Mark Deckers

Alternatieven voor de bibliobus

2012-01-27T09:49:00.003+01:00

Onderzoek Boekenbus

View more presentations from Jacqueline Krans

Afgelopen week rondde Jacqueline Krans - 4e jaars student aan Saxion - haar onderzoek af naar alterantieven voor de Bibliobus. Zij deed dit als opdracht binnen het Innovatielab voor de Bibliotheek Enschede. Deze bibliotheek rijdt nu met een grote oplegger door wijken in de binnenstad en kleinere omliggende plaatsen.

Op veel plekken wordt onder druk van bezuinigingen nagedacht over de toekomst van de bibliobus. Wie daarover nadenkt moet goed nagaan wat ook alweer de rol was van de bibliobus. Wat waren doelgroepen en welke alterantieven zijn er mogelijk? In haar presentatie geeft ze zes toekomstscenario's. Die scenario's gaan van traditoneel naar innovatief. Ze eindigt met een heus Bibliothemepark.

De Bibliotheek Enschede heeft in een eerste reactie aangegeven nader onderzoek te willen doen naar de Bibliotheekkeet. Daar zal nu een nadere financiële onderbouwing voor moeten komen.

En zo zal er vast op veel plekken gekeken worden naar alternatieven voor de bibliobus. We delen graag deze presentatie en hier kun u ook het onderzoek dat ze heeft gemaakt downloaden.

Gedichtendag 2012

2012-01-26T08:15:00.001+01:00

Het jaarlijks poëziefeest. Omdat eigenlijk elke dag gedichtendag moet zijn.

ZEER KLEINE SPEELDOOS

Amarillis
hier is
in een zeepbel
Iris

hang de bel
aan een ring
en de ring
aan je neus
Amarillis

Schud je 't hoofd
speelt het licht
in de bel
met Iris
Schud je fel
breekt de bel
Amarillis

Waar is
Iris
Iris is hier geweest
Amarillis
aan een ring
en de ring
aan jouw neus

Wijsneus
Amarillis

Paul van Ostaijen

Foto: Massenpunkt

Waarom je alle opvoedingsboeken wel weg kunt gooien als je het SCP-rapport leest / Sociale Staat van Nederland 4

2012-01-25T11:54:00.001+01:00

Okee, ik heb u in de vorige blogs uitgelegd dat het eigenlijk hartstikke goed gaat in Nederland. En toch zet het kabinter fors het mes in alle uitgaven. Die bezuinigingen zijn overal voelbaar. En de vraag is of er voor de Sociale Staat van ons land wel zo logisch bezuinigd wordt.

Naast het feit dat het hartstikke goed gaat met ons land, is er nog een belangrijke conclusie te trekken. En dat is dat opleidingsniveau steeds vaker een sterke voorspeller blijkt te zijn van het geluk van mensen. Hoe hoger opgeleid, hoe gelukkiger men is. Hoger opgeleiden hebben vaker werk, verdienen meer, hebben meer ontwikkelkansen, zijn meer cultuur-geïnteresseerd, sporten meer, zijn minder ziek en hebben ook nog eens meer vertrouwen in het land. En last but not least: hoger opgeleid mensen leven gemiddeld zeven jaar langer dan lager opgeleiden.

Kortom, alle reden om maar hoog opgeleid te zijn.

Alle ouders zouden op basis van deze uitkomsten dan nu ook alle opvoedingsboeken wel weg kunnen gooien. Lees “de Sociale Staat van Nederland” en u weet wat u te doen staat als ouder: zorg dat uw kind eindigt op de universiteit. Dat is echt de beste garantie op een gelukkig leven. Nou ja, wie eendimensionaal wil leven, heeft het hier wel ongeveer mee te pakken.

Kortom, voorkom uitval in het onderwijssysteem, ondersteun kinderen die het wat moeilijker hebben en zorg dat jongeren zo lang mogelijk doorstuderen. Maak studeren en de toegang tot het onderwijs zo toegankelijk mogelijk en geef talent alle kansen. Allemaal maatregelen die onze samenleving zowel sociaal als economisch het meeste zullen opleveren.

En in die zin is het overheidsbeleid dan ook heel makkelijk samen te vatten: investeer in onderwijs, zoveel je kunt.

De Misère-index / Sociale Staat van Nederland 3

2012-01-23T11:30:00.000+01:00

Een woord waar ik echt van om moest lachen is de misèreindex. De wat? De misère-index Hij wordt serieus bijgehouden. In heel Europa zijn er ambtenaren die dit als taak hebben. De misère-index bepaalt in welk land het het meest beroerd gaat. Bij de misèreindex wordt bijgehouden hoe hoog de werkloosheid is, hoe hoog de inflatie en hoe hoe het begrotingstekort.

Die misère-index ziet er als volgt uit.

Die drie indicatoren tellen ze bij elkaar op en wie het laagst scoort, die doet het het best. En guess what: ook hier zijn we weer de besten. En de Tsjechen staan opvallend op nummer twee trouwens.

Conclusie: het gaat werkelijk verschrikkelijk goed met Nederland. Als er één land is dat wel een stootje kan hebben, dan zijn wij het. Waarom zeuren we dan toch zo?

Een moderne strijd tussen goed en kwaad...

2012-01-21T09:30:00.003+01:00

De meeste mensen komen hier voor een oplossing die ze zelf niet kunnen verzinnen. Soms gaat het om een klein pilletje en soms een prikje. En af en toe wordt er om een leven gevochten op de operatietafel.

Wie niets begrijpt van het menselijk lichaam moet wel denken dat hier wonderen gebeuren. En de feeërieke sfeer van deze plek doet je verwachten dat er elk moment een elfje voorbij kan vliegen. Een moderne strijd tussen goed en kwaad. Meestal wint het goede, soms wint het kwade en treuren we om onze verliezen.

Breuken genezen, wonden gaan dicht, mensen worden beter. Alleen voor liefdesverdriet en levenspijn heeft men nog geen medicijn.

Op jacht naar een gekaapt twitteradres? Of toch een grote grap?

2012-01-20T09:40:00.006+01:00

De afgelopen week tikte ik een column voor Bibliotheekblad. Die column ging over Twitter en zijdelings merkte ik daarbij op dat Ap de Vries - onze onvolprezen clubleider van de VOB - nog geen Twitteradres had.

In het weekend daarop werd via Twitter echter melding gemaakt dat hij het nieuwe jaar was begonnen met een eigen account: ApVOB. Felicitaties waren zijn deel. En terecht.

Vervolgens berichtte ik de eindredacteur van Bibliotheekblad dat er een zinnetje aan de column toegevoegd moest worden: met het twitteradres en de opmerking dat we hem veel succes wensen.

Weer een week later hoorde ik het gerucht dat het twitteradres in het geheel niet van Ap de Vries is, maar dat het een gekaapt adres betreft. Iemand heeft dus op deze naam een account aangemaakt. Maar niet Ap de Vries. Een min of meer gestolen identiteit dus. En dus kon ik Bibliotheekblad weer bellen om het toegevoegde zinnetje maar weer weg te halen.

Interessant wordt natuurlijk nu om de jacht te openenen op de eigenaar van het twitteradres ApVOB. Ik ben heel benieuwd wie er achter zit en wat de overweging was om het adres te registreren.

Diegene kan zich natuurlijk geheel anoniem bij melden. Gewoon door een direct message te sturen naar mijn twitteraccount. En ik beloof u, dat adres is echt.

Of haalt Ap toch een hele grote grAp met ons uit en laat hij ons hiermee zien hoe wankel informatiebronnen via Twitter zijn? Een sterk staaltje mediawijsheid.

Wij zijn de besten! / De Sociale Staat van Nederland 2

2012-01-20T09:30:00.000+01:00

Het persbericht dat verscheen bij het SCP-rapport kopte: “Donkere wolken boven de Nederlandse samenleving”. Een beetje rare kop want de eerste zin luidde van hetzelfde persbericht luidde: “In 2011 gaat het nog steeds goed met Nederlandse burgers. Ondanks de schommelingen in de economie is de leefsituatie – huisvesting, gezondheid, sociale participatie, vrijetijdsbesteding, mobiliteit en bezit van consumptiegoederen – de afgelopen tien jaar onafgebroken verbeterd.”

En werkelijk waar, wie zegt dat het slecht gaat met Nederland vind daar in het SCP-rapport geen enkele aanwijzing voor. Nederland is met vlag en wimpel het beste jongetje van de Europese klas.
Nederland kent het hoogste percentage hoogopgeleiden tussen 25-34 jaar, zeg maar onze jonge professionals. Daar zou je toch wat mee moeten kunnen.

Tegelijkertijd is onze levensverwachting in de afgelopen jaren drastisch gestegen. Wie verder in de cijfers duikt, ziet dat we ook steeds langer zelfstandig blijven wonen als we ouder worden.

Ach, die economische crisis.... een kniesoor die daar nog over begint. Het gaat echt hartstikke goed met ons. Geloof al die zwartkijkers dus niet.

Waarom u uw buurman niet meer hoeft te groeten / De Sociale Staat van Nederland 1

2012-01-19T11:30:00.001+01:00

Elke twee jaar rapporteert het Sociaal Cultureel Planbureau over de Sociale Staat van Nederland. Het is een lijvig boekwerk dat het SCP in opdracht van de Tweede Kamer maakt. Het beschrijft en analyseert de leefsituatie van de Nederlandse bevolking. Het rapport gaat in op zaken als onderwijs, arbeid, inkomen, gezondheid en maatschappelijke participatie. Een beetje de zachte kant van de economie maar wel een hele belangrijke. Het gaat namelijk over onszelf. Hoe wij ons voelen en hoe wij ons ontwikkelen. En de komende blogposts ga ik u meenemen door dit interessante rapport.

Voor wie het hele rapport wil lezen: die kan het hier downloaden.

Het rapport staat vol bizarre feitjes want er wordt echt van alles gemeten. Voordat ik begin aan wat verschillende lijnen uit het rapport geef ik u zo’n feitje. In de tabel hierboven ziet u de wijze waarop wij sociale contacten onderhouden. In grote lijnen kun je daaruit aflezen dat tussen de 80% en 90% van de Nederlanders geen problemen heeft met het onderhouden van sociale contacten. Maar er zit ook een opmerkelijk feit in. En dat is we in de afgelopen zes jaar veel minder met onze buren zijn omgegaan. Nog slecht 40% heeft minstens één keer per week een sociaal contact met de buurman of buurvrouw. Zes jaar geleden was dat nog 47%.

Als uw buurman dus de volgende keer zegt dat u hem al een tijdje niet heeft gesproken, kunt u dus met een gerust hart zeggen dat het SCP uw gedrag ondersteunt.

In de volgende posts ga ik in op de Staat van Nederland, het belang van hoger opgeleiden over onderwijs en over geluk.

Een bibliotheeksysteem in de cloud?

2012-01-17T13:45:00.003+01:00

Niet meer zelf je eigen bibliotheeksysteem hebben maar het gewoon afnemen als een Google-applicatie. Toekomstmuziek? Of is dit toch dichterbij dan we denken? Ik denk dat laatste.

Op dit moment heeft elke (gezamenlijke) bibliotheekorganisatie nog een eigen bibliotheeksysteem met eigen server. Soms delen we die op provinciaal niveau maar veel verder dan dat komen we nog niet in het openbaar bibliotheekwerk. En allemaal organiseren we zo ons werk op onze eigen schaal. En inderdaad: versnipperd.

Deze week stuitte ik op twee interessante artikelen (deze en deze) van de Universiteit van Tilburg. Zij kondigden aan ze dit jaar gaan starten met Webscale-managementservices (WMS). WMS is een product van OCLC. En als ik het goed begrijp bestaat het uit twee componenten. Op de eerste plaats is het een modelleerbare zoekmachine a la Google of Aquabrowser waar je verschillende bronnen op kunt aansluiten. Op de tweede plaats is het gewoon een bibliotheeksysteem dat in de cloud operationeel is. Dat zou eigenlijk ook best een interessante optie kunnen zijn voor openbare bibliotheken.

Ik voorzie dat deze techonolgie de komende jaren in openbare bibliotheken operationeel zal worden. Met de Nationale Bibliotheek Catalogus - die Bibliotheek.nl de komende tijd gaat bouwen - krijgen openbare bibliotheken die modelleerbare zoekmachine. Tegelijkertijd ontstaat een echte nationale catalogus in de cloud. Het enige dat dan nog ontbreekt is dat onze transacties ook via deze cloud gaan registreren. En ik verwed er een mooi fles wijn om dat HKA en Infor in hun volgende versies van hun bibliotheeksysteem dat mee gaan nemen. En als ze dat niet doen, verwed ik er weer een goede fles wijn om dat dat een slechte keus is.

Onze zoekmachine en bibliotheeksysteem als een soort Google-app. Het lijkt me een prima aanjager voor de samenwerking tussen bibliotheken in Nederland.

Foto: Stuck in customs

De antwoorden op levensvragen, liggen gewoon op straat...

2012-01-15T10:16:00.001+01:00

...je moet ze alleen even willen zien.

Van Merwijk bezuinigt op zijn eigen voorstelling....

2012-01-13T12:51:00.003+01:00

Over het boekje van Van Merwijk had ik het de vorige keer al. Hij heeft echter ook zijn eigen voorstelling in crisisstijl uitgevoerd. Maar ja, waar kan een cabaretier eigenlijk op bezuinigen? Zie hier het antwoord. Van Merwijk waart overigens nog door het land.

Meneer Van Merwijks laatste woord over Kunst & Cultuur

2012-01-11T11:56:00.000+01:00

En dat is nog maar het begin van de titel van het nieuwste boekje van Jeroen van Merwijk. Want de ondertitel luidt: "Daarna kan iedereen weer gaan twitteren".

Van Merwijk liet vorig jaar rond Prinsjesdag dit boekje verschijnen. Toen de zware bezuingingen op de kunst in de lucht hingen. Hij legt in het boekje nog één keer het HOE, WAT en WAAROM van kunst uit. Voor al die mensen die nu met al die bezuinigingen plotseling iets van kunst moeten vinden. Tijdens het lezen van het boekje hoop je soms dat Van Merwijk nog eens de politiek in gaat. Als tekstschrijver zou hij de prachtigste oneliners kunnen produceren.

Hobby's
Zo beschrijft hij in zijn boekje iets over linkse en rechtse hobby's. "Linkse hobby's zijn: onwikkelingshulp, armoedebestrijding, achterstandswijken en integratie.

