dinsdag 18 augustus 2026

Chauffeur-voor-een-dag: een dag op stap met Jan


Dit ben ik met Jan. We staan hier aan het water in Giethoorn. Jan is een vrolijke en positieve kerel en werkt zo'n tien jaar bij Rijnbrink als chauffeur. Ikzelf werk inmiddels ruim 25 jaar bij deze provinciale ondersteuningsinstelling in vele functies. Als er nieuwe managers kwamen bij onze organisatie zei ik vaak: 'ga eens een dag mee met een chauffeur, leer je van...' Maar wat ik zelf anderen adviseerde had ik alleen zelf nog nooit gedaan. Jan nodigde me deze zomer met een glimlach uit: 'Mark, je moet nu écht een keer met me mee...' En zo geschiede.

Ik leerde er veel van. Niet alleen over het belangrijke werk van Jan en zijn collega's maar ook over mijn eigen werk. Lees mee hoe het ons samen verging.

6.00 uur, Oef...

Zes uur. Mijn wekker gaat. Oef, wat vroeg. Hoewel ik best een vroege vogel ben, moet ik voor deze dag toch de wekker zetten. Om zeven uur moet ik klaar staan bij de bus van Jan. Ik schop mezelf uit bed, jaag me onder de douche en door het ontbijt. En hop, naar Rijnbrink. En daar staat Jan al rustig  te scharrelen in zijn vrachtwagen en op mij te wachten. Voor mij een race tegen de klok voor hem dagelijkse kost. 

Jan geeft me een setje bedrijfskleding en we pakken nog wat in. We kruipen in de bus, de tachograaf gaat aan en weg zijn we. In een wat miezerige regen gaan we onderweg naar de kop van Overijssel. 

9.02 uur,  ter land, ter zee...

Normaal gesproken begint rond deze tijd mijn eerste overleg. Vandaag heb ik er dan al heel wat op zitten. En het is nog maar negen uur. We maken een lus door Zwartwaterland langs Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis. Bij Genemuiden zijn we al met een pontje het Zwarte Water overgestoken. 

Jan kent echt overal de weg, weet precies waar hij kan en mag parkeren en weet hoe je binnen komt bij een gebouw dat nog gesloten is. Ondertussen leer ik hoe je een klep open maakt en hoe het liftje werkt. Ook leer ik hoe sommige boeken terug gaan naar Rijnbrink en daar naar een andere bus gaan maar dat het merendeel tijdens de rit alweer in een vestiging belandt in een soort doorschuifsysteem. En ik leer dat bibliotheekmedewerkers er een sport van maken om een aangevraagd boek zo snel mogelijk van de ene naar  de andere vestiging te krijgen. Zo kan het gebeuren dat een aangevraagd boek binnen een paar uur al bij de vestiging van bestemming is en dat een lezer het dus dezelfde dag al kan ophalen.

Wat ik vandaag doe, legt een mooi linkje met mijn werk. In de afgelopen weken vroegen collega's mij of ik nog eens mee wilde denken over het reserveren van materialen tussen stichtingen en hoe je zo optimaal samen van collecties gebruik kunt maken in Overijssel. Vandaag zie ik in de praktijk hoe dat werkt. Dat helpt bij het denkwerk dat straks weer nodig is. 

Als we rijden checkt Jan af en toe zijn tachograaf.  Want op enig moment moet de bus voor vijftien minuten en later voor 30 minuten aan de kant. Dat combineert hij handig met een koffie- en later een lunchmoment bij een bibliotheek. Jan wordt overal hartelijk ontvangen. Chauffeurs zijn populair. Ergens heeft het zich rond gezongen dat ik meerijdt op de bus. Want in de bibliotheek in Steenwijk er is een speciale displaytafel met mijn boeken gemaakt.


13.08 uur: van achter de frituur naar achter het stuur.

De lunchstop is achter de rug. De tachograaf staat weer op 0 en ik heb sinds zeven uur al heel veel dorpjes (of kleine stadjes) gezien. Via Zwartewaterland zijn we doorgegaan naar het uitgestrekte Steenwijkerland. Een gemeente met plaatsjes als Vollenhove, Oldemarkt, Kuinre, Giethoorn, St. Jansklooster en Steenwijkerwold. Voor deze bibliotheek en gemeente werkte ik in het begin van dit jaar nog allerlei beleidsopties uit. Toen op basis van cijfers en allerlei overleg. Nu zie ik ook alle plekken waar dat overleg over ging. En ik zie hoe mijn werk van toen aansloot bij de praktijk die ik nu zie.  

Als we de Kop van Overijssel door zijn trekken we door naar Staphorst en gaan daarna via Dalfsen weer afzakken naar Deventer. 

Achter het stuur vertelt Jan me dat chauffeur bij Rijnbrink zijn tweede carriere is. Hij runde hiervoor een snackbar. Van achter de frituur naar achter het stuur.... Het kan verkeren. 

15.32 uur: van beleid en praktijk

Nu het in de middag is, merk je dat op bijna alle plekken de bibliotheek nu open is. De sleutels die we ook bij ons hebben van alle vestigingen, zijn nu niet nodig. Op sommige plekken wordt al met smart op ons gewacht: dan kan het vanmiddag allemaal nog verwerkt worden. Het laatste plekje dat we aandoen is het Kulturhus in Lemelerveld in de gemeente Dalfsen. Dalfsen ondersteunde ik dit voorjaar nog met een meerjarenplan voor de bibliotheek en een aanloop naar het meerjarenplan voor de gemeente voor de zorgplicht. Hier heb ik dezelfde herkenning die ik ook in de ochtend had. Ik zie beleid en praktijk heel mooi samenvallen. Iets wat ik eigenlijk wel wist maar wat toch een hele fijne bevestiging is voor wat ik doe.  

De laatste stop is bij een benzinestation in de buurt van Deventer. Er moet wat brandstof bij. Nu nog fossiel maar Jan verwacht dat dat toch niet al te lang meer zal duren voordat we ook daar afscheid van zullen nemen. En dan wordt het waarschijnlijk toch elektrisch. Ook hier liggen beleid en praktijk niet ver uit elkaar want ik weet dat er beleidsmatig inderdaad hard wordt gewerkt aan verduurzaming.

Rond vier uur, rollen we Deventer binnen. Het vrachtwagentje mag leeg, laatste boeken worden overgeslagen en mijn bedrijfskleding gaat uit. Ik dank Jan voor de leerzame dag. Nu ben ik geen onbekende en is het voor mij geen kennismaking met het bibliotheekwerk maar ook als 'oude rot' was dit een dag om veel te leren. 

Het mooie was ook om te zien hoe het vooral al die gepassioneerde medewerkers en vrijwilligers zijn die het bibliotheekwerk maken. En niet te vergeten natuurlijk de inzet van Jan en zijn collega's in de logistiek. Elke dag weer. En ook elke dag weer zo vroeg.  Het is een klein leger van goede mensen die een grote beweging in gang zetten en houden.

Ik schuif tot slot in ons kantoorpand nog even aan bij een vergadering aan het eind van de middag. En u raadt het niet: die gaat over het reserveren van boeken. Laat ik daar na vandaag nu nog meer vanaf weten! 

Dankjewel Jan en dank al die mooie bibliotheken!

Geen opmerkingen: