Ergens tussen Winterswijk en Den Haag ligt een Deltaplan Digitale Vaardigheden

Het is dinsdag en op het programma staat een werksessie in Winterswijk en een vergadering in Utrecht met allerlei 'Haagse' clubs. 

In Winterswijk wacht mij een brainstorm met de bibliotheek Oost-Achterhoek, de gemeente en allerlei maatschappelijke dienstverleners: van ouderzorg, ouderenbonden, sociale dienst en vrijwilligerswerk. De bibliotheek heeft samen met De Post - heel kort gezegd, het sociaal team van Winterswijk - het initiatief genomen voor deze bijeenkomst. Geconstateerd wordt dat er veel mensen een digitale achterstand hebben maar dat er ook veel verschillende initiatieven zijn om er wat aan te doen.

Winterswijk
Om in Winterswijk te komen moet ik een uur toeren over provinciale wegen. Het is niet vervelend. Er schijnt een prettig zonnetje over de velden. In het gemeentehuis is er een onwennig voorstelrondje. Wat doet iedereen, wie kent wie en wat moeten we eigenlijk samen? Maar na een half uurtje praten ontstaat al een eerste beeld. Het sociaal team heeft een wens om een goed vangnet te maken voor burgers: burgers die het echt niet zelf kunnen en burgers die met een zetje een heel eind komen. Er blijkt genoeg initiatief te zijn maar de initiatieven zijn te versnipperd en voor burgers slecht vindbaar. Samenwerken en zichtbaar maken zijn dus toverwoorden. En met goede afspraken en met huiswerk voor de bibliotheek, verlaat ik Winterswijk. Tevreden, want we maken concrete stappen voor burgers. Dit najaar zou er zo maar wat moois kunnen worden aangeboden aan alle inwoners.

'Haagse partijen' in Utrecht
Dan door naar Utrecht. Helaas met de auto omdat de combinatie met Winterswijk anders niet te doen was. Maar vandaag lijkt alles mee te zitten. Zoevend over een zonnige snelweg. In Utrecht ben ik samen met Maaike Toonen namens de Koninklijke Bibliotheek uitgenodigd voor een begeleidingscommissie van het project 'Gezamenlijke persoonlijke dienstverlening'. Het is een project waar landelijke partijen als de Belangdienst en Sociale Verzekeringsbank samen met een aantal gemeenten proberen een vangnet te creëren voor burgers die niet goed overweg kunnen met de dienstverlening van de overheid. Het is complex project omdat elke partij zich aan allerlei regeltjes moet houden. Het is complex omdat het door grote organisaties wordt opgezet en het dan soms wel lijkt alsof niet eenvoudig kán zijn.

De gemeenten die hier aan tafel zitten zijn een zevental pilotgemeenten die echt kijken of ze zelf ook burgers kunnen helpen. Maar als ik eerlijk ben en ik hoorde in Winterswijk hoeveel mensen er nog geholpen moeten worden, is ook de inzet van gemeenten maar een druppel op de gloeiende plaat. En kan elke gemeente dat? De ketting is hier zo sterk als de zwakste schakel.

De begeleidingscommissie bestaat enerzijds uit andere landelijke partijen die meekijken: UWV, DUO en anderzijds uit partijen uit de praktijk zoals de ANBO, de bibliotheek en Digisterker. Aan het eind van de vergadering is mij helder dat het voor landelijke partijen niet eenvoudig is om dienstverlening dicht bij burgers vorm te geven.

Lokale landelijke oplossingen aanbieden
Een laatste rit terug naar het oosten op een inmiddels drukke snelweg. Mijn gedachten gaan nog even over die bijzondere dag van vandaag. Hoe je in de ochtend praktische oplossingen kunt voor burgers in Winterswijk en dat je in de middag ziet hoe moeilijk overheden het hebben om diezelfde burger in Winterswijk te bereiken.

En vervolgens denk ik aan de afspraken met de Belastingdienst en de snelheid waarmee bibliotheken nu acteren. Lees het nieuwsbericht bij de KB er nog maar eens op na. Wie dat ziet, ziet dat bibliotheken een cruciale rol kunnen spelen. Juist doordat ze zoveel kunnen verbinden op lokaal niveau. Alleen lokale en regionale partijen zullen in staat zijn om de 'kracht in de samenleving' goed te mobiliseren en te kanaliseren.