Rechtse hobby's zijn: het leger, geld verdienen, belasting verlagen en islamieten deporteren. Tot zover is alles duidelijk.

Er zijn echter ook hobby's die noch links noch rechts zijn. Duiven melken, elektrische treintjes verzamelen, vissen, snelwandelen, bonsaiboompjes kweken - noem maar op. Eén van de hobby's die links noch rechts zijn is: cultuur. Wat dat betreft is cultuur net natuur.

In de natuur bestaat links en rechts niet. Er bestaat wel links en rechts in de natuur, maar dat komt door de mens. Bomen kappen en de zee leegvissen is rechts. En bomen weer aanplanten en walvisjagers enteren is links.

Cultuur is dan ook geen linkse hobby.

Zeggen dat cultuur een linkse hobby is, is daarentegen wel een réchtse hobby. En met het hebben van een hobby is niets mis.

Ik ben allang blij dat mensen die rechts zijn überhaupt een hobby hebben. Het begin van beschaving is er, zullen we maar zeggen."

Democratisering en de grootverdienende cabaretiers
Verder wijdt Van Merwijk een hoofdstukje aan de democratisering van de kunst en over het feit dat iedereen zich er tegenwoordig mee bemoeit. Vooral mensen die we nog nooit over kunst hadden gehoord.

Verder pleit hij voor lagere vergoeding voor al die stand-alone cabaretiers die honderden keren per jaar een volle zaal wegspelen en er met de hoofdprijs vandoor gaan. De opbrengst zou moeten gaan naar de verbreding van het aanbod van de schouwburgen en de kleinere voorstelllingen.

In zijn nawoord staat hij nog stil bij de rol van het publiek. "We hebben in dit boekje nog niet gesproken over de rol van het publiek in de kunst en cultuur. En wij gaan dat ook niet doen. De rol van het publiek is de afgelopen jaren namelijk buitenproportioneel gegroeid en schromelijk overschat, het wordt tijd dat het publiek zijn juiste plaats weer leert kennen. Dat is voor iedereen het beste, voor het publiek zowel als voor de kunstenaars."

Hulp bij inspraakrondes
Voor iedere cultuurliefhebber die nog wat statements zoekt over kunst en cultuur is het boekje van Van Merwijk een prima aanrader. En volgens mij kunnen veel bibliotheekdirecteuren veel van zijn teksten zo gebruiken bij een inspraakronde bij de gemeente. En als dat niet werkt: dan dit boekje thuis bij de haard lezen en denken dat er toch nog iemand is die jouw mening over kunst en cultuur deelt.

Voor wie het zelf wil lezen: u moet het boekje even kopen. Ik heb het nog niet gevonden in de collecties van openbare bibliotheken. Maar ja, die trekken zich misschien iets te veel aan van hun publiek?

Gezocht: klant die 33 jaar geleden een boek leende...

2012-01-09T09:07:00.003+01:00

Bij de Bibliotheek Tilburg meldde zich enige tijd geleden een man met een boek van Vestdijk. Het boek had echter al teruggebracht moeten worden in januari 1978. De klant zou conform de boeteregeling 1.200 euro moeten betalen. De bibliotheek meldt echter dat die boete natuurlijk niet betaald hoeft te worden. Die boete is al kwijt gescholden. Aardige mensen toch, die Brabantse bibliothecarissen. Sterker nog, ze zijn een facebookpagina begonnen voor deze klant. Om hem in het zonnetje te zetten.

Heel anders gaat het er aan toe in de Verenigde Staten. Een 28-jarige man - beroepscrimineel - bracht zijn bibliotheekboeken tien dagen te laat terug. De bibliothecaresses namen contact op met de advocaat van de crimineel, omdat hij voor 770 dollar aan boetes had open staan. De rechter veroordeelde de man tot 625 dollar aan boete. Als bonus mag hij voor elke dag dat hij zijn boeken te laat terugbracht een dag in de cel doorbrengen. 10 dagen cel dus.

Een snelle analyse van ons ledenbestand leert dat 3% boeken in huis heeft die meer dan 10 dagen te laat zijn. Op 4 miljoen leden betekent dat zo'n 120.000 criminelen die allemaal 10 dagen de cel in kunnen in de Verenigde Staten. Gelukkig leven we in Nederland. En ik vind dat we voor al die 120.000 mensen wel een facebookpagina mogen starten. Omdat ze zo blij zijn met onze spullen. Want volgens mij was dat onze opdracht.

Geen schansspringen en geen Radetzkymars

2012-01-02T12:25:00.000+01:00

Geen oliebollen, geen schansspringen en geen Radetzkymars. Dat verzeker ik u. Wel een bak herrie met jazz in een knus hol. Tegen een kleine vergoeding zit u een hele avond tussen leuke mensen. Op vrijdagavond 6 januari nodig ik u gweoon weer uit voor ons nieuwjaarsconcert met het Deventer Jazz Orkest. In de Kuip. Nee, niet in Rotterdam, gewoon dat buurthuis in Colmschate.

Wie mij een beetje kent weet dat ik de trompet een paar jaar geleden weer oppakte. Een beslissing die me nog elke dag gelukkig maakt. Het is een kick om samen met anderen muziek te maken en te horen wat je met elkaar kunt bereiken. Verder is het een heerlijke uitlaatklep. Twee uur even ongestoord muziek maken en slap geklets aan de bar. Weten hoe dat voelt? Kom dan 6 januari en geniet samen met vele anderen van het nieuwjaarsconcert.

Tot dan.

Mijn held van 2011

2011-12-30T18:55:00.004+01:00

Deze dame is mijn held van dit jaar. Twee dagen geleden mocht ze zeggen dat ze een groot deel van haar strijd gestreden had. Een half jaar geleden schreef ik kort iets over de eetstoornis van onze dochter Mirjam en hoe ze daar al een tijd tegen vocht.

Ze herwon haar kracht en begon op haar eigen weblog een sponsoractie. Voor elke kilo die zij zou aankomen, kon iedereen haar sponsoren. De opbrengst gaat naar Stichting Kisiwa. Een kleine stichting die ervoor zorgt dat kinderen op een school in Kenia te eten krijgen. Dat eten is een voorwaarde om die kinderen naar school te kunnen laten gaan. Het onderwijs is gratis maar de ouders kunnen kinderen vaak niet missen omdat ze nodig zijn om hun eigen eten te verdienen. Doordat de stichting zorgt voor een maaltijd op school, kunnen deze kinderen naar school.

En twee dagen geleden was het dus zover. De weegschaal gaf aan dat ze haar streefgewicht had gehaald. Raar maar waar: haar strijd heeft mijn leven verrijkt.

In haar eentje mobiliseerde ze vele mensen, haalde landelijk de krant en kon onlangs melden dat ze meer dan 4.000 euro had opgehaald voor het goede doel. Daar gaan heel veel kinderen, heel slim van worden.

Uiteraard loopt haar actie nog steeds. Op haar website kunt u alles lezen hoe u haar kunt helpen.

Mijn held.

Vele handen maken licht werk?

2011-12-28T09:30:00.001+01:00

Een tijdje gelden werd ik collega Georges Elissen van Archief Eemland gewezen op de site van Velehanden.nl. Dit omdat het zo'n mooie vorm van crowdsourcing is. Op velehanden.nl werken vele vrijwilligers samen aan het digitaliseren van een archief.

Vele handen.nl
Velehanden.nl is een initiatief van het stadsarchief Amsterdam en Pictura b.v. Met velehanden.nl kun je je aanmelden als vrijwilliger om achiefdocumenten te bekijken en de data over te nemen in een sjabloon. De door jou ingevoerd data wordt gecontroleerd en daarna geïndexeerd. In de Verenigde Staten had ik inderdaad al eerder dit soort initiatieven gezien maar volgens mij is dit het eerste grootschalige Nederlandse initiatief.

Militieregisters
Om te starten heeft men gekozen voor alle militieregisters. Het militieregister bevat gegeven van alle Nederlandse jongens tussen 1811 en 1940. In totaal bevat dit register 174.000 scans. Daarvan zijn er sinds de start op 3 november van dit jaar al ruim 100.000 ingevoerd. Daar zijn ze volgende maand dus mee klaar. Alle vrijwilligers kunen gewoon vanuit huis werken en op dit moment zijn dat er al meer dan 800. Kortom, dit wordt een succes.

Zijn er dan helemaal geen nadelen? Ja, toch wel. Want wie zoekt op militieregisters.nl, kan wel zoeken op namen, maar wie iets wil zien, moet daarvoor betalen. En dat staat naar mijn gevoel toch haaks op het principe van crowdsourcing: open archieven. Het gaat om kleine bedragen, maar die kleine drempel zal er toch voor zorgen dat het gebruik twee of drie keer zo groot had kunnen zijn als het gratis was.

Maar neem zeker een kijkje op beide sites want er zit een bijzonder slim concept achter.

Beste wensen van Vlaamse vrienden

2011-12-26T10:08:00.005+01:00

Onze Vlaamse vrienden van Bibnet stuurden aan hun relaties wel een hele mooie eindejaarswens rond. Ik ben wel een fan van Bibnet omdat ze vaak met allerlei creatieve oplossingen komen en hun mogelijkheden zo goed uitnutten.

Zo ook hier. Ik moest even ontdekken hoe ze dit gedaan hadden. Maar even later had ik het door. Ze hebben slim gebruik gemaakt van de Mydiscoveres-optie van hun zoekmachine.

Benieuwd naar de hele kerstwens? Klik dan hier.

Complimenten aan onze Vlaamse vrienden en ik kom in het volgende jaar graag eens bijpraten.

Vijf tips voor Het-wegwerken-van-alle-mail-voor-kerst-door-die-snel-naar-een-ander-te-sturen

2011-12-23T19:43:00.003+01:00

Zo vlak voor Kerst hebt u het vast weer gemerkt. Er ontstaat een soort nationale volksport: het-wegwerken-van-alle-mail-voor-kerst-door-die-snel-naar-een-ander-te-sturen. Onze server verwerkt de dagen voor kerst 400% meer mail dan anders. De reden: iedereen ruimt zijn mail nog even op voor kerst en trekt daarna lange tijd de deur dicht.

De enige manier om uw eigen mailbox goed leeg te krijgen is door mee te doen aan het-wegwerken-van-alle-mail-voor-kerst-door-die-snel-naar-een-ander-te-sturen. Want als die ander de mail heeft, ben jij er even vanaf. Vroeger noemde we dat “over de schutting gooien” maar tegenwoordig het-wegwerken-van-alle-mail-voor-kerst-door-die-snel-naar-een-ander-te-sturen.

En om eerlijk te zijn, ik ben heel behendig in die sport. Want aangezien iedereen meedoet aan het-wegwerken-van-alle-mail-voor-kerst-door-die-snel-naar-een-ander-te-sturen krijg je ook heel snel antwoord voor de kerst. Want iedereen die zelf nog een mailtje krijgt, wil die nog zo snel mogelijk wegwerken en met een lege mailbox onder de kerstboom schuiven.

Nou vijf tips om het spel van het-wegwerken-van-alle-mail-voor-kerst-door-die-snel-naar-een-ander-te-sturen zo goed mogelijk te spelen.

Tip 1: Wijzig uw mailadres een week voor kerst
Een goede voorbereiding is het halve werk. U mailt een week voor kerst al uw relaties dat uw mailadres is veranderd. Dat mailadres bestaat uiteraard niet maar dat doet er niet toe. Na de kerst stuurt u een mailtje rond dat er iets is misgegaan met het mailadres. Zo dat scheelt een week mail.

Tip 2: Stel twee dagen voor de kerst al uw afwezigheidsmelder in
Nu zijn er altijd wijsneuzen die niet in uw truc met het gewijzigde mailadres trappen. Die sturen het namelijk gewoon naar allebei de mailadressen. Die vangt u op door al twee dagen voor kerst uw afwezigheidsmelder aan te zetten. U lacht erom, het is een veel toegepaste truc.

Tip 3: Pas één dag voor kerst uw afwezigheidsmelder aan : Maak ervan: uw mailbericht is geweigerd
Eén dag voor kerst wordt het echt spannend. Want alles wat u nu nog stuurt kan nog weer beantwoord worden door uw tegenmailer en dan is uw mailbox nog niet leeg! Eén dag voor kerst verandert u uw afwezigheidsmelder met de tekst: “http 460 Server Error Your Mail has been bounced by the Mail Server because of an internal error. Your mail should be considered lost in the digital walhalla. Contact your operator – which is probably already on Christmas holiday – for this error.” Nou alle mail van die dag gooit u dus gewoon weg.

Tip 4: Stuur corrupte bestanden als antwoord
Uiteraard is er altijd wel mail die nog wel beantwoord moet worden. Daarvoor gebruikt u een bekende scholierentruc. U schrijft in uw mail dat u uw antwoord hebt uitgewerkt in bijgaand Wordbestand. Wat u in werkelijkheid doet is gewoon een corrupt bestand meesturen dat niet goed geopend kan worden. Hoe dat werkt, vertel ik u hier. Grote kans dat u niets meer hoort.

Tip 5: Begin zo laat mogelijk
Oké, de laatste tip. Werk uw laatste mail zo laat mogelijk af. Het liefst kerstavond. Uw boodschappen doet u gewoon, terwijl iedereen nog aan het werk is en uw mail doet u terwijl iedereen probeert net na werktijd nog zijn boodschappen te doen.

Zo, u wint met glans het spelletje: het-wegwerken-van-alle-mail-voor-kerst-door-die-snel-naar-een-ander-te-sturen en u zit met een opgeruimd gevoel en een lege mailbox onder de kerstboom.

Foto: Travellin' Librarian

Afscheid

2011-12-20T08:45:00.003+01:00

Nog drie werkdagen en dan houdt mijn functie als programmamanager Onderwijs en Digitale Bibliotheek op te bestaan. Dat wist ik van tevoren. Het zou een tijdelijke functie zijn binnen het innovatieteam van de Overijsselse Bibliotheken. Een team van een aantal musketiers. Vier jaar bij elkaar en elk met een eigen specialiteit. Strijdend voor een gezamenlijk doel: de neergang van bibliotheken ombuigen in groei en nieuwe wegen inslaan naar de toekomst.

In 2008 begon de missie. Bibliotheken werden met een drieslag ondersteund: 1) ombouw van vestigingen naar een winkelformule, 2) versteviging van de netwerkcollectie als long-tail en 3) inzet van Biebsearch voor het onderwijs. Overigens heeft het ons een half jaar gekost om met elkaar te ontdekken hoe die strategie er precies uit moet zien.

Resultaten in Overijssel
Vanaf 2009 ging het echter snel. Vestiging na vestiging werd omgebouwd. Met als eerste de vestiging in Zwolle-Zuid. De resultaten logen er niet om: de uitleningen in die vestiging stegen duurzaam met 30%. De aquabrowser werd provinciaal uitgerold en joeg het onderlinge leenverkeer op. Op dit moment zijn we hard op weg naar 40 omgebouwde vestigingen. Dat is ons doel voor eind 2012.

De digitale bibliotheek ging hand in hand met deze ontwikkelingen. De website van Zwolle-Zuid was de eerste versie van de ideale website. Vorig jaar volgde de versie van Deventer die voor het eerst ook al afgestemd werd met Bibliotheek.nl. En eind dit jaar mochten we Enschede aansluiten op de landelijke infrastructuur met onze derde release van de ideale website.

En last but not least, werd school na school aangesloten op Biebsearch. Op dit moment zijn dat er bijna 25.000 in Overijssel. Dat is inmiddels 10% van ons totale klantenbestand in Overijssel.

Van provincie naar land
Gaande het proces werd de grens van de provincie steeds vaker over gestoken. Het winkelconcept kreeg een plek in de Bibliotheek Nederland. De website kreeg een plek bij Bibliotheek.nl en Biebsearch is een product dat omarmd is door de PSO's in Nederland en Biebsearch jr. krijgt een plekje bij De Bibliotheek op School.

En in dat alles zie ik ook een beweging van de afgelopen jaren: bibliotheken opereren meer en meer als één merk. Verscheidenheid blijft waar dat moet, eenheid wordt gezocht als het kan.

En wie gaat er verder?
Toch is die borging op het landelijke niveau niet voldoende. Er een structurele Provinciale Back-Office ontstaan in dit proces, die de taken van de programmamanagers gaat voortzetten. Een back-office met een formulemanager, digitaal specialisten, collectiespecialisten en Biebsearchmedewerkers. Een mooi team. In het afgelopen jaar heb ik vooral veel tijd besteed aan het overdragen van taken en het coachen van collega's in de back-office.

Teamwork
Toen we als team begonnen dachten we dat onze grootste uitdaging zou zijn om dit team bij elkaar te houden. Hoewel we in vier jaar tijd verschillende samenstellingen hebben gekend, is de kern van het team eigenlijk nooit veranderd. En van grote vaste waarde is voor mij Geny Nijboer geweest. Zij heeft als coördinator er al die jaren voor gezorgd dat dit team optimaal zijn werk kon doen.

Al eerder namen drie musketiers afscheid: Frans Jaspers (collectie), Stephan de Vilder (winkelformule) en Anneke Duinkerken (HRM). En drie musketiers bleven nog op hun post: Geny Nijboer (Coördinatie), Marion Berendsen (winkelformule) en ondergetekende.

Nog een paar werkdagen en dan zit die prachtige tijd erop. Ik wens iedereen die er verder mee gaat, een mooie toekomst! Voor de musketiers lonkt is een nieuwe tijd, met nieuwe uitdagingen. Geny gaat verder binnen de provinciale back-office. Voor Marion ligt een nieuwe interim-klus binnen Blauwe Brug en ikzelf ga verder om de innovatie van de OBD, Blauwe Brug en Biblioservice Gelderland verder vorm te geven en om 'iets' te doen in de samenwerking tussen PSO's en Bibliotheek.nl. En let maar op: ergens gaan we elkaar weer tegen komen.

De cirkel is rond
En met deze post is de cirkel letterlijk rond. Ruim 500 berichten geleden was mijn eerste post de sollicitatie naar deze functie.

Foto: Zen

In de tussentijd

2011-12-16T15:15:00.004+01:00

In de tussentijd

Ik liep een extra rondje
langs paden, onbestaand
de tijd voorbij, naar huis

de gesprekken, onbelangrijk
maar zo terzake, de wereld
die stopte bij het draaien van je hoofd

families in achtertuinen,
nog zonder scheidingswanden
was vriendschap zo eenvoudig

en altijd was mijn plek
onder de zon gevuld,
mijn vrijheid nog geen leegte

steeds verder af van zorgeloosheid,
intens zintuiglijk ervaren,
beleef ik het nu als nooit

maar de wetenschap dat alles
wederkeert, dat jeugd
en ouderdom de cirkel ronden

laat mij hier in tussentijd
het verlangen vergroten
en terugbrengen tot wat het is

Wouter van Heiningen

De dichtende bibliotheekdirecteur Wouter van Heiningen presenteerde afgelopen zondag zijn nieuwe dichtbundel "Zoals de wind in maart graven beroert. Ik citeer er graag uit.

Wouter verstaat de kunst om volwassen gevoelens weer klein en intiem te maken terwijl het gedicht niets aan zijn volwassenheid verliest. Het gedicht dat hierboven staat is daar een mooi voorbeeld van. Een mooie bundel om nog eens te lezen onder de kerstboom. En ook een prima bundel om er verpakt onder te leggen en te geven. Wie het wil bestellen, kan dat hier doen.

Wie Wouter op het net wil volgen, kan terecht op zijn weblog en Twitteradres.

Foto: VinothChandar

Whichbook : dé ontdekking van de bibliotheektweedaagse

2011-12-14T10:23:00.007+01:00

Als ik mensen vroeg wat het beste was wat ze gehoord hebben op de bibliotheektweedaagse, werd zonder uitzondering Rachel van Riel van Whichbook genoemd. En uiteraard heb ik die lezing weer net niet bijgewoond. Ik zat weer ergens te kletsen...

Maar al die optimistische verhalen waren voor mij voldoende reden om er eens even goed naar te kijken. En eerlijk gezegd: dit is echt leuk.

Whichbook is een leesadviesmachine. Dat advies kan worden ingesteld op veel verschillende factoren: sad / happy, safe/disturbing, optimistic/bleak en uiteraard: no sex / lots of sex. Maximaal vier kenmerken mag je invoeren en je krijgt een advies.

In de geavanceerde adviesfunctie kun je ook nog kiezen voor speciale karakteropties (geslacht, sexuele voorkeur, ras en leeftijd), plotopties (bijv. mag veel wentelingen in het verhaal kennen) of in welk deel van de wereld het verhaal speelt.

Gezien de veelheid aan voorkeuren die je op kunt geven, kun je zien dat je met een geavanceerd systeem te maken hebt. Het grappig is dat dit systeem wordt gevuld door leeservaringen van duizenden bibliotheacrissen uit Groot-Brittannië. En dat doet ons natuurlijk wel goed: bibliothecarissen die zichzelf weer als leesesxpert opwerpen.

Whichbook wordt onder andere ondersteund door de organisatie Opening The Book. Dat bedrijf stelt zich ten doel om "reader development" centraal te stellen. Jezelf ontwikkelen als lezer. Mooie doelstelling die goed samenbrengt wat bibliotheek en lezer bindt.

Het is dan ook niet vreemd dat ik veel van mijn collega's hoor roepen dat wij dit ook moeten gaan doen. En dat is op zich wel een interessante vraag: wie moet zoiets gaan doen? Qua techniek is dit natuurlijk iets voor Bibliotheek.nl. En natuurlijk moet die adviesmachine gekoppeld worden aan de Nationale Bibliotheek Catalogus. Maar wie gaat organiseren dat al die bibliothecarissen mee gaan doen aan het beoordelen van alle boeken? Iemand enig idee?

En volgens mij is Whichbook ook een prima istrument om in te zetten bij het winnende project van de BibliotheekInnovatiePrijs: de verhalencoach.

En tot bedanken we Biblionet Groningen die al jaren geleden die idee op het spoor kwamen en die er volgens mij voor gezorgd hebben dat dit op het programma kwam.

Van Swelmen: Schaf de Bibliotheek2daagse af #b2d11

2011-12-12T08:20:00.002+01:00

Walgelijk! Dat is het. Die hele tweedaagse schandelijke vertoning in Groningen. Maar liefst 750 bibliothecarissen zijn naar een uithoek van het land gestuurd om zich op de hoogte te stellen van de zogenaamde ontwikkelingen in het land.

U begrijpt: de bibliothecarissen van Oppendam waren gewoon aan het werk. Zoals het hoort. En waarom die 750 bibliothecarissen niet gewoon een middagje naar Oppendam zijn gekomen is me een raadsel. Dan waren ze ook helemaal bij geweest. En was het ook niet zo’n gotspe geweest.

Nou, ik hoor u al denken: ach, moet die oude knorrepot onze pret nu weer bederven? Jazeker, dat moet hij. Maar ik zal u ook een aantal echte argumenten geven waarbij u langzaam het schaamrood op de kaken komt.

Nou ja, over Groningen hoef ik natuurlijk al geen woorden meer vuil te maken. Alles op meer dan vijf kilometer afstand van Oppendam was al een foute keus geweest. En natuurlijk had het feit dat de staatssecretaris niet kwam opdagen, direct het signaal moeten zijn om met elkaar de boel op te breken en stantepede naar huis te gaan. Als de staatssecretaris zelfs hier niet meer voor komt….

En dan al die verhalen die verteld werden in plenaire sessies, minisessies, workshops en op stands. Het ene verhaal nog mooier dan het andere. Alsof alles wat we doen zo rooskleurig is! Word wakker jongens en meisjes! Zo zit de wereld nu natuurlijk niet in elkaar. De vervanger van de staatssecretaris – ik dacht even dat ik verstond dat zij de mediathecaris van het ministerie was – had het nog hoopvol over uitdagingen in plaats van problemen. Nee, het is mij volstrekt helder. Alle venijn en gekissebis was weer voor twee dagen weggepoetst en werd met veel drank weggespoeld.

Want die drank vloeide rijkelijk op het avondfeest. Tenminste, ik kan het volstrekt onvolwassen gedrag van de anders zo bedaarde en bedeesde bibliothecarissen niet anders verklaren. Deze foto’s liegen er niet om. Een dansfeest met schaars geklede danseressen waarbij gefeest werd alsof de dag des oordeels de volgende dag aan zou breken.

De dagvoorzitter – Thomas van Dalen, in de verte nog een look-a-like van Tom Egbers – interviewde aan het eind de drie directeuren van de landelijke clubs: SIOB, VOB en Bibliotheek.nl. Zonder uitzondering roemden ze het feest en het feit dat ze met elkaar gedanst hadden. Als metafoor dat ze het zo goed met elkaar konden vinden.

Maar nu vraag ik u: als ze het zo goed met elkaar kunnen vinden, waarom moesten het dan drie clubs worden? Nee, nu het drie clubs zijn, moet het natuurlijk ook oorlog worden. Aan het eind hadden we dus gewoon een ordinair potje modderworstelen moeten zien tussen die drie directeuren. Waarbij de één de ander – uiteraard zeer beschaafd – voor rotte vis uitmaakt. En uiteraard hadden die 750 bibliothecarissen allemaal wel een kant gekozen van één van de directeuren en had de complete MartiniPlaza kort en klein geslagen moeten worden.

Maar nee, niks van dit alles. Kortom, die hele bibliotheektweedaagse mag wat mij betreft afgeschaft worden. De rillingen trekken nog over mijn rug als ik eraan terugdenk. En dan was er ook nog een Jan Doedel die opperde om de Bibliotheektweedaagse volgend jaar op de Antillen te houden. Nou ja, die is de weg dus echt helemaal kwijt. Maar ja, met zo’n popi uitspraak ben je al snel Beste Bibliothecaris van Nederland. Ook al zo’n infantiele uitvinding.

Het is helder dat de bibliotheekdirecteuren zich weer collectief een rad voor ogen hebben laten draaien. Met winkelformules en landelijke infrastructuur is alle lokale veelkleurigheid straks natuurlijk wel weg. Nog twee jaar en dan wordt de bibliotheektweedaagse geopend met de woorden: “Welkom filaalhouders van Nederland”. Maar goed, niemand die weer wil luisteren.

Weg met de Bibliotheektweedaagse! Ik nodig u volgend jaar graag allemaal uit voor een middagje in Oppendam. Gewoon met een beschaafd kopje thee en Oppendammer koek. Zo, en nu aan het werk!

Hoogachtend,
R. van Swelmen
Directeur Bibliotheek Oppendam

Foto: Margot Nicolaes

Omdenken

2011-12-05T19:57:00.005+01:00

De afgelopen weken las ik het boek "Ja maar, Huh?" van Berthold Gunster. En ik was niet de eerste. Het boek gaat over de techniek van het omdenken. Omdenken is de techniek om van de focus op problemen naar de focus op mogelijkheden te komen. Je denken omdraaien dus.

Neem bijvoorbeeld de eurocrisis waar we nu inzitten. Dat is natuurlijk bijzonder vervelend allemaal. Een probleem dus. Maar tegelijkertijd leren we ook veel van de eurocrisis. We leren om te gaan met economische krimp bijvoorbeeld. In die zin is het een mogelijkheid.

Vastdenken
Toch is het bijzonder moeilijk om die mogelijkheden te ontdekken. Hoe komt dat? Dat komt omdat we vastdenken: we denken binnen een bepaald kader en dat blokkeert ons om buiten de kaders te denken. In het voorbeeld van de eurocrisis: wij gaan ervan uit dat economische groei nodig is voor geluk. Als we dat soort kaders los kunnen laten, komen nieuwe perspectieven in zicht.

15 strategieën
Gunster hanteert in zijn boekje vijftien strategieën die je kunnen helpen bij het omdenken. Bijna elk van de methodes kenmerkt zich doordat het niet de voor de hand liggende reactie is op een probleem. Een voorbeeld: jij probeert iemand te overtuigen van jouw idee. Wat is dan onze reactie? Velen van ons zullen zeggen: proberen diegene nog een keer met de argumenten te overtuigen. Kortom, nog beter ons best doen. Maar wat zou er gebeuren als we niets doen of juist zeggen dat we niet weten hoe we de ander moeten overtuigen?

Het boek eindigt met een mooie matrix die je eens goed kunt toepassen op je eigen probleem, eh, kans dus eigenlijk. En kom je er dan nog niet uit: het boek kent een eigen website waar je ook je eigen casus kunt inbrengen. Dan laat je anderen lekker meedenken.

Het regent mogelijkheden
Dus: welke kans zien wij in die dalende uitleencijfers, die moordende concurrentie van Google, de teruglopende financiële middelen, ons personeel dat massaal met pensioen gaat en die automatisering die natuurlijk gierend uit de klauwen gaat lopen. Fijn, het regent weer mogelijkheden. Snel lezen dus.

