Dag Tineke, dag grande dame van het bibliotheekwerk

Op deze plek heb ik al vele collega's uitgewuifd die met pensioen gingen. Allemaal bijzondere mensen. Maar deze week vertrekt voor mij toch wel een heel speciaal iemand. De collega waar ik in de afgelopen jaren het meest mee samenwerkte: Tineke van Ham.  En ze is één van de collega's waar ik het meest van geleerd heb. 

Bouwen aan de fundamenten van het bibliotheekwerk

Tineke van Ham, werkte de afgelopen elf jaar als bestuurder van Rijnbrink. En ze bouwde stevig aan de fundamenten het bibliotheekwerk. Haar adagium was altijd 'samenspel' en ze had de term 'netwerkorganisatie' al bedacht voordat die was uitgevonden. Voor de bibliotheken in Gelderland introduceerde ze bijvoorbeeld een vorm van netwerkondersteuning die veel lokaler gekleurd kon worden en waar ondersteuning voor individuele bibliotheken werd geplaatst binnen een gezamenlijke agenda. Belangen van provincie en lokale bibliotheken kwamen zo in lijn te liggen met elkaar. In Overijssel startte ze dit jaar nog samen met de gedeputeerde een gesprek met alle gemeenten en provincie over investeringen in bibliotheekwerk zodat gemeenten en provincie samen investeren. Dat is overigens een traject dat ze nog wel kon voorbereiden maar niet meer helemaal zelf kan afmaken.

Samenwerken, samenwerken, samenwerken

Haar grootste verdienste is misschien wel de samenwerking tussen de provinciale ondersteuningsintellingen (POI's) in de SPN (samenwerkende POI's Nederland). Volgens mij is ze gedurende haar hele tijd bij Rijnbrink hiervan voorzitter geweest. In de beginperiode werd er een samenwerking met Bibliotheek.nl gestart op het vlak van de digitale bibliotheek en later werden er landelijke teams gestart voor Bibliotheek op School en Basisvaardigheden. Ondertussen werden provinciale ondersteuningsinstellingen verankerd in de in 2015 ingevoerde bibliotheekwet. VOB, KB en SPN vormden met elkaar het netwerkoverleg dat aan de basis stond van het in 2020 afgesloten landelijk convenant dat daarna werd uitgewerkt in de netwerkagenda. 

U ziet, zo alles bij elkaar heeft ze nogal betekend in de loop van de bibliotheekgeschiedenis. En passant fuseerde ze overigens de drie bedrijven die Rijnbrink vormden tot één bedrijf en tot slot werd er in 2019 ook nog een gezamenlijke huisvesting geopend. Ga er maar aan staan.

Tot zover de feiten.  

Zelf het voorbeeld van een Leven Lang Ontwikkelen

Als persoon legde ze een tomeloze energie aan de dag. Ze had een agenda om gek van te worden en de meeste overleggen die daar in stonden moest ze ook nog een zelf voorzitten. En toch kreeg ik altijd snel antwoord op alle mails die ik haar stuurde. Ze acteerde als netwerkpartner tussen vele partijen, en hoorde de vele stemmen die gehoord moesten worden, ook als ze zich lieten horen als het even niet uit kwam. Elke stem wist ze wel weer een plek te geven. Als ik u vertel dat het haar dan ook nog lukte om doordeweeks af en toe een dag op de kleinkinderen te passen, dan snapt u dat zij elf jaar topsport heeft bedreven. Daar sta ik met bewondering naar te kijken. 

Maar elke vorm van topsport is ook roofbouw. En dat houd je alleen vol als je het als een missie ziet, die je wilt volbrengen. Haar drive zat hem in een Leven Lang Ontwikkelen. Dat gold voor haarzelf, voor haar collega's bij Rijnbrink maar ook voor het netwerk van bibliotheken waar ze zich voor inzette. Ze zag het als taak om een netwerk te maken waarmee inwoners van onze provincies slimmer, creatiever en vaardiger konden worden. En van die missie was haar eigen carrière de afspiegeling: van bibliotheekmedewerker tot bestuurder van een groot bibliotheekbedrijf. Nog twee maanden voor haar afscheid volgde ze een training. En toen ze terugkwam zei ze: 'die training had ik twee jaar eerder moeten doen!' Altijd gericht op ontwikkeling.

Ze wilde het woord 'pensioen' om die reden volgens mij ook niet uitspreken. Bang dat 'pensioen' het einde van jezelf ontwikkelen betekende.  Ze had het altijd over een volgende fase. Een fase waar ook weer wat te leren en te ontwikkelen valt. 