Deltaplan Digitale Vaardigheden
En met die gedachte vroeg ik mij af of er geen Deltaplan Digitale Vaardigheden moet komen. Een Deltaplan om burgers goed op weg te helpen en degenen die het echt niet kunnen langdurig een vangnet te bieden.  Ik weet zeker dat wij daar bibliotheken toe in staat zijn. Koppel dat aan de inspanningen rond laaggeletterdheid en intensiveer het met de decentralisatiegelden die gemeenten op dit moment niet allemaal gebruiken.

Ik zie een mooi perspectief. Ergens tussen Winterswijk en Den Haag ligt een mooi Deltaplan Digitale Vaardigheden.

Doet u mee?

Foto: Carola

Twee waarnemingen en 160 belrondjes?

Dit weekend las ik een paar artikelen die naar mijn gevoel aangeven dat bibliotheken meer werk hebben dan ooit tevoren. Ik neem u mee langs mijn twee waarnemingen

UWV

Op de eerste plaats las ik het verhaal van een journalist die verstrikt was geraakt in het digitale web van de UWV. Jarenlang gewerkt, aan de kant gezet en zelfs als assertieve hoogopgeleide vond hij het lastig om goed met alle regeltjes van het UWV overweg te kunnen. Tof Thissen, één van de directeuren van het UWV reageerde met de opmerking dat het persoonlijk contact weer terug moet komen met de werkloze.

Welk contact vraag ik me dan af? Het UWV heeft in de afgelopen tijd 2/3 van alle 130 kantoren gesloten. Het leverde een besparing op van 600 miljoen. Het UWV vertrok uit mijn eigen plaats Deventer (100.000 inwoners) maar voor bijvoorbeeld de provincie Zeeland had men het onzalige idee  om nog slechts één UWV-kantoor over te houden. Hoezo contact?

Wie kan deze organisatie helpen om weer terug te komen in de haarvaten van de samenleving? Precies, u raadt het al.

Vluchtelingen

Verder kwam ik veel artikelen tegen die gingen over de grote stroom vluchtelingen die Europa nu ontvangt. En dat de toestanden zo aangrijpend zijn dat particulieren nu overwegen om hen te helpen. Van zoveel solidariteit kan ik erg blij worden. Een probleem dat schier onoplosbaar lijkt, lijkt plotseling uit onverwachte hoek een flinke batterij hulp te krijgen. Terwijl politici nog kibbelend langs de kant staan, zijn burgers al tot uitvoering gekomen.

Ik heb het even nagekeken.Op dit moment komen er zo'n  1.700 vluchtelingen per week bij. Dat zijn er dus met dit tempo.bijna 90.000 vluchtelingen per jaar ons land binnen. Twee jaar geleden waren dat er nog 12.000 per jaar. En de verwachting is dat de aantallen nog flink gaan stijgen. Wie snel rekent ziet dat dit er  ruim 500 per basisbibliotheek per jaar zijn.

Vluchtelingen die hun weg moeten vinden in ons land, die in veel gevallen de taal eigen zullen maken en die op bijzondere locaties in Nederland terecht zullen komen omdat alle reguliere opvang vol zit of wegbezuinigd is. Burgers komen in actie en burgemeesters bieden spontaan hun gemeente aan.

Waarom de bibliotheek niet aanbieden voor allerlei activiteiten die voor deze groep moeten gebeuren? Wat kunnen wij betekenen met onze formulierenbrigades, taalhuizen en internet-werkplekken? Ik weet zeker dat veel burgers ons graag zullen helpen.

Bibliotheek van basisvaardigheden
Op dit moment ontwikkelen de bibliotheken in Nederland de lijn 'Bibliotheek en basisvaardigheden' Een lijn waarin taalvaardigheid en digitale vaardigheden centraal staan. Om burgers te helpen in de samenleving. Dat landelijke regie van de KB en SPN  maakt op deze lijnen prima toolkits.

Als ik bibliotheekdirecteur was, ging ik met deze gegevens de komende dagen toch maar eens een ochtendje bellen. Met het UWV, met Vluchtelingenwerk, met het COA en met de gemeente. Wat kan de bibliotheek in deze situatie betekenen? Hoe kunnen we helpen? Als zo 160 bibliotheekdirecteuren nu in beweging komen dan kan het toch niet anders dan dat we op veel plaatsen in beweging kunnen komen?

Misschien kan de interim-directeur van de VOB samen met de KB ook even een soortgelijk belrondje maken maar dan op landelijk niveau: UWV, COA en het ministerie van Justitie en Veiligheid?

Ik zou zeggen: pak die telefoon (als u dat natuurlijk al niet gedaan had....).