Wat op 1 januari 2013 nog niet klaar was....

In het voorjaar van 2011 (ja, lang geleden) schreef ik een aantal artikeltjes over 1 janauri 2013. Ik schreef toen dat het technisch allang mogelijk was om alle leden van bibliotheken bij elkaar te laten lenen. Maar waarom deden we dat niet? Toen zag ik het volgende voor me:

1 januari 2013: het acht-uur-journaal besteedt in een kort item aandacht aan het feit dat alle bibliotheekleden nu in alle bibliotheken hun boeken kunnen lenen. Een landelijke vorm van gastlenen is een feit. Eerder op die dag hebben staatssecretaris Zijlstra en VOB-directeur De Vries al een persconferentie gegeven in Nieuwspoort. In een radio-interview legt directeur Van Leeuwen van Bibliotheek.nl uit dat dit nu een mooie uitwerking is van de landelijke digitale infrastructuur. Een onmogelijk nieuwsitem? Ik denk het niet/

In het afsluitende artikel kon ik het volgende concluderen:

• Gelderland en Brabant hadden op dat moment al gastlenen
• Limburg en Overijssel hadden het op de planning staan
• Friesland had interesse en Noord- en Zuid-Holland waren enthousiast
• Zeeland zei nuchter dat het moest aansluiten op de landelijke infrastructuur en
• Bibliotheek.nl meldde dat het hiervoor in 2012 het IAM (Identificatie- en Authorisatie Management)

Ik kan het gemist hebben maar volgens mij zaten wij op 1 januari 2013 niet in het acht-uur-journaal en Halbe Kuipers was al geen staatssecretaris meer. Nu zou ik een zuur stukje kunnen schrijven over - tjonge, tjonge - wat gaat het toch weer langzaam. Ja, dat gaat het. Maar er zijn wel degelijk stappen gezet.

Al gerealiseerd
In de tussentijd zijn Overijssel en Limburg operationeel geworden met gastlenen. Heel Zuid- en Oost-Nederland (toch zo'n 6,6 miljoen inwoners) kan dus bij elkaar lenen. Dat werkt naar behoren zover ik weet en ik hoor zelf goede geluiden in Overijssel.

Noord- en Zuid-Holland
In Noord- en Zuid-Holland is ondertussen bij de directie-overleggen en Probiblio het plan gerijpt voor een opmaat naar de Nationale Bibliotheekpas. Op dit moment wordt dit project voorbereid om in de loop van dit jaar opgestart te worden. Als ik het goed begrijp zal die dus gebruik gaan maken van de nieuwe landelijke infrastructuur.

Bibliotheek.nl
Hoe ver het precies is met het IAM is voor mij wat lastig te begrijpen. Aangegeven was in het jaarplan dat dit in 2012 beschikbaar zou komen. In de laatste update over het derde kwartaal 2012 wordt gemeld: 

Testmanagement heeft IAM vrijgegeven voor productie (live-gang). IAM gaat echter pas daadwerkelijk worden gebruikt wanneer applicaties worden aangesloten op IAM (voor gebruikersauthenticatie). Dat is het eerst het geval bij nieuw op te leveren applicaties zoals NBC+. Zolang nog niet alle bibliotheken zijn aangesloten op IAM, valt IAM terug op de identiteiten van A-select.

Regie
In mijn artikeltje in het voorjaar van 2011 vroeg ik of SIOB, Bibliotheek.nl en VOB geen regie wilden oppakken op dit punt om partijen goed bij elkaar te brengen. Op 31 oktober 2012 was het zover. De VOB nodigde achter de branchestrategie partijen uit om afspraken te maken over de realistatie hiervan. De Nationale Bibliotheekpas - die veel lijkt op wat ik hierboven schrijf - maakt onderdeel uit van die branchestrategie. In een communiqué wordt aangegeven dat de SPN (de samenwerkende PSO's) deze pas gaan oppakken en op 1 maart 2013 met een projectplan komen.

Dat lijkt me een concrecte stap. En het lijkt mij dan weer logisch dat er een koppeling wordt gemaakt met het initiatief in Noord- en Zuid-Holland en dat er een overstapplan komt voor Brabant, Limburg, Gelderland en Overijssel.

Warempel: zou het acht-uur-journaal van 1 januari 2014 dan als goed alternatief haalbaar worden? Lijkt me een mooi voornemen voor 2013.

Ik blijf graag een eeuwige optimist. Ik wens onszelf daadkracht.Volgend jaar dat hele landkaartje oranje!

1 januari 2013 : Iedereen overal lenen

Cubiss presentatie Gastlenen

View more presentations from Cubiss

Al een paar keer heb ik geblogd over het idee om bibliotheekleden de mogelijkheid te geven om te lenen in elke openbare bibliotheek. Je blijft lid van je eigen bibliotheek maar als je eens in een andere plaats bent mag je daar ook de bibliotheek gebruiken. Van Cubiss ontving ik bovenstaande Slideshare waarin alles nog eens simpel wordt uitgelegd.

Hele provincies melden zich
Eerder meldde ik al dat Gelderland en Brabant zelf natuurlijk positief waren over dit idee. Ook uit Friesland en Limburg (in juni met een bibliotheek aangehaakt) waren er al positieve signalen. Inmiddels heeft Overijssel er officieel over vergaderd en zich ook achter dit idee geschaard.

Via Wim Keizer kreeg ik bericht dat netwerken uit Noord- en Zuid-Holland ook enthousiast zijn.

Kortom, dat gaat de goede kant op. De Zeeuwse bibliotheken hebben mij een nuchtere reactie gestuurd die erop neer komt dat ze het een voorwaarde vinden dat het aansluit op de landelijke infrastructuur. Zijn we het ook mee eens lijkt me.

Commissie Marketing
Uit onverwachte hoek kreeg ik een mooi bericht. De commissie Marketing van de VOB heeft het initiatief enthousiast begroet. Zij gaven ook aan dat de Provinciale Service Organisaties en Provinciale Directie Overleggen in staat moeten worden geacht dit op te pakken.

Wie moet dit nu oppakken?
Tja en toen. Ik roep iets. Er wordt enthousiast gereageerd en hoe nu verder. Eerder dacht ik dat we maar eens een landelijke bijenkomst moesten organiseren. Dat zou dan op persoonlijke titel zijn. Gewoon maar eens kijken hoe en wat.

Gezien de reacties hebben we aan draagvlak niet te klagen. Dus dat is eigenlijk het probleem niet. Mijn gedachten zijn dus eigenlijk om deze stap maar over te slaan en maar eens te kijken naar de uitvoering. Misschien moeten de PSO's deze handschoen maar eens oppakken samen met de commissie Marketing? Ik zoek dus eigenlijk iemand die deze aap wel op de schouder wil nemen en ook wel een uitwerking wil gaan maken.

Uitwerking
Bij een eventuele uitwerking zal er ook meer cijfermatige onderbouwing moeten komen: Wat levert het op en welke energie moeten we er in stoppen?.

Daarnaast constateer ik dat er een bestaande technische oplossing is (Gastlenen) en een toekomstige technische oplossing (nieuw Identificatie en Authenticatie Management Systeem van Bibliotheek.nl). Uiteraard moeten we aansluiten bij landelijke infrastructuur. Dan moet het wel klaar zijn natuurlijk. Als je al te lang moet wachten dan ga je toch iets regelen. Uiteindelijk sluit je altijd aan op de landelijke infrastructuur. En ik ga ervan uit dat 1-1-2013 daarvoor geen belemmering moet zijn. Kortom, het moet niet gaan om systemen. Wat relevant is dat we het snel werkend krijgen voor onze klanten.

Wilskracht en inbedding in beleid
Kortom, ik geloof dat er in Nederland de wilskracht is om op 1-1-2013 bereikt te hebben dat iedereen overal kan lenen. Nu nog een partij die die kans wil verzilveren. Wie dat zou moeten zijn, hoor ik graag van u. Maar wacht niet te lang, want we willen natuurlijk van start.

Een uitgestoken hand aan de VOB, Bibliotheek.nl, SIOB en de provinciale directieoverleggen

1 januari 2013: het acht-uur-journaal besteedt in een kort item aandacht aan het feit dat alle bibliotheekleden nu in alle bibliotheken hun boeken kunnen lenen. Een landelijke vorm van gastlenen is een feit. Eerder op die dag hebben staatssecretaris Zijlstra en VOB-directeur De Vries al een persconferentie gegeven in Nieuwspoort. In een radio-interview legt directeur Van Leeuwen van Bibliotheek.nl uit dat dit nu een mooie uitwerking is van de landelijke digitale infrastructuur. Een onmogelijk nieuwsitem? Ik denk het niet.

Niet alleen kletsen Deckers, ook doen!
Een kleine week geleden liet ik via deze site een ballonnetje op. Dat artikel en de enthousiaste reacties kunt u nog eens nalezen. Nu zou ik het bij dat ballonnetje kunnen laten. En achteraf zeggen: het is niet mijn verantwoordelijkheid om er verder wat mee te doen. Dat doe ik echter niet. Ik geloof er echt in dat dit een hele mooie service voor onze klanten kan zijn, die met weinig inspanning tot veel enthousiaste reacties kan leiden bij onze klanten en tot goede publiciteit in de pers.

Op naar postief nieuws
Bibliotheken hebben het niet makkelijk op dit moment. Forse bezuinigingen bedreigen het bibliotheekwerk. Vestigingen moeten misschien gesloten worden en voor wethouders moeten we opnieuw uitleggen waarom we er zijn. Ook de verschillende PSO’s ontkomen niet aan de bezuinigingen en moeten nadenken over hoe ze hun diensten beschikbaar houden. En last but not least: op landelijk niveau proberen we met elkaar de juiste bestuursvorm te vinden om aansturing, ledenbehartiging en een vlot tempo rond de digitale bibliotheek te bereiken. Makkelijk is het allemaal niet en om nou te zeggen dat de klant er op vooruit gaat: nou nee. Een beetje positief nieuws met winst voor de klant is dus wel aardig.

Iedereen overal lenen per 1 januari 2013
In veel provincies kent men al een vorm van provinciaal lenen of een bibliotheekpaspoort. Lenen aan elkaars leden is dus voor veel bibliotheken al een bekend fenomeen. De techniek is er klaar voor. Onze Gelderse en Brabantse collega’s hebben hun provincies al onderling gekoppeld. Er is ervaring, de kinderziektes zijn weg en de reacties zijn goed. Ik stel dan ook voor om met alle provincies aan te sluiten op het Gelderse en Brabantse model. Per provincie zoeken we uit hoe dat moet en met vereende krachten voeren we dit in.

We vragen de VOB en Bibliotheek.nl om het mee nemen in hun jaaragenda voor 2012 en in 2013 maken we er een mooie reclamecampagne van.

Logische stap
En laten we wel wezen: landelijk gastlenen openstellen past naadloos in de ontwikkelingen die we nu al zien. Het landelijk beeldmerk is door velen als een logische stap omarmd. Binnen de digitale bibliotheek zullen we steeds vaker zien dat wáár je lid bent steeds minder relevant is. Een soortgelijke ontwikkeling zien we nu ook al bij samenwerking met grote onderwijsinstellingen die vaak bovenregionaal werken. De leerlingen van deze scholen horen bij verschillende basisbibliotheken in soms verschillende provincies.

Wij willen als branche graag uitstralen dat we een gezamenlijk merk zijn. Dan lijkt het me ook logisch dat we dat in onze diensten en service ook uitstralen. Alle provincies laten deelnemen aan gastlenen is een logisch vervolg. Volgens mij zijn hier geen ingewikkelde subsidies voor nodig maar de moed om dit met elkaar op te pakken. En misschien is je zo openstellen voor elkaars leden wel een mooie landelijke pas vanuit lokaal perspectief. En wie weet waar ons dat in de toekomst nog met elkaar brengt.