En ja, zelfs die stelende klanten..... nu ja kijk zelf maar.

Zonder commentaar...

2011-12-04T21:28:00.001+01:00

Wordt fysiek het nieuwe online? Of hoe ABN|AMRO weer eens teveel betaalde voor een onderzoek

2011-12-01T09:05:00.007+01:00

ABN|AMRO heeft een interessant onderzoek gepubliceerd over Cross Channel Retail. In gewoon Nederlands: verkopen in een winkel of verkopen op internet. Dat onderzoek levert het verrassende resultaat op dat het aantal mensen dat alléén online koopt gaat afnemen. Tenminste in de sectoren die onderzocht zijn (doe-het-zelf-branche, elektronicabranche, modebranche schoenenbranche, sportbranche en woonbranche).

De tabel hierboven laat zien dat de Nederlanse koper wel drastisch verandert. In 2011 kocht men voor 54% alleen in fysieke winkels terwijl 35% een cross channelstrategie gebruikte (dus kopen op internet maar ook kopen in een winkel). In 2015 zal dat omgekeerd zijn. 54% koopt dan zowel op internet als bij fysieke winkels.37% van de klanten doet de aankopen alleen in de fysieke winkel.

Opvallend is ook dat de groep die alleen via internet koopt zal dalen van 10% naar 8%.

Voor mij zijn deze uitkomsten enerzijds logisch, anderzijds deugt er iets toch echt niet.

Wat is logisch?
Logisch is dat mensen het internet meer gaan gebruiken voor hun aankopen. Ik verwacht dat de mogelijkheden die je hebt om een product op internet aan te prijzen steeds verder zullen toenemen. Het rapport onderschrijft het belang van "product reviews", de aanbevelingen van andere klanten. Meer en meer zullen we in gemixte omgeving terecht komen van fysieke en online winkels.

Wat deugt er niet?
Ik geloof niet dat het aandeel van mensen die alleen online koopt, gaat dalen. Zeker niet als de mogelijkheden toenemen. Interessant is het om even te kijken naar hoe ABN|AMRO aan deze gegevens komt.

Het onderzoek zoals ze het hebben uitgevoerd is gebaseerd op twee grote groepen. Op de eerste plaatst heeft men klanten gevraagd hoe zij de afgelopen 12 maanden hun aankopen hebben gedaan. En men heeft deze groep gevraag hoe men denkt dat in 2015 te doen. Is dit niet een beetje hetzelfde als de vraag vijftien jaar geleden of we allemaal mobiel zouden gaan bellen? Zijn we toch niet heel technologiegedreven geworden? Wordt niet alles gewoon toch digitaler?

Op de tweede plaatst heeft men rondetafeldiscussies georganiseerd met winkeliers en merken over dit thema. En wie goed kijkt naar die lijst, ziet dat het bijna allemaal klassieke winkeliers en merken zijn. De enige echte internetwinkelier die ze gevraagd hebben is Wehkamp. Dat betekent dus dat ook in de adviezen vooral is gekeken hoe de klassieke winkelier kan overleven. Een cross channel strategie is toch vooral ook een overlevingsstrategie voor de die klassieke winkel. Een hybride strategie dus.

En om eerlijk te zijn: ik heb grote twijfels bij hybride strategieën. Eén van de weinige winkels die ik dit goed zie doen is Mediamarkt. Overigens gevolgd door de banken zelf. Hoewel die zelf aangeven een zeer sterke voorkeur voor online werken te hebben.

Opkomst van digitale winkels, de neergang van fysieke winkels
Veeleer geloof ik in de opkomst van digitale winkels en een neergang van fysieke winkels. En ergens ligt een optimum van fysiek en digitaal. Niet elke fysieke winkelier wordt een hybride winkelier. Zeker niet zelfs. Dat is slechts voor een aantal weggelegd.

Van Selexyz naar Bol.com
De grootinvesteerder Fentener van Vlissingen verkocht vorig jaar zijn aandelenpakket Selexyz, bekend van de fysieke boekwinkels. Selexyz is overigen hard op weg naar een cross channel strategie en doet dus precies wat de bank adviseert. Toch verkocht deze investeerder zijn aandelenpakket.

Wat kocht hij terug: aandelen Bol.com. Volg het geld, zou ik zeggen, en je kunt zien wat er gebeurt. Dat ze dat dat bij ABN|AMRO nou net niet gezien hebben.

Met dank aan Mirjam Sinnema voor de attendering op het rapport.

La Boutique Fantastique

2011-11-26T10:50:00.002+01:00

Een paar jaar geleden was ik onder de indruk van Kyteman. Kyteman werd Kytecrash en hij richtte zijn eigen vrijstaat Kytopia op. Om nieuwe bands de ruimte te geven. Eén van die bands is La Boutique Fantastique. Twee violisten, twee percussiespelers, een cello, een contrabas, een basklarinet, een sopranino, een paar saxen, een trombone een gitarist en iemand met wat elektronica.

Mix dat met jazz, fusion, klezmer, balkan en soms wat hiphop. En dan kom je dicht in de buurt van La Boutique. In het filmpje zie je ze eigenlijk in het nog veel te nette programma "De wereld draait door". Want deze muziek hoor je natuurlijk gewoon in een donker en rokerig zaaltje te zien, waar de zaal na afloop nog even nadeint.

Het is muziek die zich lastig laat vangen. Dus zo zo staan ze bij Radio4 op de setlist terwijl ze even laten een optreden bij Giel (zie video) doen.

Muziek die schuurt, deint, stilvalt en weer doordraait.

Voor wie het live wil zien: die heeft even pech. Gisteren was hun laatste optreden voor dit jaar. Vanaf het voorjaar weer te zien in het heel Nederland. Voor nu rest slechts de hoop dat Sinterklaas en de Kerstman goed bevoorraad zijn.

Raad de filmfragmenten en red de Columbus Metropolitan Library

2011-11-23T11:45:00.000+01:00

De Columbus Metropolitan Library, een vooruitstrevende bibliotheek in de Verenigde Staten, werd een jaar geleden geconfronteerd met zware bezuinigingen. Eén van de klanten sprong in de bres voor de bibliotheek en produceerde bijgaande filmpje. En als ik het goed begrijp met succes. De bezuiniging ging met één stem verschil van de baan.

Het filmpje is opgebouwd uit allerlei filmfragmenten over bibliotheken. Hoeveel herkent u er?

Het einde van de gereedschapskist en het einde van eigenlijk alles...

2011-11-21T12:18:00.000+01:00

Een gereedschapskist. In elk huis staat er wel één. Duurder gereedschap leen je af en toe bij elkaar maar alle basisdingen heb je zelf wel in huis. Toch is het nog maar de vraag of we over tien jaar nog een gereedschapskist in huis hebben.En dat niet alleen, het is de vraag of we überhaupt nog wel iets in huis hebben. Benieuwd? Lees dan verder.

3D-printing
Eén van de trends waar ik de laatste tijd met belangstelling naar kijk is "3D-printing". Bekijk het filmpje maar eens over de productie van een tang aan de hand van een kopie van een andere tang. 3D-printing betekent dat je eigenlijk alles kunt klonen. Kozijnen, schroeven, beelden, lampen en ga zo maar door.

3D-printing gaat iets heel wezenlijks betekenen over hoe wij met producten omgaan. Het betekent namelijk dat massaproductie voor heel veel zaken niet meer nodig is. En dat dus heel veel van de dingen die wij nodig hebben er speciaal voor ons eentje kan worden gemaakt.

Die trend zagen we al in de drukwereld: je kon al je eigen behang laten drukken of je eigen canvas maken. Zelf een boek laten drukken kan "on-demand" waarbij de oplage geen vraagpunt meer is. Er wordt pas gedrukt als er een bestelling binnen komt.

3D-printing gaat betekenen dat dingen die we niet vaak nodig hebben, we gewoon even zelf printen. We klikken iets aan in een catalogus en zetten ons eigen printertje aan. Of zoals je in het filmpje van de NASA ziet: we nemen alleen wat printspul de ruimte in en drukken de materialen die we nodig hebben. Ik zie de ANWB op deze manier al langs de kant van de weg staan en het juiste reserveonderdeel printen.

Het einde van de fysieke opslag
Tja Deckers, leuke ontwikkeling. Maar wat gaan bibliotheken doen met deze technologie? Dat is natuurlijk even de vraag. Maar laten we eens hardop filosoferen. Google scant op dit moment alle boeken in de wereld die er zo ongeveer bestaan. Dat scannen doen ze 2D, niet 3D. Doordat ze 2D scannen blijft de behoeft bestaan dat we ergens op deze aarde toch een 3D-voorbeeld bewaren.

Maar stel nou eens dat Google niet 2D scant maar 3D? Dan kun je elk incunabel opnieuw laten drukken. Je kunt niet alleen de tekst analyseren maar ook de incunabel in fysieke vorm vasthouden. We kunnen dus straks niet alleen een eBook leveren maar ook de optie geven om het boek in 3D uit te printen.

Het einde van de logistiek
En wat te denken van al die IBL-transacties. Nu gaat dat nog via de post. Maar als 3D-printen goedkoper wordt dan vervoeren, dan betekent 3D-printen dus het einde van de distributie zoals we die nu kennen.

Killerapp
Zo en nu de killerapp: die printer gaat dus mee op vakantie. Geen gezeur meer of alles wel mee is. Wat we niet bij ons hebben, printen we gewoon even uit.

Denk er maar eens over na. Deze technologie gaat ons leven nog op zijn kop zetten.

Van alles slechts nog zwijgend

2011-11-19T09:08:00.004+01:00

Van alles slechts nog zwijgend...

Een weiland grijze stenen
Doden op een rij.
Hier is weinig hoopvols aan.
Hier rusten wij.

Troosteloos
Regenachtig
Grijs en zonder kleur.
Van alles slechts nog zwijgend

Alleen de kleur van deze roos
Die bloeit in het sombere seizoen.
Geen dooie boel.
Maar wachtend op een eeuwigheid.

Een fantastische bron: kranten.kb.nl

2011-11-16T15:52:00.006+01:00

Wie de Koninklijke Bibliotheek volgt op Twitter krijgt elke dag een leuke tweet met een geschiedkundig feitje. Ik maak graag mijn complimenten voor deze mooie service. Ik weet niet meer waar ik laatst via deze service op werd geattendeerd maar ik eindigde op de site kranten.kb.nl. En ik ben er al een aantal keren teruggekeerd omdat ik het zo'n leuke bron vind.

Dwalen door oude kranten
Snuffelen door oude jaargangen van kranten. Het is alsof je door de geschiedenis bladert. Je verbazen hoe kranten aan het begin van deze eeuw gemaakt werden en welke onderwerpen er aan bod komen.

Bij de Koninklijke Bibliotheek worden steeds meer kranten digitaal doorzoekbaar gemaakt. De krantensite bevat kranten van 1618 tot 1995. Het is nog rijp en groen wat er in zit. Maar wel groeiend. En in deze aanloop is er extra aandacht besteed aan legale en illegale kranten in de Tweede wereldoorlog. Misschien wel het meest onderzochte stukje geschiedenis van ons land.

Verwacht op zoekwoorden dus ook geen uitputtend dossier maar leuke dingen vind je wel. Herinnert u zich nog dat ik schreef over de Nederlandsche Cocaïne Fabriek? In dit archief vind je bijvoorbeeld oude advertenties van deze fabriek. Of een zoekactie op "Deventer bevrijd" levert een leuk knipsel op uit het Parool. Gewoon getypt.

Inpluggen op onze websites?
Ik sta versteld van alle bronnen die de Koninklijke Bibliotheek beschikbaar heeft.En als bibliothecarissen in Nederland er al weinig van weten, dan weten de gemiddelde burger en in Nederland natuurlijk helemaal niks van.

Deze rijkdom toont voor mij wel aan dat de samenwerking tussen de Koninklijke Bibliotheek en de Openbare Bibliotheken echt nog veel steviger moet worden. Inpluggen op onze websites en meenemen in onze zoekmachines. Wat mij betreft mogen ze 'hofleverancier' worden.

Nieuwe visitekaartjes...

2011-11-16T10:30:00.002+01:00

Deze lagen vanochtend op mijn bureau. Met dank aan mijn werkgever.

De G1000 : maak burgers van stemvee...

2011-11-14T08:28:00.003+01:00

Zaterdag las ik een opmerkelijk artikel in de Volkskrant (alleen met VK-code, sorry). Het ging over een beweging in België die een G1000 organiseerde. België, u weet wel dat land dat meer dan 500 dagen zonder regering zit. De G1000 is een woordgrapje ten opzichte van de G8 en de G20, de gewichtige top van regeringsleiders van de grootste industriële landen. De G1000 is een burgertop waar 1.000 willekeurig geselecteerde Belgen voor werden uitgenodigd om mee te denken over politieke keuzes. David van Reybrouck – inderdaad de schrijver van het fenomenale “Congo” – is één van de voormannen van dit initiatief.

Het doel: om met 1.000 burgers te laten zien dat je best snel besluiten kunt nemen. Besluiten waar de politiek door allerlei gekonkel en angst voor achterbannen voor terugschrikt. En dat vond vrijdag 11 november plaats. Uiteindelijk kwamen 700 mensen praten over honderd onderwerpen.

Manifest

De G1000 heeft een eigen website waar ze een stevig manifest op hebben gezet. Een manifest dat de knelpunten van de huidige politiek toont. Om maar eens wat teksten uit de analyse van het manifest te citeren:

“De Belgische crisis is niet alleen een crisis van België, maar ook een crisis van de democratie. Ook in Nederland en Groot-Brittannië verliep de laatste regeringsvorming moeizamer dan gebruikelijk. …Na twee eeuwen stoten we op de grenzen van die formule. Verkiezingen maken het bestuur niet meer mogelijk, maar vormen juist een obstakel tot degelijk bestuur . Partijen stroomlijnen niet langer de samenleving, maar houden elkaar in een permanente houdgreep. Politiek is een hondenstiel geworden, een hogere vorm van rusteloosheid. Er zijn meer verkiezingen dan vroeger, er is veel meer druk vanuit de media, de burger is mondiger en kritischer dan ooit, partijtrouw bestaat niet meer. Het is knokken voor elke stem. Dus hoor je tijdens de campagne beloftes die lekker klinken maar lastig te realiseren zijn. Een politicus van pakweg 1911 had macht, die van 2011 heeft angst.”