Dag grande dame van het bibliotheekwerk

Tja, en dat laat ik nog buiten beschouwing dat ze ook nog altijd interesse had in de personen om haar heen en wat ze ook buiten hun werk meemaakten. Ze had oog voor de mens en niet alleen voor de collega. Het was ontzettend dankbaar om voor haar te werken want ze kon oprecht genieten van hoe ze werd ondersteund. En dat liet ze ook blijken. 

U merkt, ik kan nog wel even doorgaan over haar. Maar de strekking lijkt me al meer dan duidelijk. 

We nemen afscheid van de grande dame van het bibliotheekwerk. En ik maak een hele diepe buiging. Tineke, het ga je goed!

'Al het mooie dat ik zie, wil ik delen'

Corrie Folkersma nam enige tijd geleden afscheid van het bibliotheekwerk. Met recht een 'Corrie-Fee' in het bibliotheekwerk. Twee jonge mensen, Lotte Debeij en Nina Folkersma maakten deze mini-docu. Niet alleen een mooi beeld van Corrie maar ook van alle veranderingen die bibliotheek heeft meegemaakt en hoe de bibliotheek zichzelf ontwikkeld heeft.

Aan het woord komen onder andere Arjo Klamer, Mark Mieras, Jeroen Krabbé, Anna Tilroe, Rob Bruijnzeels en Tineke van Ham.

Over de rol van kunst en cultuur en de speciale taak van bibliotheken daarbinnen. Over hoe bibliotheken zich hebben veranderd en zich nog zullen blijven veranderen. En waarom bibliotheken nooit (ver) weg zullen zijn.

Permanent Innovation

Peter van Eijk - de immer onvermoeibare aanjager van Bibliotheek.nl - wees me bij één van onze eerste ontmoetingen op het boek "Permanent innovation" van Langdon Morris. Het boek heb ik destijds gelijk besteld. Maar zoals het gaat: het is een tijdje blijven liggen.

Totdat we onlangs met de MT's van de OBD, Blauwe Brug, Aturis en de Rijnbrinkgroep om tafel zaten. Tineke van Ham - onze kersverse bestuurder - spoorde me aan om naar aanleiding van deze bijeenkomst het boek toch maar snel op te pakken. En inderdaad het geeft een paar goede richtlijnen voor innovatie.

Het lezen van het boek was voor mij net zoiets als mijn eerste teamroltraining. Plotseling ontdek je dat er nog een dimensie is in de werklijkheid. Dat je rol in een team minstens net zo belangrijk is als hoe goed je inhoudelijk in je werk bent. Dat je plotseling snapt waarom een team juist wél of juist niét loopt. Zoiets dus.

Er zijn drie eye-openers voor me. Met uiteraard een groot open deur gehalte. Maar toch goed om ze alle drie maar eens te noemen.

Eye-opener 1: Wat is innovatie?

Innovatie is overleven. Innovatie is ervoor zorgen dat een bedrijf niet alleen vandaag maar ook morgen bestaat. En dat doet een bedrijf door voortdurend meerwaarde te creëren. Een bedrijf dat dat niet meer doet kun je opdoeken. Als we dus moeten bezuinigen, stoppen we dan met innoveren? Het antwoord is even kort als simpel: nee. Dat zou heel erg dom zijn. Juist in deze periode moeten we innoveren en scherper dan ooit.

Eye-opener 2: Vier vormen van innovatie

Het boek onderscheid vier vormen van innovatie. Interessant om even naar te kijken.

Incremental innovation

Onder incremental innovation valt een doorgaande productontwikkeling. Om het te vertalen naar bibliotheken: het verkorten van de verwerkingstijd van nieuwe boeken of het versturen van een reserveringsbericht per e-mail is incremental innovation. Relatief kleine verbeteringen die vooral gericht zijn op de verlenging van de levenscyclus van het zelfde product.

Breakthrough innovation

Breakthrough innovation gaat vooral om nieuwe techniek of echt nieuwe producten. Bibliotheken die DVD's of e-readers gaan uitlenen. Je bedrijf neemt dan iets over dat is veranderd in de samenleving en past dit in in de bedrijfsstrategie.

Business model innovation

Hier gaat om een compleet nieuw concept. Denk bijvoorbeeld aan Biebsearch dat contracten sluit met scholen. In het oude model werden scholieren als individuele klanten benaderd. Je kunt voelen dat deze vorm van innoveren al weer veel avontuurlijker is als de eerste twee.

