BOERE-CHARLESTON

BOERE-CHARLESTON

Tulpebollen bolle tulpen tulpetuilen
rozetuilen
boererozen boerewangen boerelongen
boerelongen ballen wangen
wangen ballen bekkens
ballen bolle bekkens
bugel en basson - o hop!

wie heeft er de kleine bugel gezien
wie heeft er de grote bugel gezien
en wie Gaston met zijnen basson
Marie-Katelijne Marie-Katerien

want dit is geen pavane of geen sarabande meer
dat is geen gigue of geen allemande meer
en geen wals

dat is 'nen charleston
'nen boerecharleston
van Gaston op zijnen basson

En wie heeft er de kleine bugel gezien
en wie heeft er de grote bugel gezien
en wie Gaston met zijnen basson

De kleine bugel zit in 'nen rozetuil
bij Rozalie
de grote bugel zit in de sjees
bij Melanie
Marie-Katelijne Marie-Katerien
En Gaston
die zit «In de Ton» ik vraag u pardon

Bolle wangen ballen bekkens
bugel en basson

Paul van Ostaijen

Berceuse nr. 2

Berceuse nr. 2

Slaap als een reus
slaap als een roos

slaap als een reus van een roos
reuzeke
rozeke
zoetekoeksdozeke
doe de deur dicht van de doos
Ik slaap

Paul van Ostaijen

Bankroet, failliet, blut : De bankroet jazz

Op gedichtendag liet ik mijn voorliefde voor de gedichten van Van Ostaijen blijken. De dag na gedichtendag kreeg ik het boekje "De bankroet jazz" in handen. De bankroet jazz is een filmscenario dat Paul van Ostaijen schreef rond 1921 in Berlijn. Zijn filmscenario blijkt verrassend actueel.

De Eerste Wereldoorlog liet een verwoest Europa achter. Van Ostaijen vluchtte vanwege zijn Vlaams activisme naar Berlijn. In de Wilhemstrasse ziet hij zo ongeveer voor zijn neus onlusten en grote stakingen plaats vinden. Deze onlusten worden de kop in gedrukt door de het Freikorps onder leiding van Gustav Noske.

De bankroet jazz gaat over een dadaïstische revolutie die onstaat in de arbeiderswijk Alt-Moabit. De kern van de revolutie is de verzoenende werking van jazzmuziek. Het revolutievirus verspreidt zich razendsnel door heel Europa. De revolutie predikt naast de jazzmuziek ook rijkdom voor iedereen. Om dat te realiseren wordt een waanzinnig financieel plan ingezet. Om iedereen te kunnen laten rentenieren worden eindeloze staatsleningen (de schatkistbons) uitgegeven. Het kan dan ook niet anders of deze revolutie leidt tot een feestelijk bankroet.

Het filmscenario was al vaker gepubliceerd - hoewel voor het eerst pas in zijn verzamelde werk in de jaren '50. Uniek aan dit boek is de DVD waarop het scenario tot leven is gebracht door Leo van Maaren en Frank Herrebout. Dit hebben ze gedaan in samenwerking met het filmmuseum. Die verfilming is gedaan door gebruikmaking van enkel oude filmbeelden. Dat hele rare dadaïstische filmscript is dus omgezet naar een collage van oude filmbeelden. Met daaronder uiteraard passende jazzmuziek.

Het scenario is voor velerlei uitleg vatbaar. Continu kantelt hij zijn perspectief. Eerst onderschrijft hij de revolutie, daarna toont hij ook daarvan de leegte.

Ik heb die verfilming met bewondering bekeken. Daarnaast staat op de DVD een documentaire over het verblijf van Van Ostaijen in Berlijn.

De bankroet jazz is verrassend actueel. Oplopende staatsschulden, kantelende wereldeconomieën en banken die failliet gaan. In het afgelopen jaar kwam ik mensen tegen die geld hadden verloren op de beurs en daardoor een deel van hun pensioen in rook op zagen gaan, een andere kennis had geld bij Icesave en weer een derde bij DSB.

Alles van waarde is weerloos, citeerde ik al eens van Lucebert. Dus mijn advies: koop morgen dat boek! Uw geld kan overmorgen waardeloos zijn.

Mijn gedichtendag

Weet u nog wie dit is? Het is de dichter Paul van Ostaijen. Vandaag is het gedichtendag en gedichten staan centraal. Lokale dichters die hun gedichten mogen voordragen, klanten die hun boete mogen wegdichten en gedichtenwedstrijden. Vandaag mag het allemaal.

Ik heb een zwak voor Paul van Ostaijen. En natuurlijk vind ik dat hij te weinig aandacht krijgt. Dus schenk ik u enkele passages van zijn gedicht Music Hall.

Music Hall / Paul van Ostaijen

Gelijk een zwakke vrouw d'armoe van heur lijf verbergt
Onder een ruisend froufrou van rokken en van kanten kleren
Zo dommelt de Music-Hall z'n lusteloos begeren
Weg in 't schijnen en 't kwijnen van veel rode en groene lichten.
...
Als door een lichte zucht bewuifd
Rilt de gordijn en schuift
Terzijde in mooie,
Zachte plooien.
Tred na tred,
Danseresjeswet,
Tred na tred,
Voetjes zet.
In licht op en neer
Gaan, en wederkeer
Van haar tullenkleed,
Danst het danseresje,
Music-Hall prinsesje,
Dat zovele listen weet.
Listen in 't glinsteren der ogen,
Kohl bestreken, twee zwarte bogen,
Die omkransen geheimenis en logen.
Listen met de voeten,
Eventjes de grond beraken moeten,
Dan weer leven, leven
In het even,
Trillend,
Rillend
Zweven
...
Het ratelen van de kino
Door het algemene zwijgen,
De lichten geel, groen en paars.
Dat alles wordt hier mooi
En goed, en innig, innig voor ons allen.
Dat alles is vergroeid
Met ons en één ziel bloeit
In de Music-Hall, één ziel
Die omvat het mensengekriel
En al de blije dingen,
Die van innigheid zingen
En draaien van innigheid, als 'n spinnewiel.
...
Nu lopen weer al de mensen uitéén
Alsof ze nooit één geweest waren, voorheen.
Niet meer bij mekaar sluiten zij zich aan.
Nu zijn er weer schamele mensen langs de baan:
Arme mensen, die alleen en sjofel staan,
Onzeker, verder gaan.
Zo is gevallen
Als teer porselein,
Gebroken met 'n korte knallen
En het doven van de kinoschijn,
De ziel die even één was,
Wijl zij haar blijheid op de kino las.

Op naar de bibliotheken en leest Paul van Ostaijen!