Gijzeling tussen burgers en politiek

Wie goed leest ziet een intellectuele beweging die de vinger legt op de dilemma’s van de huidige politiek. Qua analyse schuurt het op sommige punten dicht langs de PVV. En dat is niet gek. De PVV maakt handig gebruik van de dilemma's van de huidge politiek. Maar qua uitwerking zien we echter iets heel anders: burgers die genuanceerd maar vastberaden hun weg vinden. En het grote verschil is dat er mensen met verschillende achtergronden met elkaar praten. Praten en luisteren. En dat is iets heel anders dan alleen werken met een onderbuikgevoel.

Kijk maar eens naar het tweede filmpje. Om maar eens een Nederlandse parallel te trekken: iedereen weet dat we iets moeten doen aan de hypotheekrenteaftrek maar omwille van de kiezer lopen politieke partijen er toch met een grote boog om heen. Politiek en stemmende burgers gijzelen elkaar.

Toch is de G1000 iets anders dan een referendum. Bij een referendum krijgen we vrij eendimensionaal een keuze voorgelegd, bij de G1000 gaat het om een dialoog; om zelf oplossingen verzinnen. Wie burgers als stemvee behandelt, krijgt stemvee. Wie burgers als volwassenen behandelt, krijgt volwassenen. Biedt burgers dus een dialoog en niet alleen een stemkastje.

Drietrapsraket

De G1000 is echter niet een op zichtzelf staande actie. Het is stap twee van een drietrapsraket. Voor de burgertop konden mensen via een online bevraging aangeven welke politieke items ze echt belangrijk vinden. Stap twee was de burgertop waar deze items verder besproken werden en waar een richting werd gekozen. Stap drie is dat een iets kleinere groep nu een uitwerking maakt van die toekomst. Die uitwerking moet begin volgend jaar klaar zijn.

Wat leren bibliotheken hiervan?

Wat ik aan dit bericht overhoud, is dat de huidige democratische middelen hoognodig aan vernieuwing nodig zijn. De slagvaardigheid en veranderingsbereidheid die nodig is om bijvoorbeeld de Eurocrisis te lijf te gaan, laat dat ook duidelijk zien. Burgers en politiek moeten op nieuwe manieren gemobiliseerd worden.

En hoe harder de huidige politiek dat negeert, hoe schoksgewijzer die veranderingen zullen plaats vinden. Ik denk dat Facebook, Twitter en andere sociale media – in combinatie met echte dialoog tussen burgers – de toekomstige politieke arena gaan worden. En misschien is dat ook wel het goede antwoord op de polarisatie in de huidige politiek waar de oneliner regeert.

Burgers in zo'n proces faciliteren en ze bij de hand nemen: het lijkt me een mooie taak voor de bibliotheek.

Jeugd in Vlaanderen en de kleur van je bril

2011-11-13T09:49:00.001+01:00

Toen ik Sprakeloos van Tom Lanoye dichtklapte en mijn gedachten erover liet gaan realiseerde ik me dat ik in het afgelopen half jaar drie boeken en films had gezien waarin de jeugd van Vlaanderen voorbij kwam. Want om eerlijk te zijn: Sprakeloos van Tom Lanoye gaat evenzeer over het opgroeien van de kleine Tom als het gewone en soms theatrale leven van haar moeder. Maar goed, drie boeken en films over de jeugd van Vlaanderen. Het kon natuurlijk niet anders of je moet je gedachten maar eens laten gaan over die toevalligheid.

Helaasheid der dingen

Een aantal maanden geleden keek ik voor het eerst 'De helaasheid der dingen' van Dimitri Verhulst (1972). Een prachtige film over de jeugd van Günther die zonder moeder opgroeit tussen een drinkende vader met drinkende nonkels. Een film over hoe niemand zich bekommert over Günther en zijn schoolwerk. En daarmee lijkt zijn leven –als er niet wat verandert – automatisch een kopie te worden van zijn vader: de kortste opleiding tot alcoholist. De film toont op een wrange en toch komische manier de tederheid van het kind en moedeloosheid en machteloosheid van zijn vader. En tussen al dat fatalistische, ontspinnen zich absurde situaties zoals een bizarre blote billenfietsrace en een recordpoging bierdrinken. Het toont aan waar veel kleine dorpen groot in kunnen zijn.

Het eindigt trouwens schitterend met een mooi gesprek met zijn oma. En geloof het of niet: het verhaal is autobiografisch en bevat veel elementen van de eigen jeugd van Verhulst.

Broere

Een al wat oudere verhalenbundel die ik niet veel later las was "Broere" van de Vlaming Bart Moeyaert (1964). Ook Broere is autobiografisch en beschrijft het jeugdleven in een gezin met zeven zonen. Daarvan is Moeyaert dan ook nog de jongste. Moeyaert is een meester in het creëren van een intieme ruimte, alsof je schrijver bijna aan kunt raken in zijn verhalen. En tegelijkertijd maakt hij mooi gebruik van kantelende verhaallijnen: vooral door het kind in zijn verhalen op het verkeerde been zetten. Kinderen kunnen soms bang zijn door onwetendheid of juist onbevangen zijn door het nog ontbreken van angst. Daar speelt hij meesterlijk mee.

In Broere krijg je meer dan veertig inkijkjes in een mooie jeugd. Ik heb ze met een grote glimlach en met tederheid gelezen.

Sprakeloos

En met die twee verhalen op de achtergrond begon ik aan Sprakeloos van Tom Lanoye (1958). Het boek heet Sprakeloos en gaat officieel over de aftakeling van zijn moeder die letterlijk en figuurlijk zonder woorden komt te zitten. Daarbij maakt Lanoye bijna continue gebruik van flashbacks naar zijn jeugd. Zeker 90% van het boek gaat over het zijn jeugd. Lanoye is de zoon van een slager. Het leven is soms hard, soms lief en soms hilarisch. Het was duidelijk dat mevrouw Lanoye de baas was in huis. Meneer Lanoye was een lieverd.

Er komt een moment dat hun winkel annex woonhuis geveild wordt door de huurbaas. De vader moet op pad om te bieden op hun eigen huis. De vader kan zijn zenuwen niet bedwingen en biedt te snel op zijn eigen huurhuis. Hij wordt te grazen genomen door medebieders en het eind van het liedjes is dat hij minstens de helft teveel betaalt voor zijn eigen huis. Wat uiteraard gaat leiden tot grote kritiek van zijn - bijzonder zakelijke - vrouw.

En zo hangt het hele boek van losse verhaaltjes aan elkaar. Alsof je aan een keukentafel zit waar verhalen over vroeger verteld worden. En net als aan die keukentafel wordt er over van alles en nog wat uitgewijd. Het moet gezegd dat het verhaal wel heel langzaam op gang komt hierdoor. Eén recensent zag ik schrijven dat het boek wel de helft dunner had gekund. Die opmerking snap ik wel. Maar als je er langer over nadenkt, bekruipt mij ook wel de vraag: "waar moet het dan korter en wat doet dat juist met dat keuvelend verhaal?"

Misschien dat Tom Lanoye daarom de titel "Sprakeloos" ook wel met een knipoog heeft gegeven. Hij kletst namelijk zelf honderduit. Op dit moment is Lanoye net gestart met een theaterprogramma van Sprakeloos. Als ik het goed begrijp komt dat volgend jaar ook naar Nederland.

Drie vlamingen, drie decennia

En zo klapte ik het boek van Tom Lanoye dicht en dacht aan die drie Vlamingen. Allemaal hebben ze hun jeugd beschreven. En met elk van de drie heb ik wel iets. Zelf ben ik opgegroeid in een dorp. Van de "Helaasheid der dingen" herken ik voor een de beklemming en de absurditeit van sommige dorpsactiviteiten. Elk jaar kende ons dorp een soort ter land, ter zee en in de lucht waar alle notabelen van het dorp aan meededen. Tja, en dan zag je de bakker en burgemeester samen een zeephelling beklimmen. Of wat te denken van de schande die werd gesproken van een vader die zijn huis in de fik stak om de verzekering te tillen en zo aan geld te komen. Nou ja, dat soort dingen dus.

Tja, Moeyaert doet veel meer een beroep op je kinderlijkheid. Hoe je dingen zag als kind. En zo kan ik mij nog herinneren hoe bang ik was voor de atoombom en de derde wereldoorlog. Zo had ik ooit een gewone batterij aangeraakt aan de plus- en min-pool en toen dacht ik dat ik misschien wel radioactief was geworden. En hoe ik daar 's avonds niet van kon slapen. En dat ik uit bed klom om het aan mijn ouders op te biechten en die me vervolgens gerust stelden dat dat natuurlijk geen kwaad kon. Nou ja, dat soort dingen dus.

En van Lanoye herken ik veel als zoon van de groenteboer. Hoe middenstanders in een dorp toch vaak in een glazen huisje wonen, of dat in ieder geval zo voelen. Mijn vader kocht een aantal keer achter elkaar dezelfde nieuwe auto in dezelfde kleur. Dat viel dan minder op voor de buurt. Of hoe mijn moeder het moeilijk vond om te winkelen en haar eigen dorp, omdat je het gevoel hebt dat je bekeken wordt. Nou ja, dat soort dingen dus.

Maar wat mij vooral opvalt is dat je zo verschillend terug kunt kijken op je jeugd. Toen ik twintig was keek ik anders op mijn jeugd terug dan nu. In die zin is je geheugen ook een raar ding en kijk je ook naar het verleden met de bril van vandaag.

En dat is eigenlijk wel eens leuk om over na te denken: eigenlijk kun je jeugd maken zoals je wilt, je moet alleen even de juiste bril opzetten en het juiste willen zien.

#Regiohack: Worden bibliothecarissen journalisten?

2011-11-11T12:33:00.006+01:00

Deze ochtend bracht ik een flitsbezoek aan de Saxion Hogeschool in Enschede. Daar was op dat moment de Regiohack in volle gang. Eerder deze week schreef ik al over deze regiohack, een samenwerking tussen de Twentsche Courant/Tubantia, RTV Oost en de Saxion Hogeschool.

De Regiohack is een journalistiek experiment. Er worden journalisten, data-analisten, studenten en programmeurs bij elkaar gezet. Het doel is om met elkaar in 30 uur journalistiek te bedrijven op basis van open bronnen op internet.

Een drukke redactie
De opdracht wordt op dit moment uitgevoerd in de Content Room van Saxion waar veertig professionals en studenten rondlopen. Een beetje zoals een drukke redactie op de krant.

De reden dat ik samen met een collega ging kijken was dat dit eigenlijk ook wel iets is voor het innovatielab van de Overijsselse Bibliotheken. En mijn vraag is eigenlijk: ligt er een toekomstige rol voor ons op dit gebied?

Quote 500 van Twente
Femke Nales, van de Twenstche Courant/Tubantia, leidde ons rond en legde uit dat er zes groepen aan het werk zijn op verschillende onderwerpen: gezondheidzorg, geld en macht, verkeer en nog enkele van dit soort onderwerpen. In het filmpje hoor je een journalist van RTV Oost uitleggen dat zij bezig zijn om een soort Quote500 van Twente te maken.

En om eens bij dat voorbeeld te blijven: hoe doen ze dat? Dat doen ze door alle nevenfuncties van belangrijke bedrijven en instellingen na te trekken. Dit te turven en met elkaar te verbinden. Daar zitten journalistieke capaciteiten in maar evenzeer wetenschappelijke onderzoeksvaardigheden (hoe weeg je functies bijvoorbeeld) en technische vaardigheden (hoe trek ik Linkedin in één keer leeg of hoe maak je infographics). Het is dus vooral multidisciplinair.

Energie
Maar bovenal zie ik energie door de ruimte vliegen. Mensen die het leuk vinden om dit eens met elkaar uit te proberen. Her en der liggen nog slaapmatjes. Want een aantal van de mensen heeft de hele nacht doorgewerkt.

Vanmiddag om vier uur presenteren ze de resultaten en vanaf morgen zullen delen van al dit werk gaan verschijnen in de regionale media. De ervaring van veel deelnemers is dat ze een nieuwe bron voor journalistiek hebben gevonden: de databestanden op internet die je handig met elkaar laat matchen in allerlei Excelbestanden.

Mijn gevoel zegt dat bibliothecarissen bij dit soort teams horen. Dit omdat dit soort teams meehelpen aan het ontsluiten van allerlei informatie. Ik vind dat een publieke taak. Tegelijkertijd hoor ik mensen denken: dit is toch gewoon de taak van journalisten? Wie heeft er gelijk en waarom?

Top-20-trends van 2011

2011-11-11T08:30:00.003+01:00

Het is november. Het jaar loopt ten einde. Voor sommige mensen reden om nog even te kijken of ze hun jaarprogramma wel zo ongeveer gehaald hebben. In het bijgaande filmpje de 20 trends die u dit jaar moest gaan gebruiken. Hoeveel hebt u er gehaald?

Wat moet de Beste Bibliothecaris van Nederland eigenlijk doen?

2011-11-09T11:45:00.000+01:00

Gisteren werd ik gebeld door een wildvreemde bibliotheekcollega uit het zuiden van het land. Zijn vraag begon met: "Jij bent toch de Beste Bibliothecaris van Nederland?". "Eh, inderdaad..." was mijn antwoord, toch ietwat onzeker waar dit gesprek naar toe zou gaan. Vervolgens kwam hij met een vraag op de proppen over de website van bibliotheek en een meerjarenplan rondom digitale ontwikkelingen. En hoe ik daar tegen aan keek. We hebben genoeglijk twintig minuten gepraat en ik kon hem een document sturen dat ik voor onze eigen provincie had gemaakt. Hij was er blij mee.

Tja, en dat roept een beetje de vraag op: wat moet een Beste Bibliothecaris van Nederland eigenlijk doen? Wat houdt die functie eigenlijk in? En aangezien ik de eerste ben die die functie krijg, moeten we de invulling maar eens samen gaan bepalen.

Mijn vraag is dus: wat vindt u dat de Beste Bibliotharis van Nederland moet doen of wat moet hij dit jaar bereiken? Als jullie reageren, zal ik beloven dat ik er over enige tijd op terug kom en maken we samen een leuk plannetje.

Want laten we wel wezen, als we die titel toch hebben, moeten we hem ook maar zo goed mogelijk misbruiken. Kom maar op!

Foto: Leo Reynolds

Regiohack: op het snijvlak tussen journalisten en bibiothecarissen

2011-11-07T11:45:00.002+01:00

Journalisten en bibliothecarissen: gaan ze niet steeds meer op elkaar lijken? Rond de discussie over visienotitie Digitale Bibliotheek op Bibliotheek2.0 wordt daar bij stil gestaan. En via een regionaal initiatief van RTV Oost, Twentsche Courant Tubantia en de Saxion Hogeschool gaan we dat ook werkelijk beleven.

