop. Burgers kunnen daar terecht voor een parkeervergunning of andere formulieren. Ook dat alles wordt professioneel opgepakt. Ook hier geen vrijwilligers of andere maatschappelijke partners. Men gruwelt zelfs een beetje daarvan. Dat is echt een andere insteek dan in Nederland. Ik ben er nog niet over uit wat ik daar nou van moet vinden. Enerzijds vind ik het lovenswaardig dat het allemaal betaald is maar het compleet uitsluiten van burgerinitiatief vind ik ook wel weer bijzonder.

27% wordt geholpen met gezondheid
Ten opzichte van 10 jaar geleden zie ik een duidelijke verschuiving in programmering. Waar deze 10 jaar geleden vooral nog vooral op digitale vaardigheden was gericht verschuift deze nu heel hard naar allerlei cursussen rond gezondheid. Uit de gebruikersenquete blijkt dat 27% van de gebruiker aangeeft dat ze geholpen zijn met hun gezondheid.

Inrichting
De inrichting van de Idea Stores kenmerkt zich dus door veel lokalen in combinatie met collectie en veel studie- en pc-plekken. Die inrichting is overigens in de afgelopen tijd niet echt mee-ontwikkeld. Volgens mij wordt dat wel een volgende slag die ze mogen slaan want de 3rd place gedachte heeft zich in de afgelopen tijd echt verder ontwikkeld.

Mij blijft bij dat die idea stores een heel sterk concept blijven dat heel goed past bij de Nederlandse lijn van basisvaardigheden en in het verlengde daarvan naar een leven lang leren. Het is mooi om te zien hoe Idea Stores hun dienstverlening verbreed hebben en een vaste plek in dit stadsdeel hebben gekregen.

Volgende deel is: Story House in Chester

Akwasi: 'speel scrabble'

De slotact biedt het podium aan rapper Akwasi. Een man die leeft van het woord. Hij vertelt in een kort interview dat er binnenkort zijn boek "Laten we het er maar niet meer over hebben" van hem uitkomt en dat hij veel heeft gehad aan bibliotheken in zijn jeugd.

Hij heeft een handleiding gemaakt voor ouderen om om te gaan met jongeren en andersom. Dat doet hij op zijn eigen wijze. Het zijn 27 verzen van een groter gedicht. Elk vers wordt met een luid Yo! ingeluid door de zaal.

Voor de ouderen: Speel FIFA met ze, vertel ze je fouten, geef ze de ruimte, hou het kort en maak het niet te lang, vecht niet tegen internet, wees geen zeur, luister naar wat ze zeggen maar hoor ze niet uit, koop een Rolex, koop een Gucci en wees je toekomstige zelf.

En voor de jongeren: jullie zijn altijd slimmer, doe je ding met Tinder, leer het op een oude fiets, een oude hond kun je geen trucjes leren, leef je in in de oudere, praat langzaam en articuleer goed, help eens een oudere in de zorg, ga op zoek naar je oudere versie van jezelf, maak een oudere instafamous, houd je aan je afspraken met je ouderen, vooral aan de tijd., speel scrabble en tot slot: overhaast niet.

Het spijt me, maar hiervoor had u echt bij BibliotheekPlaza zelf moeten zijn. Dit is niet in woorden te vatten. Die kans krijgt u volgend jaar weer. Zie ik u dan? Ik ben er met plezier weer bij. Aan de borrel!

James Smith: 'Het motto van jongeren is: Ik deel dus ik besta'

Hij wordt voorgesteld als de 'Justin Bieber' van vandaag.... Of moet hij voorgesteld worden als de 'Marco Borsato' gezien de generatiekloof?  Het gaat om James Smith van communicatiebureau YoungWorks, een gespecialiseerd bedrijf in in jongerencommunicatie.

James start met: Maar ach, moet je die generatiekloof niet gewoon loslaten? James heeft voor vandaag een aantal vlogfilmpjes gemaakt. Aan kinderen is gevraagd waar je aan denkt bij jong zijn. Wat zeggen die jongeren:'jong zijn is vrij zijn en nog niet vast zitten aan al die dingen waar je als volwassene aan vast zit'. Nou, de toon is gezet.

En hij doet met ons een quizje: Wat is een Swish Swish, wat is de Kiki Challenge, hoeveel procent van de jongeren (16,17) praat met zijn ouders over relaties?  Weet u de antwoorden? Nee, nog lastig he?