New venture innovation

De meest ver-gaande vorm van innovatie is new venture innovation. De wereld gaat dan echt op zijn kop. Dit zou het geval zijn als bibliotheken nu zouden zeggen te stoppen met fysieke vestigingen en alleen nog een digitale bibliotheek zouden runnen met louter digitale producten. Niet ondenkbaar maar je voelt aan dat je hier verreweg het meeste werk voor moet verzetten en de meeste creativiteit voor nodig hebt.

Eye opener

Eye opener voor mij was dat elke vorm van innovatie nodig is. Onze focus ligt soms heel erg op de nieuwe dingen. Maar verberen van wat er is, is een minstens even belangrijke innovatievorm.

Eye opener 3 : 10 principes van permanent innoveren

Het boek is - naar goed Amerikaans gebruik - geënt op de 10 gouden principes van "Permanent innovation". Leuk om hier te noemen en achter elk principe gaat natuurlijk weer een wereld schuil.

#1: Innovation is essential to survival and all innovation is strategic

# 2: There are four types of innovation: incremental, breakthrough, new business and new ventures.

#3: The longer you wait to begin innovating, the worse things will get.

#4: Innovation is a social art; it happens when people interact together.

#5: Innovation without methodology is just luck.

#6: All four strategic viewpoints are critical to succes.

#7: Great innovations begin with great ideas.

#8: Ready, aim, aim, aim, aim, fire.

# 9: Prototype rapidly to accelerate learning.

#10: There is no innovation without leadership.

En toen...

Het boek deed me opnieuw beseffen dat ik bij een bijzonder bedrijf werk waar veel randvoorwaarden voor innovatie goed geregeld zijn. Het is een bedrijf dat opereert in een netwerk dat die innovatie ook goed kan voeden. Kortom, reden tot tevredenheid.

Tegelijkertijd geeft het ook aan waar we nog veel kunnen groeien. De relatie korte en lange termijn innovatie kan verbeterd worden. We kunnen meer gebruik maken van klantwensen en collega's. Bibliotheken opereren in een turbulente wereld: hun rol veranderd heel snel en financiële randvoorwaarden staan onder druk. Alle reden om met nog meer beleid te werk te gaan.

Kortom, een aanrader voor veel managers in bibliotheekwerk.

Op naar het volgende pooltje: Wie wordt directeur van de Bibliotheek Zwolle?

Zo. De poll over de opvolging van Bouke Arends was nog maar net gesloten of het persbericht over de opvolging ging vanochtend de deur uit. En zoals u kunt zien: de commissarissen van ons bedrijf hebben goed geluisterd naar uw stemmen.

Per 1 augustus zal Tineke van Ham de nieuwe voorzitter en enig lid van de Raad van bestuur van de Rijnbrinkgroep zijn. Van zowel onze eigen organisatie als van de Bibliotheek Zwolle ontving ik het persbericht. In het persbericht van de Rijnbrinkgroep werd de loopbaan van Tineke van Ham binnen het bibliotheekwerk geroemd. Evenals het winnen van de bibliotheekinnovatieprijs in 2008.

In het persbericht van de Bibliotheek Zwolle werden met name haar Zwolse wapenfeiten vermeld. Daarin aandacht voor het feit dat zij een neergaande lijn van uitleningen heeft weten om te buigen in een gestage groei. Als zij vertrekt uit Zwolle zijn alle vestigingen met uitzondering van de Centrale Bibliotheek vernieuwd. Daarnaast wordt melding gemaakt van een gezonde financiële situatie en mooie maatschappelijke projecten zoals Biebsearch.

Naast directeur van de Bibliotheek Zwolle is Tineke van Ham ook voorzitter van het directieoverleg van Overijsselse Bibliotheken. Het ligt voor de hand dat dit netwerk op zoek moet naar een nieuwe voorzitter.

Voor mij is Tineke natuurlijk geen onbekende. Ik heb een prachtige tijd gehad in Zwolle als interim teamleider Back-office. Tot vorig jaar was ik nog adviseur van het MT en nog steeds voel ik me kind-aan-huis.

Ik ken Tineke als iemand die altijd de samenwerking en de concensus zoekt. Ze heeft sterke verbindende kwaliteiten en ik sta af en toe verbaasd van de hoeveelheid energie die ze kan aanspreken.

Dat alles is natuurlijk een groot verlies voor de Bibliotheek Zwolle. Ze laat echter een prachtige organisatie waarin veel zelfvertrouwen zit. En ze blijft natuurlijk relatief dichtbij.

Maar ik ben de beroerdste niet, dus ik ga ook de Bibliotheek Zwolle weer helpen aan een nieuwe directeur. Dus binnenkort kunt u ook hier weer stemmen op de opvolger van Tineke van Ham. Uw suggesties kunt u mij vast laten weten. Vooral als u zelf gaat solliciteren: laat het me weten!