Via de Bibliotheek Hengelo kreeg de Overijsselse Bibliotheek Dienst de vraag of het interessant is om mee te doen met een regiohack. Een regiowat? Een regiohack.

Regiohack
En wat mag een regiohack dan wel niet zijn? Een regiohack zijn twee dagen waarbij journalisten, dataspecialisten, bibliothecarissen en studenten met elkaar in een hok worden gestopt. Met als doel: nieuws produceren door het afstruinen van internet. Dus niet de straat op met een schrijfblokje en camera, maar journalistiek bedrijven op basis van bronnen op internet.

De hack vindt plaats op 10 en 11 november en twee van mijn collega's gaan deelnemen. Ik ben bijzonder benieuwd hoe ze dat vinden om in een team van journalisten en dataspecialisten mee te draaien. En eigenlijk denk ik dat ik daar wel wat van mee ga krijgen.

Op de site van regiohack vind je allerlei aardige informatie over de regiohack. Ook staan er filmpjes en tips over hoe er gezocht wordt op internet.

Meedoen aan hacken?
Tja, en nu hoor ik een paar mensen denken: hacken? Moeten we dat wel doen als bibliotheek? Het gaat bij de regiohack niet om een hack in de klassieke zin van het woord.

Regiohack hanteert de term hacker zoals die in technische subculturen wordt gebezigd en zoals beschreven in Wikipedia.

Een regiohacker is een hacker die zijn of haar intellectuele vermogens om te programmeren creatief en constructief inzet om kennis te delen.
De regiohacker maakt daarbij alleen gebruik van openbare informatie of legaal verkregen datasets.
Regiohackers zijn geen crackers. We breken dus niet in op computersystemen en maken ons niet schuldig aan welke strafbare handeling dan ook. Regiohack en regiohackers zetten hier ook niemand toe aan.
Een regiohacker respecteert de journalistieke normen en waarden. En heeft gevoel voor ethiek.

Content curator
De regiohack is een mooie gelegenheid om invulling te geven aan de rol van content curator. Durven we informatie op de juiste wijze te rangschikken zodat het nieuwswaarde krijgt? Het is een vorm van pro-actieve vraagbeantwoording. We kunnen wachten tot de vraag komt, of vooruitlopend op de vraag, de vraag al beantwoorden. Dat gaat hier dus gebeuren. Ik ben heel benieuwd. Ook omdat ik denk dat dit een puzzelstukje is voor de toekomst van bibliotheken.

Waar dromen wonen

2011-11-05T09:09:00.002+01:00

Waar dromen wonen

De dromen komen ‘s nachts

Maar als ik ‘s avonds

Nog een rondje loop

Kun je ze al horen.

Hier is al niks meer wat het lijkt.

De wereld stil.

Met af en toe gezoem

van een dynamo.

Gedachten gaan en komen

Over wat ik allemaal nog kan doen.

Over wat ik ooit nog eens moet doen.

Hoe alles mooier zou kunnen zijn.

Zelfs nu

Is de wereld niet kleurloos

Niet donker

Niet roerloos

En telkens wordt het dag

En verdwijnen dromen

tussen de papieren

en verflauwen in het licht.

De dromen komen ‘s nachts

Maar als je ‘s avonds oplet

Kun je ze al horen.

25 tips voor brainstorms

2011-11-03T11:00:00.000+01:00

25 illustrated brainstorm tips

View more presentations from Marc Heleven

Marc Heleven, mijn compagnon bij de cursus 37 manieren om te bezuinigen, maakt soms rake presenaties. Nu weer eentje met 25 tips voor brainstorms. Hoe kom je aan nieuwe ideeën, welke invalshoeken kun je kiezen en welke vorm? Nog op zoek naar goede ideeën: kies dan eens één van de methodes van Marc Heleven.

#bibliotheekopschool Jellie Tiemersma projectleider Bibliotheek op School

2011-11-02T16:10:00.005+01:00

De afronding wordt gedaan door Jellie Tiemersma. Zij is sinds kort projectleider van de Bibliotheek op School. Doel van het project is om die gezamenlijke slagkracht van de bibliotheken te organiseren door best practices te bundelen. Die bundeling levert namelijk een mooi aanbod dat alle bibliotheken zouden kunnen doen. Die bundel bestaat uit: Boek1boek, Biebserach jr.en Kunst van Lezen. Met andere woorden: het goede verhaal bestaat dus al. De vraag is dus hoe we het zo goed mogelijk met elkaar kunnen implementeren.

Betekent dat dat alles eenheidsworst wordt? Nee, dat lijkt niet het geval. Binnen elk van de pakketten zit nog zoveel maatwerkruimte dat je de dienstverlening ook binnen die gezamenlijkheid op verschillende behoeften van scholen kunt inrichten.
En dat alles zal op de Nationale Onderwijs Tentoonstelling (NOT) 2013 moeten kunnen worden aangeboden aan alle scholen in Nederland. En dat is een mooie ambitie en die sluit prima aan bij Marks driepuntenplan.

De slotopmerking komt van twee bibliotheekdirecteuren. Jan Gommer – directeur van de FlevomeerBibliotheek zegt dat zijn actie na vandaag zal zijn om morgen een mail te sturen naar de ambtenaren en wethouders om hen uit te nodigen om verder te praten. Jos Debeij – directeur van de Bibliotheek Deventer en voorzitter van het Overijssels netwerk – zegt dat hij enthousiast is maar dat het een kwestie van het organiseren van “middelen” is. Scholen, bibliotheken en overheden moeten zich samen hieraan committeren. En als je dat doet kun je een ambitieuze ambitie hanteren dat over vier jaar elke basisschoolleerling hiervan gebruik kan maken.

En daarmee eindigt volgens mij een prima middag. Een goed verhaal, niet altijd even makkelijk maar met een mooi perspectief.

En bovenal goed georganiseerd: en daarvoor bedanken we Astrid Kuipers!

#bibliotheekopschool De situatie in de regio

2011-11-02T15:29:00.006+01:00

Zo, het eerste deel zit erop. We gaan door naar het verhaal uit de regio. In dit geval is dat Astrid Kuipers, onderwijsmanager primair onderwijs Netwerk Overijsselse Bibliotheken en Karin de Jong, servicemanager Bibliothecaire Diensten van het Servicecentrum Flevolandse Bibliotheken.

Beide dames mogen uitleggen hoe op dit moment hun dienstverlening in beide provincies geregeld is. Astrid Kuipers legt uit dat er al veel samenwerking is met Biebwijz, Biebsearch jr. en Biebsearch voor voortgezet onderwijs en MBO. Karin de Jong geeft aan hoe in Flevoland gewerkt wordt aan een netwerk van leescoördinatoren in de Flevomeer Bibliotheek. En dat werkt prima.

De ambitie van Astrid Kuipers is voor Overijssel om de verschillende onderdelen die er al bestaan zoals Biebwijz, Biebsearch jr. en Kunst van Lezen samen te voegen naar een integraal verhaal van de Bibliotheek op School. En dat moet natuurlijke weer aansluiten op een gesprekken met gemeenten en de provinciale overheid om dit ook te borgen.

Karin de Jong geeft aan dat dit verhaal wel noopt tot keuzes bij bibliotheken. Nu er ook scherp bezuinigd wordt, is het niet vanzelfsprekend dat er zo maar meer tijd en geld naar onderwijs gaat.

Nu de coördinatoren aan het woord zijn geweest, worden een aantal regionale voorbeelden uitgelicht. Ingrid Verwer (Almere) legt uit hoe Biebsearch jr. werkt. Binnen dit totaalpakket wordt ook aandacht besteed aan mediawijsheid. Het is dus meer dan lezen alleen. Ingrid legt ook uit dat mediacoaches hiervoor belangrijk zijn.
Uit de praktijk van Ingrid Verwer komt Sonja van Egmond – zij is onderwijsassistent op de basisschool Spectrum in Almere. Ze legt uit hoe ze Biebsearch jr. tot nu toe ervaart . Ze leggen samen uit hoe ze samen een werkplan opstelden en daarin doelen stelden voor de school.

Frederique Westra – directeur van de bibliotheek Raalte – vertelt over de samenwerking van Biebsearch jr. met Kunst van Lezen. Daarvoor heeft ze twee onderwijscollega’s van basisschool De Lindert meegenomen. Han van Rhee, de directeur van de Lindert, legt uit dat hij samen met een projectgroep zelf mee heeft kunnen bepalen hoe Biebsearch jr. er uit moest zien. Hij beaamt de inzet van de bibliotheek voor het taal- en leesonderwijs. En hij geeft volmondig toe dat hij dit niet had gekund zonder de bibliotheek. Het leveren van boekmaterialen is daarbij de kern. Het feit dat er ook al nagedacht wordt over mediawijsheid is mooi meegenomen. De directeur geeft overigens aan dat hij de prijs (€ 10,- per leerling) er graag voor over heeft, ondanks ook voor onderwijs zware tijden.

Han van Rhee legt uit dat er door de samenwerking met de bibliotheek kinderen met veel plezier weer meer lezen. Hij kan nog niet aangeven op welke wijze het in de eindresultaten van de school te zien is maar er is wel een voorzichtige trend te zien.

Tot slot vertelt Liesbeth van den Hoove over haar ervaringen als bibliotheekspecialist voor jeugd. Ze geeft aan dat ze het fantastisch vindt dat ze kinderen zo enthousiast ziet lezen. Ook de entree bij de scholen is verbeterd. Door het samen opstellen van een werkplan en de omgang met de leescoördinatoren geeft dit je de ruimte om ook echt te bouwen aan een structurele samenwerking.

En dat is dan ook de slotconclusie: maak het structureel, zorg dat de pilot die het nu nog is,vaste dienstverlening wordt. En volgens mij was daar de Bibliotheek op School op gericht.

#debibliotheekopschool Kees Broekhof

2011-11-02T14:22:00.003+01:00

Kees Broekhof – senior onderzoeker van Sardes - gaat vervolgens in op de context tussen bibliotheken en onderwijs en welke effecten bibliotheken kunnen bereiken. Zo, dat is een mond vol en inderdaad redelijk wetenschappelijk. Maar niet onbelangrijk. Want samenwerken doe je niet voor de lol maar voor het effect. Welk resultaat bereik je?

Met andere woorden: stel dat een schooldirecteur aan je vraagt “wat levert de bibliotheek als bijdrage aan mijn Cito-score?”, of, “Op welke wijze draagt u bij aan het opbrengstgericht werken?”. Tja, wat zeg je dan. Duidelijk is dat je niet meer aan kunt komen met alleen het verhaal dat lezen zo leuk is.

Lezen en taalontwikkeling boxmeer

View more presentations from Agou

Hij legt uit dat bibliotheken een forse bijdrage leveren aan het begrijpend lezen. En guess what? Begrijpend lezen is een belangrijke graadmeter van hoe een leerling kan in het vervolgonderwijs. Kort door de bocht: de kwaliteit van begrijpend lezen kan het verschil maken tussen VMBO of HAVO/VWO.

Hij legt uit dat taalachterstand al begint in de eerste jaren van je leven. Amerikaans onderzoek toont aan dat kinderen in een achterstandssituatie 30 miljoen woorden minder horen in hun eerste jaren. En daar wordt eigenlijk al hun schoolcarrière voor later al bepaald. Binnen een paar minuten heeft hij uitgelegd hoe belangrijk het is om veel te lezen. Wie eenmaal een achterstand heeft met zijn of haar woordenschat moet keihard werken om dat in te halen.

Het antwoord op die achterstand is: VRIJ LEZEN. En daar is de bibliotheek natuurlijk een fantastische partner in. En scholen wisten bibliotheken natuurlijk al wel te vinden voor boeken maar heel vaak maakten we geen koppeling met de schoolresultaten. Want als de bibliotheek dat kan aantonen, dan is de samenwerking natuurlijk ook op de lange termijn geborgd.

Om die resultaten te meten heeft Sardes een leesmonitor ontwikkeld die de bibliotheek kan gebruiken. Deze legt leesmotivatie, leesgedrag en leengedrag vast. Die monitor wordt door lerearen en leerlingen uitgevoerd. En jawel, op de bibliotheek2daagse worden naar verwachting de eerste resultaten verwacht. Maar in de presentatie gaf hij al wel een inkijkje hoe dit er voor een afzonderlijke school uitziet.

En daar zit inderdaad wel – net als je in de slideshare kunt zien – een aantal leuke feitjes bij. Namelijk dat juffen en meesters absoluut niet helpen om leuke boeken te vinden. En wat we natuurlijk al wisten: groep 6 is onze meest fanatieke leesgroep en daarna zie je al een afkalving van het leesgedrag optreden. Wie leerlingen in groep 7 en 8 nog een tijdje langer door weet te laten lezen, kan ze dus iets meegeven voor hun hele schoolcarrière.

Op basis van dit soort cijfers kan een school nieuwe doelen stellen: ga meer over boeken praten met leerlingen of richt een leeskring op op school. Zo en na die doelen gaan ze aan de slag. En na een jaar volgt weer die monitor (die je ook in de presentatie ziet). Fantastisch verhaal volgens mij.

Tja, en dan komt Kees Broekhof even terug op wat iedereen moet regelen: is de bibliotheek bereid om te investeren in zo’n mooi verhaal? Zo, die Kees liet even zien hoe we onze goede inzet kunnen koppelen aan de opbrengst van een school. En volgens mij heeft de bibliotheek hiermee een antwoord voor die schooldirecteur die vraagt: “wat levert de bibliotheek als bijdrage aan mijn Cito-score?”, of, “Op welke wijze draagt u bij aan het opbrengstgericht werken?”.

#debibliotheekopschool Thomas van Dalen

2011-11-02T13:59:00.004+01:00

De aftrapper van vandaag is Thomas van Dalen, hij is management consultant in de cultuursector. Ik ken hem nog als slimme bibliotheekambtenaar in Zwolle. Hij legt uit dat bibliotheken eigenlijk al heel goed bezig zijn maar vooral op uitvoerend niveau. Op tactisch en strategisch niveau zijn we veel minder een gesprekspartner.
Thomas legt uit dat we vaak niet geborgd zijn in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). Welke maatschappelijke problemen lossen we met elkaar op? Op welke manier dragen we bij aan de meerjarendoelstelling van de bibliotheek?