James loopt met ons de belangrijkste trends onder jongeren even door:

Digitalisering
De huidige generatie is de eerste generatie is volledig opgegroeid met internet: de screenagers.

Maakbaarheid
Deze generatie en die van hun ouders is er aan gewend geraakt dat je kunt bereiken wat je graag wilt. Maar het levert ook druk op dat je moet bereiken wat je kunt bereiken. Met burn-out op jonge leeftijd tot gevolg

Individualisering
Zelfontplooiing gaat centraal staan. Het betekent ook dat jongeren steeds vaker eigen keuzes maken.

Financiële crisis
Jongeren hebben geen vertrouwen meer in financiële instellingen. Ze worden dan ook massaal hun eigen ondernemer.

Culturele toenadering tussen jong en oud
De jongerencultuur is dominant geworden. Iedereen wil jong blijven. Vroeger trokken kinderen de kleren van hun ouders aan als ze naar een feestje gaan. Tegenwoordig is dat andersom.

Gewend aan inspraak
Jongeren zijn veel mondiger geworden. Ze willen gelijkwaardigheid in het gezin wat het lastig maakt voor ouders om grenzen te stellen.

Hoe kijken jongeren daar tegen aan? Ook dat heeft men aan het trendteam van jongeren gevraagd. Ook die filmpjes laat hij zien. Jongeren ervaren de generatiekloof nog steeds in muziek maar ook in het gebruik van sociale media.  Die generatiekloof is op deze wijze eigenlijk wel van alle tijden.

Jongeren zijn 'digital natives' terwijl wij nog 'digital immigrants zijn. Het motto van jongeren is 'ik deel dus ik besta'  In onze ogen zijn al die sociale media wellicht minder sociaal maar niets blijkt minder waar.

Er worden drie vormen van social media voor jongeren onderscheiden:
1. Hanging out: delen als je op de bank hangt
2. Messing around: experimenten met allerlei nieuwe zaken, denk aan vervormde filmpjes etc.
3. Geeking out: online leren, bijvoorbeeld gitaar leren spelen, youtube wordt de handleiding van het leven

En als je zo naar kijkt zie je dat dit allemaal sociale bezigheden zijn zij het in een digitale wereld.

Zijn tips
- Wees online zichtbaar: gebruik beeld
- Beleving: maak het leuk en makkelijks
- Sluit aan bij de interesses

Kloof in de aandachtspanne

Wat betreft dat laatste: hij hekelt het thema van de boekenweek voor jongeren: 'Lezen is lit'. Tja, ben je nou niet een oudere die probeert hip te doen? Het luistert dus nog wel nauw.

En dan het lezen.... Papier lezen neemt af maar digitaal lezen neemt toe. Wat betekent dit? De aandachtspanne van jongeren is digtitaal hoger dan voor papier. Daar speelt mee dat digitaal 'instant gratificiation' wordt geboden. Op internet krijg je direct wat je hebben wilt. Alles wat te veel tijd komst zonder die beloning zorgt voor afhaken.

Kinderen langer thuis en studeren graag thuis
Kinderen zijn tussen 2006 en 2013 zijn veel langer thuis blijven wonen. Ze stellen  uit huis gaan uit en blijven graag nog bij ouders. Dat sluit aan bij de opmerking van Pedro de Bruyckere dat de jeugd steeds later volwassen wordt.

Verder studeren ze graag thuis. En dat thuis zorgt ervoor dat jongeren uit hoog-en laagopgeleide achtergrond elkaar niet meer tegen komen op kamers. Dit werkt segregatie en tweedeling  in de hand.

Jongeren zijn dus geen homogene doelgroep. Differentieer dus en werk met rolmodellen.

James Smith betoogt dus dat er niet zozeer een generatiekloof is maar dat er meerdere kloven zijn die over andere assen lopen dan alleen leeftijd.

Verbinding tussen jong en oud
James adviseert om de co-creatie aan te gaan met jongeren. Hij promoot de participizza-avond met jongeren.  Maar één ding: laat alles los wat je denkt te weten van jongeren. Ga luisteren zonder die aannames. Anders wordt het wel ingewikkeld.

De volgende stap moet je reflecteren op je eigen organisatie en zorg dat je intern draagvlak hebt. En zorg daarna dat het kan gebeuren. Het klinkt simpel maar ik vermoed eerlijk gezegd dat het inderdaad minder simpel is dan je denkt.