Want let wel: de vorige twee polls hebben beide keren de juiste kandidaat voorspeld. Dus als u directeur in Zwolle wilt worden. Zorg dat u bij mij op het lijstje komt.

Goed, ga ik vast bellen met de voorzitter van het bestuur van de Bibliotheek Zwolle. En voor Tineke van Ham hier natuurlijk de verdiende felicitaties.

Wedden op de opvolging van Bouke Arends!

Zo. Het kan weer. Bouke Arends is sinds donderdag vertrokken bij de Rijnbrinkgroep. En dus is de vraag: "wie gaat zijn plek innemen?". Bijna twee jaar geleden kon het ook. Maar toen op de opvolging van Henk Middelveld.

Dus u kunt weer poolen. Een mooie voorbereiding op al die pooltjes die zo meteen nog ontstaan voor het WK-voetbal.

En laten we wel wezen: de wisdom of the crowd gebruiken is natuurlijk zo gek nog niet. De Raad van Commissarissen kan alle hulp gebruiken. Ach, en waarom Mercury Urval inschakelen als we samen dat varkentje ook wel kunnen wassen? Doet u even mee?

Dus ik heb weer een belrondje gemaakt langs een aantal anonieme maar welingelichte bronnen. En anders dan de vorige keer - Bouke Arends was toen bij anonieme bronnen favoriet - is het beeld veel diffuser.

Op de eerste plaats worden namen genoemd van de directeuren van de drie bibliotheekbedrijven van de Rijnbrinkgroep: Ad Voortman, Duco van Minnen en Jacqueline Roelofs. De namen van Ad Voortman en Jacqueline Roelofs werden daarbij het vaakst genoemd. Ad vanwege zijn senioriteit, Jacqueline vanwege haar daadkracht.


Wie wat rondvraagt hoort ook de naam van Tineke van Ham. Ze is directeur van de Bibliotheek Zwolle en voorzitter van het netwerk van Overijsselse Bibliotheken. Een dame met een onberispelijk track record. De afgelopen jaren heeft ze aangetoond ronkende resultaten te koppelen aan prima diplomatie.

In den lande gonst dan nog de naam van Anne Rube, directeur van Probiblio. Probiblio en Rijnbrinkgroep waren vergevorderd in besprekingen en werken nu intensief samen. Deze optie lijkt mij eigenlijk alleen logisch als er nu toch een vervolgstap wordt gemaakt van samenwerking naar opname van Probiblio in de Rijnbrinkgroep.

Ook in het geruchtencircuit, maar minder sterk, is de naam van Rob Pronk. Dat lijkt mij nou weer alleen logisch als Biblionet en de Rijnbrinkgroep wat met elkaar zouden willen.

En tja, het is eigenlijk helemaal niet zeker of de functie van Bouke Arends - voorzitter Raad van Bestuur Rijnbrinkgroep - op dezelfde manier blijft bestaan. Het zou kunnen dat de bestaande directeuren bijvoorbeeld een gezamenlijke Raad van Bestuur vormen waarbij één van de directeuren voorzitter is.

En zo blijft er dus een hoop te speculeren. Speculeer lekker even mee. Zie het als brainstormen van hoe het verder moet. En vergeet vooral niet je stem uit te brengen.

Tot die tijd wensen we natuurlijk Bouke Arends, als wethouder van de gemeente Emmen, natuurlijk alle goeds! Hij was een waardige opvolger van Henk Middelveld en dat alleen al was eigenlijk al een onmogelijke opgave. Bouke heeft de Rijnbrinkgroep op de kaart gezet en zijn kwaliteiten ingezet om het bibliotheekwerk als totaal vooruit te laten komen.

Tweede Kamerlid John Leerdam enthousiast over Biebsearch en Overijssel

Vandaag was tweede kamerlid John Leerdam (PvdA) op bezoek in Overijssel. John Leerdam had interesse in de wijze hoe wij bibliotheekvernieuwing uitvoeren. Ik had de eer een verhaal te vertellen over Biebsearch in het bijzonder en over de vernieuwingen in het algemeen.

Arend Runia van Landstede VO schoof mee aan om te onderstrepen met welke visie zij de samenwerking met de bibliotheek zijn ingestapt. Hoe onderwijsvernieuwing nauw gelieerd is aan bibliotheekvernieuwing en hoe belangrijk het is om deze beleidsterreinen vanuit het ministerie te vervlechten.

Leerdam was te gast in de vestiging Zwolle Zuid van de Bibliotheek Zwolle. Daar vertelde Tineke van Ham uiteraard enthousiast over haar ideale bibliotheek. Over de 40% stijging van gebruik, over de bijna 1.000 nieuwe leden! en over de enthousiaste reacties van de inwoners.