Verzoeken aan VOB, Bibliotheek.nl, SIOB en provinciale directieoverleggen
Op die rol zou ik de VOB, Bibliotheek.nl, SIOB en de provinciale directieoverleggen graag willen aanspreken. Aan de provinciale directieoverleggen zou ik willen vragen dit onderwerp in uw directieoverleg eens oriënterend besproken mag worden. En daarbij zou ik als uitgangspunt nemen: als alle provincies meedoen, doet onze provincie dan ook mee per 1 januari 2013?

Aan de VOB, Bibliotheek.nl en SIOB zou ik willen vragen of het mogelijk is om hier de regie te nemen. Om samen te kijken hoe je hier wat capaciteit in kunt steken om dit te begeleiden. Om mensen bij elkaar te roepen en de energie te laten stromen.

Ik geloof er in en ben van harte bereid dit te ondersteunen. Bel ik ondertussen even de NOS om even te vertellen dat ze vast een plekje in het acht-uur-journaal moeten reserveren op 1 januari 2013.

2013: Met één pas lenen in alle openbare bibliotheken, deal?

Zo, het regent adviezen en rapporten over het bibliotheekwerk op dit moment. We hebben net drie instellingen voor bibliotheken of het eerste advies ligt er al weer om er een paar samen te voegen. En iedereen moet al die rapporten maar weer lezen en er weer een ander advies op geven. En dan heb ik het nog niet over al die berichten over bezuinigingen. Slecht nieuws genoeg.

Ik doe er even niet aan mee. Ik ben maar eens op zoek gegaan naar waar nog wat mogelijkheden liggen. En ik geef u vandaag maar weer eens een advies waar onze klant gewoon direct wat van gaat merken. Volgens mij ging het daar om.

Gastlenen
Ik stel voor dat we in Nederland vanaf 2013 gewoon elkaars klanten accepteren. Wie een keer in Amsterdam is, kan gewoon met zijn pasje van Haarlem een boek lenen. Wie een keer vanuit Amsterdam in Enschede is, kan ook gewoon in Enschede een boek lenen. En als het boek uit is? Dan lever je het gewoon weer in bij je gastbibliotheek of bij je eigen bibliotheek.

Moeilijk? Welnee. Infor en HKA hebben eendrachtig hun systemen geschikt gemaakt voor zogeheten gastlenen. Je moet even met elkaar afspreken dat je elkaars klanten accepteert en dan kun je draaien. Als Cliëntrix en Concerto ook even meedoen dan hebben we dat in 2013 gewoon voor alle bibliotheken draaiend.

In Gelderland en Brabant draait het al een tijdje en hoor ik goede geluiden. Zie ook hun website over gastlenen. Ook in Overijssel is het geïnstalleerd en worden klanten onderling uitgewisseld. De Overijsselse Bibliotheken moeten nog even nadenken of ze zich openstellen voor alle andere bibliotheken in Nederland. Wat mij betreft doen ze dat. Klanten reageren er erg positief op.

1 januari 2013: met je eigen pas lid van alle openbare bibliotheken?
In de afgelopen jaren hebben bibliotheken stapsgewijs het landelijk beeldmerk omarmd. Toen hebben we allemaal gezegd dat het goed zou zijn als we onszelf als één sterk merk zouden uitdragen. Een logische en niet te grote volgende stap zou dan ook kunnen zijn dat klanten met hun pas ook overal kunnen lenen.

Je blijft lid bij je eigen bibliotheek maar mag ook terecht in alle andere bibliotheken. Het vergt geen zware investeringen. De ICT is er nu al geschikt voor. Eigenlijk is het wachten op iemand die dit voorstel eens gaat opgooien.

Dus: op 1 januari 2013 gastlenen in alle openbare bibliotheken van Nederland. Lid worden bij je eigen bibliotheek en mogen lenen bij alle bibliotheken. Lijkt mij een gouden stunt.

Doet u mee?