De verboden publicatie van Mark Deckers of hoe OCLC, Medialab en HKA de wereld gaan veroveren

Er is ooit één publicatie van mij verboden. Dat is mijn eerste stageverslag voor de WSF-bibliotheken. Ik had een prachtige tijd achter de rug bij Karel Elderink, de directeur van het WSF-bureau, en ik had het hele land doorgereisd. Mijn verslag bevatte echter een flink aantal kritische opmerkingen over PICA en de systemen GGC en NCC. De toenmalige adjunct-directeur van PICA vond het maar beter om het rapport maar in niet al te wijde kring te verspreiden. Daar stond ik als broekie met mijn verslag....

Jammer voor de WSF-bibliotheken want het toonde aan dat de gezamenlijke bibliotheken de netwerkcollectie Nederland hebben. Overigens we praten over 1990 en niet over 2009!

Sindsdien bekijk ik elke automatiseerder met een flinke portie argwaan. Want ik denk altijd dat iedereen het beste voor heeft met het hele bibliotheekwerk en dat blijkt dan vaak weer niet zo te zijn.

In de afgelopen tijd sprak ik met de medewerkers en directie van zowel Medialab als OCLC en morgen spreek ik de directie van HKA. Een mooi moment om de balans maar eens op te maken voor de automatiseerders. Waar staan ze en waar moeten ze naar toe?

OCLC
OCLC is goed in grote catalogi. Hun beleid is erop gericht om zoveel mogelijk grote catalogi binnen te halen. Ze draaien hun hand niet om voor de Nationale Bibliotheek van Spanje, Duitsland of Frankrijk.

OCLC is één van de weinige bibliografische partijen met de goede contacten bij Google.

Wat minder bekend is, is dat OCLC door overnames onder andere in bezit is gekomen van de VDX-software. Met deze software wordt het mogelijk om authorisatie op vele informatiesystemen te regelen. Of ze het op dit gebied redden tegen grote jongens waarvan authorisatie core-business is, is nog de vraag.

Wat moet OCLC doen?
OCLC moet uitgroeien tot de wereldwijde catalogus. Wat Googlebooks nog niet gescand heeft of wat nog niet rechtenvrij is moet op die manier door OCLC geleverd gaan worden. Het lijkt dan ook logisch dat OCLC meer moet gaan doen met de tracering van titels. Met alleen universiteitsbibliotheken en grote openbare bibliotheken is dat nog niet fijnmazig genoeg. Koppel OCLCWorldcat dus aan Zoek&Boek (=o.a. VDX van OCLC).

Daarnaast heeft OCLC het in zich om zich door te ontwikkelen tot leverancier van digitale content. Tijdschriftartikelen zijn nu al zeer breed in PDF-formaat leverbaar. Koppel dat weer aan Zoek&Boek et voila: alle artikelen voor alle burgers beschikbaar.

Medialab
De aquabrowser van Medialab heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot de de facto standaard voor geïntegreerde informatie in bibliotheken. Een aantal provincies rolt momenteel de aquabrowser uit als zoekinterface en vervangt daarmee vaak de oude bibliotheekcatalogus.

De aquabrowser in Nederland kent een getrapt systeem. Provinciale en lokale systemen maken namelijk gebruik van de indexen die op landelijk niveau zijn gemaakt. Lokale systemen kunnen daarnaast nog eens gebruik maken van indexen die ook op provinciaal niveau zijn aangelegd. Als dat nog even zo doorgaat wordt de wereld wel wat complex.

Wat moet Medialab doen?
Medialab zou een aanbieding moeten doen dat de aquabrowser in licentie geven aan alle bibliotheken in Nederland. Voor elk bestandje moet iets worden afgesproken en moet je licentierechten betalen. Vervolgens blijkt dat iets dat provinciaal gestart is ook landelijk navolging krijgt en je kunt weer opnieuw beginnen met indexeren. Kortom, trek hier de hark eens even flink door hoe we het met elkaar aanpakken.

Medialab sluit terecht aan bij al die lokale autonomie van bibliotheken maar het levert straks een gedrocht op van honderden indexen op verschillende plaatsen. Centraal afspreken en aansturen. Misschien is dit ook wel het gouden ei om al die planningen eens met elkaar te halen.

Medialab moet qua ontwikkeling vooral doorgaan met waar ze mee bezig zijn. Overigens verwacht ik toch met enkele jaren dat er een koppeling komt te liggen tussen Google en Medialab.

HKA
De huisautomatiseerder van Overijssel is een betrouwbare leverancier van bibliotheeksoftware. De focus is sterk gericht op efficiency binnen het bibliotheekproces. De afgelopen jaren hebben ze veel mee specialismen binnen boord gehaald. De laatste personele investeringen richten zich bijvoorbeeld heel sterk op Joomla.

Wat moet HKA doen?
HKA moet zich vooral richten op klanttransacties. De investering in Joomla past daar wonderwel bij. Niet alles is in databases op te lossen. Sommige dingen zijn gewoon transacties op websites. Daarnaast ligt er een gouden kans voor HKA rondom retail- en CRM-constructies. Daar zie ik nog te weinig investering in gedaan worden maar misschien zie ik niet alles.