Na Zwolle-Zuid volgde nog het Kulturhus in Olst en de buurtbibliotheek in Lettele. U weet wel, dat dorpje met 400 inwoners waar de bibliotheek 60 uur per week open is. Jos Debeij legde uit hoe de bibliotheek Deventer uitbreiding van vestigingen weet te combineren met een gelijkblijvende begroting en toch stijgende services.

Leerdam prees dan ook de Oost-Nederlandse initiatieven en ging vol nieuwe energie weer aan de slag met het bibliotheekdossier.

Ik vind het altijd knap hoe kamerleden dat toch doen om overal een mening over te kunnen hebben. Want je kunt gewoon niet op al die terreinen specialist zijn. Werkbezoeken als deze zijn daar natuurlijk nuttig bij. Het is wel leuk om zo'n dag met mensen op te trekken en je eigen resultaten zo voorbij te zien komen. En dan nog even te denken. Tjonge, er is toch een hoop gebeurd in Overijssel.

En dan.... weer gauw aan de slag. John bedankt!

Zwolle-Zuid: +40%, 700 nieuwe leden en genomineerd!

Terwijl ik dit stukje typ zit ik in Zwolle-Zuid. Mijn collega's bekijken op dit moment de vestiging en vinden het een prachtige bibliotheek geworden.

Tijdens de rondleiding wordt een saillant detail bekend gemaakt. Oktober zit erop. De eerste volle maand voor Zwolle-Zuid, onze Overijsselse flagshipstore, is achter de rug. De balans kan worden op gemaakt. En wat blijkt: 40% meer uitleningen dan oktober 2008. Ik schatte zelf in dat we tussen de 20% en 30% extra zouden uitkomen. Maar mijn stoutste verwachtingen komen uit. Oh ja, ook nog meer dan 700 nieuwe leden!

Daarnaast kreeg Tineke van Ham, directeur van deze bibliotheek het volgende mailtje van Bibliotheekblad:

Het doet de redactie van Bibliotheekblad veel genoegen dat de bibliotheek van Zwolle-Zuid is doorgedrongen tot de eindronde van onze verkiezing van de Beste Bibliotheek van Nederland. In deze eindronde dingen veertien bibliotheken (één per provincie, één bibliobus en de hoofdstad) naar de uiteindelijke zege. In de vorm van een extra dik themanummer (de laatste special van dit jaar, die verschijnt in week 51) doet Bibliotheekblad verslag van die enerverende strijd.

Nou, weer alle reden tot vrolijkheid! Zowel het publiek, als de collega's, als de vakpers is tevreden! Hiep hiep hoera!

De feestweek : deel 2

In december maakte ik een blogpost met als titel "de feestweek". De afgelopen week had veel weg van die week.

Maandag 10.30 uur

We starten met een presentatie voor een grote school voor Voortgezet Onderwijs in Hengelo. Een gesprek op strategisch niveau. We gaan weg met afspraken dat we de ICT-beleidslijnen van de school als uitgangspunt nemen voor een notitie van de Twentse bibliotheken. Dat is een prima opstapje voor een vervolg.

Maanddag 12.30 uur

Een tweede presentatie voor een school uit Enschede. Er is een locatiedirecteur en een mediathecaris. Dit is een oriënterend gesprek. Het is een opstapje naar een gesprek met de algemene directie.

Dinsdag 9.00 uur

Ah, kijk eens aan. Ik mag echt nog twee uurtjes aan mijn bureau zitten. Echt werken wordt het niet. Er zijn allemaal collega's die ik weer moet spreken.

Dinsdag 11.00 uur

Ik reis af naar Hengelo voor de Alles-is-liefde-workshop met de film Amélie als uitgangspunt. Benieuwd naar wat het is? Lees het verslag van Scribbles. Ja, inderdaad een dolle boel maar ook met veel leuke ideeën. Chapeau voor dit team. Want ze zijn voor het eerst bij elkaar en komen toch al tot prima resultaten. Dat betekent dat als ze op elkaar ingespeeld raken, er ook nog eens veel in het vat kan zitten. Dat wordt dus smullen in een vervolgsetting. Na afloop een borrel met collega's.

Woensdag 8.30 uur

Van een collega krijg ik een project overgedragen. Het gaat om Biebwijz. Een leuk project dat Nicole Verkerk al een paar jaar stapsgewijs verder brengt. De verwachting is dat we hier ook met een soort Biebsearchvariant voor het primair onderwijs gaan komen. Leuke ontwikkelingen!