Na die fasering steekt Thomas door naar de voorbereiding en de implementatie. Duidelijk is dat de Bibliotheek op School kiest voor een stevig programma naar de scholen: schoolbibliotheken, meerjarige leesprogramma’s , stevige monitor om de leesprestaties te volgen en nog een hele riedel meer.

Mijn conclusie is dat de Bibliotheek op School een compleet programma heeft en dat een stevige aanpak zowel een stevige lobby. Een lobby naar zowel de lokale politiek als naar de landelijke en eventueel provinciale overheid. Naast die lobby zal dit programma ook van ons als bibliotheken vragen om samen mee te doen aan dit programma. Om eigen programma’s in sommige gevallen aan de kant te schuiven en samen de schouders te zetten onder het gezamenlijke programma. Mij lijkt dat een prima plan. Want als iets voor mij duidelijk is, is dat ondersteuning van het onderwijs ook in de toekomst een prima bibliotheektaak is. En dat is in deze tijden een prima geluid.

Daarna laat Thomas het verhaal schoolBIEB van Den Bosch zien. Nou ja, dat kent u natuurlijk al. En anders kijkt u nog even naar het filmpje Het verhaal van Den Bosch is meer dan alleen een schoolbibiotheek op alle basisscholen. Duidelijk is dat de hele keten van gemeente, bibliotheek en onderwijs samen dat leesonderwijs hebben opgepakt. Het is bijzonder interessant om deze kinderen nu eens tien jaar te volgen en die te vergelijke met kinderen die deze kansen niet hebben gehad. Ik heb een vermoeden welk verschil we dan kunnen zien.

Liveblog #debibliotheekopschool

2011-11-02T13:43:00.002+01:00

De Bibliotheek op School. Het lijkt een schot voor open doel. Want we doen toch al heel veel voor het onderwijs? Ja, dat is zo. En toch kunnen we nog heel veel winnen. Vanmiddag vindt de eerste bijeenkomst plaats van de regioconferentie ‘Bibliotheek op school’. Dat is spannend. Want eerder schreef ik al wel eens over Marks driepuntenplan. Een driepuntenplan om als bibliotheken in Nederland krachten te bundelen en samen veel meer daadkracht te creëren dan elk van de bibliotheken afzonderlijk.

Voor mij ook wel bijzonder. Want ik ga deze middag proberen om er een liveblog van bij te houden. Tot zo!

Van Swelmen over de visienotitie van de commissie Digitale Bibliotheek

2011-11-01T10:50:00.005+01:00

Ziek word ik ervan! En spuugzat ben ik het! Nu verschijnt er weer de visienotitie “Interface” van de VOB-commissie Digitale Bibliotheek. En het lijkt me goed mijn ongezouten kritiek te geven.

Op de eerste plaats was die hele visienotitie natuurlijk niet nodig geweest. Al jaren is de Bibliotheek Oppendam toonaangevend voor al die digitale ontwikkelingen. Dus wat mij betreft had de commissie gewoon moeten adviseren: doe als Oppendam en volg Van Swelmen! Maar het is een jonge commissie dus wijsheid komt misschien nog met de jaren.

Maar daar ging het mij niet om. Nee, waar ik echt de buik vol van heb is die Concept-Cultuur van Nederland. Want wat zegt de commissie zelf over deze notitie:

De notitie Interface: De Bibliotheek in het digitale tijdperk is zeker niet het antwoord op alle vragen die er leven. Zij beoogt een dialoog met de branche en andere samenwerkingspartijen te starten. De Commissie nodigt daarom iedereen van harte uit een bijdrage te leveren aan het vervolmaken van de visie.

Dus wat concluderen wij hier met elkaar uit? Op de eerste plaats: de notitie geeft niet het antwoord waar we nou net allemaal op zaten te wachten. Op de tweede plaats: de notitie is niet af. En op de derde plaats: de comissie vind dat wij die notitie maar af moeten maken.

Verdorie, waar hadden we die commissie nu voor? Precies: dat zij dit werk doen. Nou, laten ze dat dan ook doen! En laat ik er dan gelijk bij zeggen: “Niks dialoog of discussie, de wil van de commissie is wet!”

En of het nu gaat om de visienotitie van de Digitale Bibliotheek, om een conceptbrief van het ministerie aan de Tweede Kamer, het landelijk beeldmerk of de keus van de beste bibliothecaris: vraag nooit de mening van iedereen! Gaan geen dialoog aan en laat ze al helemaal niet stemmen! Het zijn allemaal uitwassen van onze Polder- en Concept-cultuur! Er zijn allemaal commissies of jury’s voor ingesteld: nou, laat die hun werk dan ook doen.

Als u mijn mening wilt weten: al die conceptenen draagvlaksessies zijn gewoon een gebrek aan leiderschap! Wie een bestuurlijke positie draagt moet ook vooral sturen, beslissen en knopen doorhakken. Het wordt weer hoog tijd dat er sterke leiders opstaan die ons door deze moeilijke periode gidsen. Directeuren en bibliothecarissen die zich even niks aantrekken van de algemene opinie maar die gewoon doen wat hun het beste lijkt.

U snapt: in de bibliotheek in Oppendam ben ik gewoon degene die het beleid bepaalt. Ik ben de directeur en daar word ik voor betaald. Niet voor ellenlange sessies met personeel waarbij de kool en de geit weer gespaard moet worden. Koers zetten, knopen doorhakken en vooruit met de geit (zonder de kool)! Als u problemen hebt met het beleid, hebt u problemen met de directeur.

Dus commissie Digitale Bibliotheek: kop ervoor en heel snel verder! U bent de commissie dus u bepaalt het beleid. Wie aan het beleid komt, komt aan de commissie. En daarbij komt: u hebt helemaal geen tijd om iedereen nog om een mening te vragen. Het is al lang vijf voor twaalf – geweest – op dit gebied. Hup, gas, en wegwezen! U was toch de commissie? Nou, heb dan ook lak aan de rest. Niks mening vragen: u bent de baas en u moet doen wat u goeddunkt!

Nou, dat was eigenlijk mijn reactie die ik wilde geven. Wat denkt u? Ben ik niet te bot? Dat krijg ik namelijk wel eens te horen. Dus ja, laten we dit bericht maar als eh.... concept beschouwen. Ik ben zeer benieuwd naar uw concept-reactie op mijn concept-reactie.

Met - in concept - een vriendelijke groet,
Van Swelmen
Directeur Bibliotheek Oppendam

Op deze plek kunt u de visienotitie downloaden.
En op deze plek kunt u meepraten over de notitie

Foto: Shex

Nieuwe website van Enschede is live!

2011-10-30T14:31:00.005+01:00

Twee weken geleden meldde ik dat ons Overijssel projectteam samen met Bibliotheek.nl de laatste hand aan het leggen was aan de website van Enschede. Die site is nu live en voor iedereen te bewonderen.

En nog een keer van Deventer naar Enschede
Enschede neemt daarmee het stokje over van Deventer. Dat Enschede dat stokje overneemt is eigenlijk wel bijzonder. Beide websites werden dit jaar gekozen tot de beste digitale bibiotheek van het jaar. Deventer door de vakjury, Enschede door het publiek. Deventer werd geroemd om de samenwerking en Enschede om de toepassing van allerlei 2.0-toepassingen. Laten die beide werelden in die nieuwe website van Enschede nou bij elkaar gekomen zijn.

Best of both worlds
Van Deventer is bijvoorbeeld het frontaal presenteren van materialen overgenomen. De samenwerking met Bibliotheek.nl is in de nieuwe site van Enschede overgenomen maar ook verder uitgebreid. De template is afkomstig van Bibliotheek.nl en veel van de widgets die er nu op zitten. Zo is een deel van de banners van Bibliotheek.nl.

Nieuw in deze website zijn bijvoorbeeld de twitterwidgets. Ook die zijn van Bibliotheek.nl. Niet nieuw natuurlijk voor Enschede maar wel allemaal in de landelijke huisstijl.

Die samenwerking met Bibliotheek.nl wordt overigens verder getrokken. Op korte termijn zullen een aantal onderdelen - zoals de etalage - nog vervangen worden door soortgelijke widgets van Bibliotheek.nl.

Op naar de opening!
De Bibliotheek Enschede heeft de afgelopen weken een knappe prestatie geleverd op ICT-gebied. Ze hebben samen met Blauwe Brug hun bibliotheeksysteem vervangen en hun website. Ik ken dat soort trajecten en kan vertellen dat het energie vreet. Dus ik maak graag mijn complimenten aan Enschede. Zo. Gaan wij ons eens voorbereiden voor de opening hiervan. Want u snapt, als er wat te vieren valt....

Blogbioscoop : deel 24 : Kickass Librarian

2011-10-29T10:51:00.004+02:00

Het is weekend. En dit maal dus een wat langer filmpje. Maar liefst elf minuten.. een eeuwigheid op internet maar de clou is prima.

Beste bibliothecaris van Nederland!

2011-10-27T18:54:00.004+02:00

Met dank aan alle stemmers. Allemaal mooie kandidaten en dan ook nog eens Bibliotheek Hengelo Beste Bibliotheek van Nederland. Zo, daar gaan we maar eens van genieten.

Blogbioscoop: deel 23

2011-10-26T12:03:00.000+02:00

Ditmaal een filmpje dat ik niét "Over the top" vind. Alle vooroordelen worden wel bevestigd maar het liedje en het verrassende eind maken veel goed.

Blogbioscoop : Over the top : deel 22

2011-10-25T11:55:00.000+02:00

Cascada. Ik had er nog nooit van gehoord. De muziek en de clip zijn beiden even fout. Maar u gelooft het niet: dit nummer heeft in de Nederlandse top-40 gestaan. Tja, en daarna brak de crisis uit, zullen we maar zeggen.

Blogbioscoop : Over the top : deel 21

2011-10-24T11:30:00.001+02:00

Deze mag niet ontbreken in een lijst met filmpjes die "Over the top" zijn. De tekst is nog aardig verzonnen. Maar die uitvoering!

Herfst

2011-10-23T21:00:00.001+02:00

Terug van weggeweest: de Blogbioscoop : deel 20 : Over the top

2011-10-23T11:01:00.004+02:00

Twee jaar geleden exploiteerde ik een tijdje een Blogbioscoop. Met filmpjes over bibliotheken. Ik heb besloten die Blogbioscoop weer eens een paar keer terug te laten komen. En dit keer met filmpjes die het nét niét zijn. Over de top en hun doel lichtelijk voorbij geschoten. We trappen af met Read It.Oh ja, de eerste minuut is saai en kent geen geluid. Maar daarna, berg je. Dus even doorbijten. Enjoy!

Betaalbare romantiek

2011-10-20T08:20:00.001+02:00

Griekenland schijnt niet meer te redden te zijn. Onbetaalbaar.
Goede voetballers kunnen we in Nederland niet meer krijgen. Te duur.
Goede zorg schijnt ondoenlijk te zijn. De kosten rijzen de pan uit.
En cultuur is natuurlijk een linkse hobby. Een hele kostbare hobby uiteraard.
Maar gelukkig, de romantiek is nog betaalbaar.

Deze simpele bloemenkiosk - het is echt een keet - staat in Den Haag tussen de grote ministeries. Ministeries in hun grote torens. De ene nog mooier dan de andere. En het ene ministerie natuurlijk nog belangrijker dan het andere.

En op al die ministeries piekeren ambtenaren over hun bezuinigingen. Ze doen het met hart en ziel. Ze proberen het zo goed mogelijk te doen. Ik ben ervan overtuigd. Maar alles lijkt te duur. Ze hebben een zware taak. En als ze 's avonds naar huis gaan, zijn ze moe, maar niet voldaan. Bezuinigen is niet leuk. Maar als troost kopen ze bloemen. Voor thuis. Voor jezelf of voor je geliefde. Inderdaad. De romantiek is nog betaalbaar.

Betaalbare romantiek. Als de passie devalueert, wordt de liefde pas echt goedkoop.

7dingen: Leuk initiatief voor het hele land?

2011-10-18T08:27:00.000+02:00

Soms word je gewoon helemaal enthousiast van een bericht. Zo attendeerde Erna Winters mij naar aanleiding van BoekTweePuntNul op een leuk initiatief van de Bibliotheek Kennemerwaard.

Het gaat om 7dingen. Erna verwijst in haar berichtje aan mij naar de leuke blog van Jan Kaldenbach. 7dingen is een soort verkorte versie van 23dingen. En die 7dingen zijn bedoeld voor algemeen publiek.

Mentale drempel
Zoals in zoveel bibliotheken hebben ze ook in Kennemerwaard de cursus 23dingen gevolgd. En ook daar hebben ze nagedacht: wat gaan we doen na 23dingen? Het is best lastig om dan een vervolgstap te zetten. Net alsof we als bibliotheek een soort mentale drempel over moeten om onze nieuw verworven kennis uit te gaan dragen.

Dat een bibliotheek die handschoen oppakt, maakt me blij. Een bibliotheek die het aandurft om nu maar eens werk te maken van die mediawijsheid. Die daar leuke mensen bij inzet zoals Edo Postma en die de promotie handig koppelt aan het Noord-Hollands Dagblad. En jawel, gisteravond zag ik al een tweet voorbij komen dat deze cursus al vol zit. De eerste 30 deelnemers staan al te trappelen.

Bloed, zweet en tranen
En nu weet ik dat er wellicht een paar bibliotheekmensen meekijken die ongetwijfeld denken: zoiets hebben we al eens geprobeerd. En ongetwijfeld met wisselend succes. En dat heeft er alles mee te maken dat we die nieuwe rol als bibliotheek niet zomaar krijgen. Verwachten we nou echt dat we bij het eerste initiatief gelijk al volle zalen hebben? Ik niet.

Ik geloof dat het verwerven van een nieuwe rol keihard werken is. Een verhaal van bloed, zweet en tranen. En soms een leuk succesje. Een succes dat je moet vieren. En voor al die mensen die in het verleden al op hun neus zijn gegaan: dankzij die ervaring kan de Bibliotheek Kennemerwaard weer verder. Want we leren van elkaar.

Ik vind dan ook eigenlijk dat we als Nederlandse bibliotheken allemaal die 7dingen van Kennemerwaard moeten gaan aanbieden. En allemaal een Edo Postma inhuren om ons te begeleiden (echt waar, er lopen er nog een paar rond) en allemaal een koppeling maken met een krant. En in 2012 natuurlijk een grote campagne in de week van de mediawijsheid.