James sluit af met de laatste paar tips: zorg dat je een echte verbinding met jongere en zorg voor emotie, maak het relevant, leuk en gemakkelijk, jongeren zijn geen homogene doelgroep en neem ze serieus.

Wat het inderdaad de Justin Bieber of Marco Borsato.... Het was zeker een goede spreker. Niet altijd even handig om te volgen voor mij als blogger maar volgens mij kunt u de hoofdlijn er nog wel uit halen.

Op naar de slotact!

Kirsten Andres (KRO-NCRV): 'innovaties moeten in één jaar binnen onze regulier subsidies passen'

De lunch achter de kiezen. Kirsten Andres is directeur Marketing en communicatie bij KRO-NCRV. Via allerlei commerciële bedrijven is ze terecht gekomen bij deze omroep. En blij dat ze nu bij dat bedrijf zit. Ze legt graag uit hoe ook de KRO-NCRV omgaat met die kloof met jongeren. Want om eerlijk te zijn: KRO-NCRV en bibliotheek hebben natuurlijk wel wat gemeen. Ze worden allebei als ouballig gezien. Je mag dan 90 jaar bestaan maar als je geen relevantie meer hebt, houdt het natuurlijk wel op. Voor KRO-NCRV is die relevantie nog steeds naastenliefde.

De presentatie die ze geeft, lijkt een beetje op bijgaande presentatie die open op internet staat.

KRO NCRV - Kirsten Andres from projectmanagement_bbp

Maar dat het voor de omroep niet makkelijk is, moge duidelijk zijn. Naast de andere omroepen die er zijn, zijn er de comerciëlen en zijn er de nieuwe vormen als Netflix en Youtube.  Herkenbaar voor bibliotheken? Ik denk het wel toch.

En ze gaat verder: er wordt jaarlijks bezuinigd op de omroepen. Alles bij elkaar is dat de afgelopen jaren bijna de helft van het budget. Herkenbaar? Dat dacht ik al.

Binnen dat kader probeer je te vernieuwen en te innoveren. Ga er maar aan staan. Wat wordt dan een strategie?

KRO-NCRV heeft de keus gemaakt om van een ledenbedrijf naar een maatschappelijk mediabedrijf te groeien.

Maatschappelijk relevant
Ze laat zien hoe ze met hun keuzes voor programma's bijvoorbeeld "Hij is een zij" en "Voor wie steek jij een kaarsje op?" en "Wij zijn lit" invulling geven aan die maatschappelijke relevantie. Het gaat dan om het creëren van dialoog in de samenleving, of het nu gaat om transgenders, rouwverwerking of pesten.

Dat 'Wij zijn Lit' is wel een mooi voorbeeld hoor. Een programma dat een game kent en een programma voor het onderwijs.

Een ander voorbeeld is Eva Jinek die nu via een chatbot jongeren bereikt. Jongeren (18-35 jaar) die 50 minuten kijken om elf uur 's avonds echt niet trekken.

Een thema als diversiteit (ja, dat herkent u ook wel) wordt ingevuld met een programma als YoMo

Kirsten laat zien hoe ze ook als publiek omroep aan het zoeken zijn geweest. Welk platform werk wel of niet. Welk thema werkt wel of niet. En ook niet alles gaat goed. Brandpunt+ is daar bijvoorbeeld een voorbeeld van. Bedoeling was om een combinatie van televisie en online te maken. Dat lijkt nu niet te lukken en dat het sneuvelt. Dat betekent ontslag van mensen want het online budget is vele malen kleiner dan het productiebudget voor televisie.

 Een voorbeeld dat nog niet online is en nog betá is, is een 'doe'platform. Het is een platform waar mensen die 'de wereld willen veranderen' elkaar kunnen helpen. Een soort 'Maak-het-verschil-platform'. Wie meer wil weten kan hier eens kijken.

Dat innoveren is heel veel proberen. De omroep heeft daarbij natuurlijk dat ze makkelijk een groot landelijk bereik kunnen genereren maar het betekent ook dat iets ook vrij snel succes moet hebben. Innovaties financiert men één jaar met eigen middelen en moet na een jaar ondergebracht kunnen worden in de reguliere subsidie.

De laatste tip van Kirsten... de grote vriendelijke Podcast over jeugdliteratuur Kijk dat is nog eens een mooie innovatie heel dicht bij ons huis.