Donderdag 9.30 uur

We houden een presentatie voor een scholengroep in Oldenzaal en omgeving. Ditmaal hoef ik alleen af te trappen en neemt mijn collega Annemarie van Essen het stokje over. Ze is nu twee maanden aan het werk voor Biebsearch maar houdt een puike presentatie.

Donderdag 15.30 uur

Tussen de middag zit ik in Zwolle om de presentatie met Nicole Giling, Marcel Mentink en Tineke van Ham voor ter bereiden. Die middag presenteren we een voorstel bij het Zwolse Thorbeckecollege. Daar doet Nicole het woord. En met verve. Want we gaan weg met de vraag om een contract op te stellen.

Vrijdag 11.30 uur

Deze dag staat in het teken van een werkbezoek van een tweede-kamerlid van de SP. Hij bezoekt Overijssel samen met zijn fractiemedewerker. Ik leg samen met collega's van Deltion het Biebsearchverhaal uit. Hij is kritisch, stelt de juiste vragen maar is wel onder de indruk.

En dan... breekt het Pinksterweekend aan. En na het Pinksterweekend:

Dinsdag 9.30 uur

We trappen af voor de tweede Biebsearchconferentie. Ditmaal 90 mensen uit de bibliotheekwereld en het onderwijs. Een ochtend lang laten we zien wat we het afgelopen jaar bereikt hebben. En dat is leuk om te doen. Want we hebben altijd zoveel te doen met vooruit kijken dat we dat achteruit kijken helemaal vergeten.

Het leuke is dat ik er zoveel Biebsearchcollega's bij heb gekregen: de Annemarie's, JaapJan, Marcel, Nicole, Eric en nog een paar die staan te popelen. Allemaal vertellen ze het Biebsearchverhaal.

Ook inhoudelijk zijn we veel opgeschoten. Er zijn veel meer dingen uitgewerkt. We werken met veel meer bibliotheken samen.

Oh, er is nog zoveel te doen. Maar gelukkig ook al zoveel bereikt. Af en toe ook maar eens van genieten.

Altijd dat verlangen naar het ideaal

Aan de slag… dat was de titel van een werkconferentie vandaag in de Bibliotheek Zwolle.

Gelooft u dat de ideale man of vrouw bestaat, of de ideale baan, of het ideale huis. Of bent uw idealen allemaal al kwijt? Als u ook maar een beetje idealen kwijt bent geraakt moet u vooral blijven lezen.

Ik kreeg een mooi foldertje toegestuurd met de vraag om aanwezig te zijn bij een werkconferentie van het personeel van de bibliotheek Zwolle. Een conferentie over de opzet van het nieuwe meerjarenplan. Het foldertje geeft aan dat ik mooie workshops kan volgen over belangrijke thema’s.

Aan het begin van de dag trapt directeur Tineke van Ham af. Zij geeft aan wat de ambities zijn. Er is een pracht van een meerjarenplan opgesteld. Een greep uit de actielijst voor de komende vier jaar: Alle vestigingen worden omgebouwd tot winkels, het ledental groeien met dubbele cijfers en klanten komen graag naar alle activiteiten die worden georganiseerd.

Het meest geraakt ben ik door de woordjes “Ideale bibliotheek”. Ideale bibliotheek. Bij één van de workshops moet je je ogen dicht doen en denken aan de ideale bibliotheek. Gelukkig hoefde je niet te zeggen wat je dacht. Want ik zag een prachtig palmstrand met daarop een mooi boekenkastje met prachtige titels. Dat was mijn strand en mijn bibliotheek en ik lag er naast.

De ideale bibliotheek. Ach, wat zijn nou idealen en hoe snel leren wij niet af om idealen maar niet na te jagen. De ideale vrouw? Ach die is toch is onvindbaar en onbereikbaar. Die ideale baan? Die kun je toch nooit krijgen? Het ideale huis? Ach, er is altijd wel wat aan te merken.

Je kunt maar beter tevreden zijn met wat je hebt. Toch?

Bijna anderhalf jaar hebt ik gewerkt in die bibliotheek en ik heb meegewerkt om tot dat ambitieuze beleidsplan te komen. En vandaag zie ik de voortgang van dingen die we al veel eerder in gang hadden gezet.

Ik zie Carla Brugman enthousiast vertellen over haar samenwerking met ROC en denk, dat komt wel goed. Ik zie Ineke Groters een ongelofelijk speels collectiespel spelen. En denk, dat komt wel goed. Ik zie Margriet Veeneman en Marianne Elsjan vertellen over de ideale bibliotheek en de website. En denk, het komt wel goed. Andere workshops heb ik niet gevolgd, maar die schijnen even inspirerend te zijn geweest. Dus….dat komt wel goed.