De eeuwige optimist en de veranderende rollen
U denkt misschien dat ik te zonnig schijf over automatiseerders. Van elk van deze drie kan ook gigantische zeperds noemen in planning en uitvoering. Elk van de drie leveranciers heeft een planning afgegeven van de nieuwe release die niet gehaald is. Elk van de partijen ging er maanden te laat overheen.

Wel zie je dat geen enkele leverancier meer een totaalleverancier is. Leveranciers gaan zich toeleggen op functies. OCLC op de catalogusfunctie en de authorisatie. Medialab specialiseert zich in de interface en de integratie. En HKA specialiseert zich in de klanttransacties en wellicht nog in specifieke bibliotheektransacties maar dan moet de samenwerking met de NBD (en daarachter OCLC) wel snel van de grond gaan komen.

Tot slot
Oja, en één ding. Kunnen ze gewoon samenwerken met elkaar en elkaar kwaliteiten respecteren en dat ook gewoon binnen een jaar met elkaar regelen? Het zou een zegen voor het land zijn. Overigens: ik beraad me erop om een stagiair aan te nemen die daar een vilein stagerapport over schrijft.

Wordt vervolgd

De blogbioscoop : deel 20

Vandaag had ik een gesprek met Arend Runia, bestuurder van een grote scholengroep. En zelf ook blogger. Het is altijd een feest om met Arend om tafel te zitten. Hij staat voldoende in de klei om van de hoed en de rand te weten. En tegelijkertijd voldoende bestuurder om zaken voor elkaar te krijgen.

Hij wees mij in het gesprek op een filmpje van Koefnoen over het nieuwe leren. In onze Blogbioscoop dus vandaag een gastexploitant. Oja, Arend kent dus ook nog zelfspot en weet al die belangrijke vernieuwingen te relativeren en te schatten op waarde voor leerlingen.

Zoeken is beter dan vinden.....

Op mijn nachtkastje ligt al jaren een artikel van de in 2008 overleden Kees Fens. Soms verdwijnt het in het laatje van mijn nachtkastje en dan ligt het er weer maanden bovenop. Het artikel moet van begin jaren '90 zijn. Af en toe herlees ik het weer eens en verschijnt er een glimlach op mijn gezicht. En dan denk ik: "waar zijn we toch mee bezig met al die zoekmachines". Omdat ik u niet allemaal uitnodig om mijn nachtkastje te bewonderen, geef ik u het (iets ingekorte) artikel maar.

Boek en Bak
Zoeken is beter dan vinden. En niet vinden is het allerbeste. We gaan een tijd van louter vinden tegemoet. Het zoeken zal verdwijnen en daarmee het geluk van de ongezochte vondst. We zullen alleen nog maar weten wat we moeten weten. En dat is altijd weinig. De ware kennis is de overbodige. En dat is de meeste.

Eén der mooiste ervaringen is die van het bladeren. Op pagina 301 staat wat je moet hebben. Dat laat je rusten. Je gaat bladeren, 'browsings' is, geloof ik de vakterm. Wat een boeiende stukken. Je besluit het hele boek te gaan lezen. En de grote reserve-vaten in het geheugen vullen zich met voorlopgi overbodige kennis.

Een haast even mooie ervaring: het 'bladeren' in een kaartenbak van de bibliotheek. Vaak heb ik niet het boek gevonden dat ik zocht. maar ik vond een paar andere die veel boeiender bleken. .....
Studenten lezen nooit meer een boek, aleen een gefotokopieerd fragment ervan (Mark: u ziet het is echt een oud artikel). De plicht. Niet die vijf jaar of de schoolsheid, maar het fotokopieerapparaat is de oorzaak van het lage peil van de universitaire studies. Met de syllabus natuurlijk.

Onze kinderen en kleinkinderen zullen nooit meer hoeven zoeken, jubelen de profeten. Alles zit in de computer. Een paar trefwoorden en daar verschijnt het gezochte. In al zijn verdoemenswaardige enkelheid, gewoon thuis, in een kamer zonder boeken. Ze zullen niet meer bladeren in boek noch bak. Ik zoek niet, ik vind, meteen. De cultuur van de tijdverspilling is ten einde.

Ik zocht gisteren een citaat. Ik het het niet gevonden. Ik had twee schitterende uren.
KEES FENS

Het artikel kan weer op mijn nachtkastje en zal er - zolang er zoekmachines zijn - ook nog wel een tijdje blijven liggen. Zoeken is beter dan vinden...

De blogbioscoop : deel 19 : de B-films

Na de zware woorden van de Blogkermis maar even weer wat luchtigs. Bij het exploiteren van de Blogbioscoop kun je niet altijd A-films hebben. Sommige films zijn het gewoon nét niet. Hier presenteren we drie films die het niet gehaald hebben voor de Blogbioscoop. Als B-films kunnen ze nog.

Waarmee we maar willen laten zien dat exloitant zijn van een blogbioscoop nog best moeilijk is!

Op de eerste plaats: The L-team. Leuk uitgewerkt maar wel op een voor de hand liggend thema.



