Afgelopen maandag had ik samen met een paar collega's een genoeglijk gesprek met één van managers van Bol.com. Om precies te zijn: de manager die de e-books heeft gelanceerd. De reden van het gesprek was om eens verder te praten over hoe Bol.com die E-books had aangepakt en wat we daarvan kunnen leren c.q. wat we samen zouden kunnen doen.Bij Amazon.com is de Kindle E-reader het meest verkochte elektronica-item van 2009. Bij Bol.com is dat de Sony E-reader. En dat terwijl die reader nog maar een half jaar daar te koop is. De omzet stijgt. De groei van dit jaar gaat bepalen hoe substantieel e-books gaan worden. En dan kon het wel eens heel hard gaan.
Bol.com heeft ervoor gekozen zich vooral te focussen op de verkoop. Dat is hun ding. De techniek is uitbesteed aan derden. Wel hebben ze veel tijd en moeite moeten doen om het aantal nederlandstalige titels snel te laten groeien. Wij kunnen daarvan leren dat wij ons vooral bezig moeten houden met het verleiden van bibliotheekleden om ebooks te lenen.
Tot slot: als we één ding kunnen leren van Bol.com is dat het toch verdraaid handig is om één bedrijf te zijn. Want de afgelopen weken ben ik vanuit vijf verschillende gremia benaderd om mee te denken over e-book-initiatieven. Ik zet ze even op een rijtje.
1. NBDBiblion
Op dit moment leverancier van Netlibrary. Levert veel Engelstalige titels en een paar honderd Nederlandstalige. Er is een redelijke groep bibliotheken (vooral WSF en grote stadsbibliotheken) die het afneemt maar er zijn maar weinig werkelijke gebruikers op dit moment. De bibliotheken die het gebruiken hebben nog wel een verlanglijstje met verbeterpunten.
2. Bibliotheek.nl/projectgroep Bibliotheekinnovatie
Vanuit de projectgroep Bibliotheekinnovatie is eind vorig jaar een traject opgestart met TNO naar de beste propositie voor bibliotheken met E-books. Het onderzoek staat nu onder aansturing van Bibliotheek.nl.
3. Afzonderlijke bibliotheken
Er is een redelijke groep van met name grotere stadsbibliotheken die nader onderzoek doen naar e-books of die kleine experimenten uitvoeren. De bibliotheek Enschede leent e-readers uit aan klanten en heeft daar zelfs een wachtrij voor.
Er is een aantal bibliotheken die pagina's maken met vrij verkrijgbare e-books uit bijvoorbeeld het Gutenbergproject.
Een mooi onderzoek wat ik heb gezien is van de bibliotheek Haarlem waarin heel goed de analyse wordt gemaakt wat een stadsbibliotheek op dit moment kan en wat ze vooral niet moeten doen. In dat rapport worden trouwens ook een aantal concurrenten besproken van Netlibrary. Er is een aardige Amerikaanse partij: Overdrive en een leuke Duitse: Divibib.
4. PSO's
En dan nog de provinciale steunorganisaties. Ook zij vinden dat zij een prima rol kunnen spelen bij E-books. PSO's spelen vaak een belangrijke rol in de ICT-infrastructuur van een provinciaal netwerk, ondersteunen vaak de websites van bibliotheken en spelen in sommige gevallen een belangrijke rol in de distributie van materialen. Die rol zouden ze ook hier kunnen spelen. Het is dus ook niet gek dat hier verkend wordt wat de propositie kan zijn.
5. Aanpalende partijen
En dan zijn er nog partijen die dicht tegen deze materie aanschurken maar waarvan ik niet weet waar ze precies staan. Wat doet de inkoopcommissie op dit gebied? Wat doet de UKB-wereld en het GII-consortium op dit gebied? Van het Centraal Boekhuis heb ik gehoord dat ze bezig zijn met een centrale E-boek-bestelhost voor de boekhandels. Kunnen we daarbij aansluiten met een leenmodel? Op welke wijze ontwikkelt digileen van de CDR zich en is dat niet iets soortgelijks? Wat hebben de blindenbibliotheken aan E-books en wat zouden we daar mee kunnen?
Kortom: duiventil
Als je dat zo bekijkt, is het niet zo gek dat Bibliotheek.nl nog maar even TNO inschakelt. Eerst maar eens even kijken wat een gezamenlijke aanpak zou kunnen zijn.
Van centrale regie lijkt echter geen enkele sprake te zijn. We experimenteren ons een eind in de rondte en allemaal afzonderlijk.
We zijn er allemaal van overtuigd dat digitale content op deze wijze binnen twee jaar wel eens 5% tot 10% van ons collectiebudget zou kunnen beslaan. Maar hoe? Daar hebben we nog niet echt een idee van..
Ik zoek van harte mee. Maar ik pas wel voor al die afzonderlijke experimenten. Kunnen we afspreken dat we gezamenlijk op gaan trekken? En welke regisseur kan opstaan om dat te gaan regelen?