En sterker nog, ik ben vandaag echt aan de slag geweest. Ik heb hard moeten werken.

Alle workshops zijn gegeven en opgezet door eigen medewerkers. Er is geen externe ondersteuner aan te pas gekomen. De kwaliteit van de workshops is excellent en zou door een buitenstaander niet beter gedaan kunnen worden.

Wat ook heel bijzonder is dat al het personeel meedoet in deze workshops. Iedereen kan aanhaken en zelf aangeven wat hij of zij belangrijk vindt. Resultaten worden opgeslagen in een Wiki en dat wordt ook de vorm om de toekomst kennisdeling met elkaar mogelijk te maken. Het is een doordacht geheel.

En waarom doen we dat allemaal? We doen het omdat het vijf voor twaalf is voor het bibliotheekwerk. Ledentallen lopen hard terug en uitleningen idem dito. In de laatste brief van het minister Plasterk wordt het eerst een spoortje van twijfel getoond of bibliotheken het wel gaan redden met bibliotheekvernieuwing. Dat geluid hebben wij nog nooit eerder gehoord bij het ministerie van OC&W.

Jos Geevers, een medewerker van bibliotheek Eindhoven, heeft ooit uitgerekend dat in Eindhoven met de dalende uitleenaantallen in 2017 de laatste uitlening zal plaats vinden. Als dat zou gelden voor Zwolle, dan zou bij het pensioenfeestje van Jelle Kooistra de bibliotheek tevens haar afscheidsfeestje kunnen geven.

Maar ook hier geldt, Zwolle roeit tegen de stroom in met en groeit als kool. Daar is hard voor gewerkt. En natuurlijk, er moet hard gewerkt worden om dat vast te houden. De bibliotheek Zwolle heeft een prachtig beleidsplan en een kan bogen op goede successen in de afgelopen jaren. Wat is dan het geheim in Zwolle?

Ik kijk de zaal nog eens rond. Wat voor wonderpersoneel ziet hier in de zaal dat dat kan? En beseffen ze eigenlijk wel hoe bijzonder het is, of kunnen ze dat zelf niet zien, bij gebrek aan vergelijkingsmateriaal. In de zaal zitten zes invallers die deze conferenties in hun eigen tijd volgen omdat ze dit zo belangrijk vinden. Zo bijzonder is het dus.

Ik kijk de zaal nog eens rond. Is het wonderpersoneel? Nee, dat is het niet. Het zijn allemaal leuke mensen, maar geen wonderkinderen. Wel mensen die samen werken aan een doel en waar de organisatie goed op orde is. De bibliotheek Zwolle slaagt erin om leren en werken samen te voegen en wil dat de komende jaren ook blijven doen.

Aan mij de vraag of de bibliotheek wel goed aansluit op het netwerk. Daar bestaat geen enkel misverstand over. Overigens. Bibliotheken kunnen niet aansluiten op het netwerk, want ze zijn het netwerk. Collectiebeleid, marketing, digitale bibliotheek, er is geen onderwerp waar de Bibliotheek Zwolle niet bij betrokken is.

De ideale bibliotheek. Dat woord blijft me bij. En na vandaag geloof ik de mensen niet meer die zeggen dat je idealen niet na moet jagen en dat je tevreden moet zijn met wat je hebt.

De ideale vrouw, de ideale baan het ideale huis. Ze bestaan allemaal, ik weet het zeker. Evenals de ideale bibliotheek. Je hoeft alleen maar rond te kijken hier en erachter aan te gaan. En vooral als je een beetje door de tijd heen kunt kijken. Hoe ziet het er hier met, dit tempo over drie jaar uit? Precies, de ideale bibliotheek bestaat, en u bent erbij.

Maar dan moet u wel….. aan de slag!
Precies. Wij gaan het licht niet uit doen in 2017.

De feestweek.....

Allemachtig, wat een week. En de week is nog niet eens helemaal voorbij. Gisteren (donderdag) was wel de climax met de uitreiking van de Bibliotheek InnovatiePrijs aan het ROC-project in Zwolle. Er waren lovende woorden van de jury over het maatschhappelijke importantie en het excellente ondernemerschap. In de avond hebben we onder het genot van een etentje alle lovende woorden nog eens na laten klinken. Euforisch en moe donder je daarna je bed in. Waar op dat moment overigens een dochter van me lag.... Want die kon niet slapen die avond.

Maar de hele week was fantastsich.....