B-film nummer twee is Super-librarian. Gebaseerd op Superman. Ook hier leuk uitgewerkt maar net te kort en zonder echt plot.



Tot slot, het reclamefilmpje van OC Library. Ook hier is het idee best aardig maar het filmpje mist aan het eind naar mijn gevoel power om echt te blijven hangen.

Blogkermis: Het Mea Culpa van lege woorden en holle frasen

Mijn collega Nicole Giling is een nieuwe blogkermis gestart. Het thema is ditmaal de verzuchting: wat schieten onze klanten nu helemaal op met al ons web2.0-gedoe. Merkt de klant er wel wat van?

Is web2.0 niet gewoon flauwekul2.0. Wordt elke oneffenheid in ons landschap van meningen uitvergroot tot een berg? Is elk zuchtje niet gelijk een storm? Is het niet meer dan ongebreideld voyeurisme in elkaars agenda? Is het niet meer dan ijdelheid om jezelf te presenteren op je gepimpte pagina?

Wat zijn onze motieven om ons een slag in de rondte te bloggen, te ningen of te twitteren?

De neiging bestaat om snel te wijzen naar de anderen. Ja, inderdaad die doen dat uit voyeurisme en ijdelheid. Maar ik natuurlijk niet! Kortom, kritisch zelfonderzoek zou hier op zijn plaats zijn.

Wat is er terecht gekomen van al die woorden die ik hier heb uitgespuugd? Waren het lege woorden en holle frasen? Of was het meer dan dat?

Ik ben bij mezelf te rade gegaan en bij mijn blogposts langsgelopen om te zien wat er van gekomen is.

In maart 2008 schreef over The great library swindle. Er zou een complot in Nederland zijn waarbij de vrije toegang tot informatie beperkt zou worden. Dit verhaal is later uitgemond in een presentatie op de OCN over het succes van Zoek & Boek.

Aladin is dood, lang leve aladin, was het artikel in april waar heel veel op gereageerd werd. Daarin werden adviezen gegeven over het gebruik van Al@din. Vier van de tien adviezen heb ik landelijk opgevolgd zien worden. Het is echter nog lang niet voldoende.

Van de voorzitter van de anti-Gids-fanclub was een artikel met een hartstochtelijk pleidooi voor de G!ds. En dat was uit mond zeer opmerkelijk. Ik stond bekend als de voorzitter van de anti-G!ds-fanclub. Helaas moet ik constateren dat op dit punt landelijk maar heel weinig vooruitgang is geboekt...... Ik overweeg de anti-G!ds-fanclub maar weer in het leven te roepen.

Dit is maar gewoon een greep uit de gepubliceerde artikelen. De uitkomsten zijn soms goed, soms slecht. Ja, soms is er iets in gang gezet, maar ook vaak niet. De echte trafficbuster zat vanaf febrauri toch gewoon in de blogbioscoop. In mijn statistieken zie ik dat er meer bezoekers dan ooit komen. Leuk voor mijn ijdelheid maar de klant schiet er niets mee op.

Wel constateer ik dat er meer interactie is tussen professionals dan ooit tevoren. Vroeger (lees: tot een paar jaar geleden) spraken alleen bibliotheekdirecteuren met elkaar. Die tijd lijkt voorgoed voorbij en dat lijkt me een zegen voor het land: versnelde kennisuitwisseling en ook nog leuke contacten.

Inderdaad, mea culpa voor lege woorden en holle frasen, maar evenzeer, lekker verder met scherpe woorden die kunnen leiden tot prachtige daden. Okee, en dan ook af en toe een blogbioscoop!

De blogbioscoop : deel 18

Nog immer is de voorraad filmpjes niet uitgeput. Ditmaal is het er wel eentje uit de oude doos. Ruim twee jaar oud is het filmpje van de Bibliotheek Meijerij. Op Youtube kun je er twee vinden. Deze over de lezende brandweerman, blijf ik de beste vinden.

Overigens ben ik wel benieuwd of er ook al bibliotheken zijn die een aardig filmpje hebben gemaakt over de boekenweek. Een beetje a la het ALA-filmpje dat ik onlangs attendeerde.

Is iemand dat al tegengekomen?

Krijgt Michiel echt twaalf busjes?

Dat is toch het aardige van internet. Mijn vorige artikel was bedoeld als aardige manier om Michiel uit te zwaaien en tegelijkertijd een rare gedachtenkronkel neer te leggen.

Ik had zelf gedacht dat ik wel ergens een rekenfout zou maken en dat iemand binnen enkele uren mijn mooie droom wel met harde feiten om zeep zou hebben geholpen.

Van verschillende kanten krijg ik leuke reacties dat dit nog niet zo'n gekke gedachte is. Tegelijkertijd wordt aangegeven dat er nog wel wat aanvullend rekenwerk nodig is.

Zou Michiel vrijdagmiddag dan echt twaalf busjes gaan krijgen? Dat zou een geweldig cadeau voor hem en voor ons zijn.... En, weet iemand of je twaalf busjes kwijt kunt daar achter de Centrale Bibliotheek in Rotterdam?