Maandagochtend, 6.45 uur
De week begint op maandagochtend 6.45 uur. Ik krijg een eerste SMSje binnen van Jos Debeij. Voorpagina Volkskrant gefeliciteerd.... Ik zit al in de auto op dat moment en twijfel even of Jos nu een geintje uithaalt. Drie minuten later weet ik dat het niet zo is want dan komt SMSje twee al binnen met hetzelfde bericht.

Overigens ben ik dan al op weg naar de bibliotheek in Zwolle want daar mag ik die ochtend samen met Marijke Landman een galaochtend presententeren. U leest het goed: een galaochtend. Het is de personeelsvergadering van de bibliotheek en eerlijk gezegd heeft dat iets van een bonte avond met een stevige inhoudelijke ondertoon. Ik mag twee uur lang - samen met Marijke - een wervelende spelshow leiden met ondertussen interviews met belangrijke gasten uit dat jaar. Aan het eind van de show wordt ik zelf overvallen door mijn oude afdeling die op eigen wijze een prachtig internetlied te gehore brengen.

Aan het eind van de middag rijd ik nog even langs Jos Debeij om voor woensdag de 100.000e uitlening van Zoek & Boek voor te bereiden. We komen er nie helemaal uit. We zeggen maar tegen elkaar dat het wel goed komt. Maar helemaal goed voelt dat nog niet.

Dinsdag 12.15 uur
De dinsdag is nog echt een overlegdag met toch twee prachtige uitkomsten. In de ochtend overleg ik samen met Emiel Poortman van de OBD/Blauwe Brug/Aturis (*streep door wat niet van toepassing is) en Helga van Gelder van Medialab. We verzinnen een nieuwe opzet van de ondersteuning door Medialab en de uitrol in heel Overijssel. Door goed samenspel zijn we daar binnen 1,5 uur uit. En er is dan echt sprake van een win-win-win-situatie dus iedereen is blij.

Dinsdag 15.30 uur
In de middag overleg ik samen met Nicole Giling met Monique Bellersen van de VOB over samenwerking rond het ROC-traject. We maken goede afspraken over ondersteuning en hoe we in 2009 meer samen op gaan trekken. Monique maakt een voorstel..... super! We gaan echt het land in!

Woensdagochtend, 10.30 uur
De ochtend staat in het teken van Zoek&Boek. Maandagmiddag waren niet helemaal uit de voorbereidingen gekomen. Aan het begin van de ochtend schrijf ik nog het verhaaltje dat ik samen met Jos zal houden. We treden op als Prof. Boekmeel (Jos) en Prof. Dr. Knoikl. (ondergetekende). René van der Have en Refik Köse hebben een filmpje gemaakt over de 100.000e levering. Het valt allemaal in goede aarde en bovendien: de tent zit bomvol. Van heinde en ver zijn er mensen gekomen om het met ons mee te vieren. Terecht worden aan het eind Paula Braun (VOB/OCLC/Ingressus)*streep door wat niet van toepassing is en Gerda Malepaard (OBD) in het zonnetje gezet. Het zijn de bikkels die keihard hebben getrokken om al die dingen op de achtergrond goed te regelen. Zonder hen geen succes.

Woensdagavond 21.30 uur
Samen met Rommy Eisma (Blauwe Brug) en Hans Hilbers (Kop van Overijssel) presenteren we de eindversie van het meerjarenplan voor de bibliotheek Kop van Overijssel. Het is en was een intensief traject met de gemeente en bibliotheek. Bestuur en gemeente zijn beide erg enthousiast. Het plan wordt met veel lof vastgesteld.

Donderdagmiddag 13.45 uur
Als brave schoolkindertjes zitten we netje in de rij bij de VOB-ledenvergadering. De Werkplaats voor ons. DOK Delft achter ons. Toch wat zweet in de handen van spanning. Oud-staatssecretaris Medy van der Laan mag als bestuursvoorzitter aftrappen voordat de juryvoorzitter het woord krijgt. Medy verspreekt zich even waardoor duidelijk is dat elk van de genomineerden een prijs zal krijgen. Daarna volgen de juryrapporten. Het gaat allemaal in een roes voorbij. Aan het eind van middag zit ik - samen met Tineke van Ham en Ineke van Oort - met een gigantisch bord (de cheque van 10.000 euro) in de trein. De opmerkingen van medepassagiers zijn leuk. Daarna een afsluitend etentje.

De feestweek loopt op zijn einde. Vandaag nog een rondje Nederland naar Flevoland en Friesland. Er wachten nog een kleine 100 onbeantwoorde e-mails. Er wachten nog vele contracten die getekend moeten. Maar wie maalt erom. Eerst nog maar even genieten.....