Succes!
Want is er iemand die er over twijfelt of dit wel onze rol is? Nee toch? En toch zijn we als bibliotheken nog heel spaarzaam met onze stappen op dit vlak. Want je moet veel lef tonen om zo'n initiatief de tijd te gunnen om te groeien. Ik geloof wel in zo'n investering. En bovenal geloof ik in de kracht van een bibliotheek waar personeel en management over hun eigen grenzen heen durven te stappen.

Ik wens de Bibliotheek Kennemerwaard veel succes en ik hoop graag wat te horen van de kleine succesen en het bloed, zweet en tranen. Zet hem op!

Zonder commentaar...

2011-10-16T16:44:00.001+02:00

Boektweepuntnul... 125 auteurs schrijven samen een boek

2011-10-14T08:25:00.000+02:00

De afgelopen week was ik bij een ouderavond op de middelbare school van onze dochter. De introductie werd verzorgd door door drie docenten. Elk met een Powerpointpresentatie van een paar sheets. Twee van de drie docenten stonden te stuntelen met hun presentatie. En met stuntelen bedoel ik dat ze aan de zaal vroegen hoe je bij de volgende sheet komt....

Ik kan mij dus ook levendig voorstellen dat menig schoolleider zich afvraagt hoe hij zijn team met docenten aan al die nieuwerwetse fratsen krijgt.

Voor al die onderwijsmensen is er iets aardigs bedacht: BoekTweePuntNul. Een Boektweepuntnul? Twee auteurs uit het onderwijs wilden een boek maken over alle 2.0-dingen die er beschikbaar zijn. Hoe doe je dat? Nou, door dat aan de "crowd" te vragen of ze mee willen schrijven. Binnen enkele dagen had de initiatiefnemer Louis Hilgers 125 auteurs bij elkaar. En dat heeft een grappig boekje opgeleverd: BoekTweePuntNul.

BoekTweePuntNul behandelt 125 onderwerpen zoals Yammer, SlideShare, Instagramm, Bubbl.us, StoryBird en Prezi. En nog veel en veel meer dus. Het boekje is als hele uitgebreide cursus 23dingen.

Voor al die mensen die 23dingen hebben afgerond en weer eens verder willen is BoekTweePuntNul eigenlijk wel een ideaal vervolg. Ik betrapte me er zelf op dat ik tijdens het lezen de laptop erbij pakte om de voorbeelden gelijk te proberen. Dus voor al die directeuren van bibliotheken die zichzelf en hun medewerkers weer eens een zetje willen geven: dit is een prima Sinterklaascadeautje.

Toch zijn we als bibliotheken vaak nog erg bescheiden over ons kunnen. Hierboven illustreerde ik al dat in het onderwijs nog veel moet gebeuren. In die zin lopen bibliotheken met al 2.0-toepassingen zelfs een stapje voor. De cursus 23dingen heeft bibliotheken op dit punt erg vooruit geholpen en van nature waren we natuurlijk al goed in zoeken en bronnenkennis. Het kan natuurlijk allemaal nog beter en sneller maar we hebben ook best veel kennis waar we zo de boer mee op kunnen.

Mij lijkt het een prima idee om als onderwijsspecialist in bibliotheekwerk een stapeltje van dit boek aan te schaffen en mee te nemen naar hun scholen als ze mediawijsheid aan de orde willen stellen. Het is een prachtige entree om te praten over ondersteuning door bibliotheken van het onderwijs.

BoekTweePuntNul is niet alleen een boek. Het boek levert tegelijk een netwerk van 125 mensen die je in veel gevallen gewoon via internet kunt benaderen. 125 mensen met hun eigen specialiteit. Het zal u dan ook niet verbazen dat onze "eigen" EssenTweePuntNul niet ontbrak in dit boek en zelfs het spits mocht afbijten.

Meer informatie over het boek en een mogelijkheid om te bestellen vind je hier.

Ondertussen in Enschede...

2011-10-12T11:09:00.004+02:00

Vorig jaar openden we in Deventer een prachtige website. De eerste white label website noemende we die toen. Ik heb toen veel geschreven over die ideale webpresence.

Van Deventer naar Enschede
Terwijl we druk bezig zijn om die site van Deventer overal in Overijssel te implementeren, is een kleine groep ook bezig om die website weer verder te ontwikkelen. In november zal deze nieuwe site klaar zijn en te vinden bij Bibliotheek in Enschede.

Koppeling met Bibliotheek.nl
Was de site in Deventer wel in de landelijke-look-and-feel, echte harde digitale koppelingen met Bibliotheek.nl waren toen nog niet te maken. Die koppelingen zullen nu wel gemaakt worden. Dat doen we door gebruik te maken van widgets uit de widgetstore van Bibliotheek.nl. Een widget is in dit geval één van de blokjes op de website. De carroussel met titels die op de website staat, zal straks uit de winkel van Bibliotheek.nl komen. Daarnaast zal ook wat nu onder Uitgelicht hebben staan een module van Bibliotheek.nl zijn. Je ziet dus vooral dat we de bestaande functionaliteit gaan overplaatsen naar een landelijk platform.

Onze laatste release...
Met deze oplevering van de website in Enschede verwachten we dat we onze laatste eigen release van de website hebben gedaan. Na deze stap wacht een overstap met alle functionaliteit naar de landelijke diensten van Bibliotheek.nl. De verwachting is dat we die overstap begin 2013 zullen maken. Tot die tijd zorgen we dat alle bibliotheken in Overijssel gebruik kunnen maken van de site van Enschede.

Grote opening
In Deventer was het bij de opening vorig jaar een groot feest. Dat feest gaan we in Enschede natuurlijk herhalen. Naar verluid krijgen we hoog bezoek bij die opening die op dit moment gepland staat voor november.

Tot die tijd is het voor de ontwikkelgroep nog hard werken. Die ontwikkelgroep is trouwens een leuke mix van ervaren mensen van de Overijsselse Bibliotheken. Dat team bestaat uit Jouke de Vries, Marc van der Meulen, Eddy Hamoen, Jan de Waal, Marianne Elsjan, Willard van den Berg en Erwin Dekker. Voor nu: snel door en straks een mooie opening!

Jongensdroom

2011-10-08T11:17:00.004+02:00

Op het eerste gezicht lijkt dit een wereld vol glamour. Het gaat over snelle auto’s. Mooi gepoetst en blinkend in de zon. Het gaat over sleutelen en over altijd sneller. Altijd knutselen. Over draadjes, over accu’s, over schroefjes en olie. Het zijn jongens, zelfs de grote. In deze wereld is eigenlijk alles te klein. De duurste auto kost 1500 euro. Dit is de poor man’s formule 1.

Maar elke jongen droomt. Droomt van die ene dame die hier rond loopt. Met een minzame blik rijdt ze haar rondjes. Maar de enige signalen die ze zendt, gaan naar haar auto.

En zo blijven jongens, jongens. Met hun mooie dromen. Rondjes lang, draaien ze om haar heen. Rondjes om elkaar. Tot het eind.

In deze wereld is alles te klein.

Beleid: maximaal één tweet per dag

2011-10-06T11:45:00.000+02:00

Onlangs kwam ik in een organisatie die me kon vertellen dat er een Twitterbeleid was. Dat beleid hield onder andere in dat er maar één tweet per dag op het bedrijfsaccount werd gezet.

Waarom maar één tweet per dag dacht ik toen? Zijn ze bang dat er een soort berichteninflatie optreedt? Nou ja, ik heb er niet echt op doorgevraagd dus misschien zit er wel iets slims achter.

Soms is het goed om de urgentie nog eens te voelen. Hoe belangrijk digitale communicatie is geworden. Bekijk het volgende filmpje nog eens en vraag je af: wat zouden wij allemaal nog meer kunnen doen?

Studenten ontwerpen nieuwe bibliotheek Enschede : Boeken, Bibliotheek, Biertje?

2011-10-04T11:00:00.001+02:00

In september vond in Utrecht de vierde Mediabattle plaats. De Mediabattle is een wedstrijd tussen interdisciplinaire teams van de Saxion Hogeschool en de Hogeschool van Utrecht. 150 studenten die opdrachten van verschillende echte opdrachtgevers op een creatieve wijze proberen in te vullen. Eén van de opdrachten was de nieuwe Openbare Bibliotheek die in Enschede kan verschijnen tussen het ROC en de Saxion Hogeschool.

Een briljant filmpje dat in een paar minuten uitlegt hoe de bibliotheek het aan moet pakken. Hoe? Kijk zelf maar.

Het leven is te broos....

2011-10-02T09:17:00.004+02:00

Soms heb je dat. Dat een zinnetje door je hoofd spookt. Ergens deze week sloop er eentje naar binnen. Het zinnetje: het leven is te broos om er ruw mee om te gaan. En soms blijkt dat je onbewust op iets wordt gewezen.

Op zaterdag vieren we dat onze oudste dochter vijftien wordt. Het is een bijzonder jaar geweest voor haar. Mijn vaste lezers heb ik al wel eens eerder wat verteld en wie haar weblog leest;, weet dat het goed gaat met haar. Haar levenslust en creativiteit is weer helemaal terug.

Eén van de cadeautjes die ze krijgt, is het dagboekje dat we bij haar geboorte hebben bijgehouden. Net als afgelopen jaar, was ook haar eerste jaar bijzonder. De eerste acht weken van haar leven bracht ze door in ziekenhuizen. In het dagboekje deden we verslag wat er allemaal gebeurde, plakten we soms wat hartplakkers en een enkele keer schreef ook een verpleegkundige een verhaaltje voor haar. Een boekje dat mij niet onberoerd laat.

De eerste zin uit het dagboekje luidt:

Daar lig je dan in een glazen huisje. Precies 31 weken oud. In het Wilhemina Kinderziekenhuis in Utrecht. Je moeder woont nu ook even in Utrecht. Maar dan in het Academisch Ziekenhuis. Och meid, dit is zo'n grote stad, ze hebben hier wel een handvol ziekenhuizen.

En zo gaat het boekje nog acht weken door. En vertelt het het verhaal van een klein dapper meisje.

De dag erop maak ik foto's op een afscheidsfeest van een kennis. Hij weet dat hij ziek is en dat hij nog maar heel kort te leven heeft. Het leven dat hij achter de rug heeft, is er één met veel lijden. Hij heeft er samen met zijn familie voor gekozen om iedereen nog een keer bij elkaar te laten komen. Het is een bijzonder moment waarbij ook nog veel ruimte is voor een lach. Hij gelooft dat hij naar de hemel gaat, hij is niet bang om dood te gaan en hij geniet van het feest. En aan het eind neemt hij rustig afscheid van iedereen. En zo vertelt hij zijn eigen verhaal van een grote dappere jongen.

Het leven is te broos om er ruw mee om te gaan. Inderdaad.

Zeg papa...

2011-09-30T13:49:00.003+02:00

Kinderen zeggen vaak ware en rake dingen. Mijn oudste dochter was zo lief om een stukje over me te schrijven voor de verkiezing van de Beste Bibliothecaris van Nederland.

Na afloop zei ze tegen mij: "Zeg papa, dus degene die de meeste Facebookvrienden heeft wint?" "Eh ja, stamelde ik. Zo zal het waarschijnlijk gaan."

Voor al die anderen die zich niet generen om mee te doen, geef ik gewoon nog een keer de link naar de stembutton.

Ik heb overigens vernomen van Bibliotheekblad dat jury nog twijfelt over hoe ze het volgend jaar aanpakken met de genomineerden: of ze gaan samen een maand in een huis met camera's of ze doen mee aan een Librarians on Ice.

Tienden van seconden...

2011-09-24T09:20:00.001+02:00

Deze week vertelde iemand mij een bizar feit. Mensen zijn op internet bereid om twaalf seconden te wachten op een antwoord. Of je nu op zoek bent naar een tweedehands auto, een oude klasgenoot of een filmpje. Twaalf seconden. Als we dan niet iets hebben, verslapt onze aandacht.

Twaalf seconden. Dat is wat u nu hebt gelezen.

Mijn gedachten dwalen af naar een ander moment deze week. Ik stap uit de trein na een lange dag. Mijn gedachten zijn verdoofd. Ik loop over het station. Ik zie mensen lopen. Soms kijk je ze in de ogen, soms niet. Mensen glijden langs je heen. Vluchtig contact. Twee ogen kijken me aan. Zoals zoveel. Mijn ogen willen al weer verder maar blijven even hangen. Het zijn slechts tienden van seconden.

Heel even twinkelt er iets: wij kennen elkaar. Maar niet goed genoeg. En we lopen door.

In tienden van seconden heeft mijn oog iets geregistreerd. Iets van herkenning. Er is iets tussen ons. Maar wij weten nog niet wat. Nog niet. Mijn hoofd is een bibliotheek. Ergens ligt het goede puzzelstukje. Maar waar? Al dagen ben ik nu op zoek.

Twaalf seconden, tienden van seconden en dagen. Ergens raken ze elkaar.

Foto: M. Angel Herrero

Cultuur is van iedereen!

2011-09-23T11:30:00.002+02:00

Gisteren was ik in Hoofddorp. Ja, ik weet het. Dat kun je beter niet hardop zeggen. Ik heb al jaren familie in Hoofddorp en die klagen ook al jaren dat er geen familie op bezoek komt. Maar ja, het blijft natuurlijk een ook een barre VINEX-woestijn dus voor een bezoekje moet je toch wel een mentale drempel over.

Maar goed, in deze verafschuwde plaats werd een puike conferentie gegeven over de "Bibliotheek in beweging". Wie wil weten hoe dat congres was, moet gewoon even de samenvatting op Twitter lezen.

Dat congres werd gehouden in het nieuwe cultuurgebouw. Een gebouw met een bibliotheek, een theater, muziekschool en poppodium. Het leuke van dit gebouw is dat het elke dag een andere naam heeft. Op de dag dat ik er was heette het, het Piet Buijtels Cultuurgebouw. Piet Buijtels was de gemeentesecretaris van Hoofddorp en had de dag ervoor afscheid genomen. Eén van de cadeaus die hij kreeg was dat het cultuurgebouw een dag naar hem genoemd zou worden.

Zo heeft dit gebouw elke dag een andere naam. Elke dag wordt dit gebouw genoemd naar een inwoner van de gemeente Haarlemmermeer, waar Hoofddorp onder valt. En eigenlijk maakt het niet uit of die persoon iets bijzonders heeft gedaan.

En dat vind ik wel een sympathiek idee. Het gebouw laat zo letterlijk zien dat het van iedereen is. En zo is het natuurlijk: cultuur is van iedereen.

Hoofddorp, je zou er nu bijna willen wonen.

Stem op mij!

2011-09-21T11:45:00.000+02:00

U gelooft het misschien niet maar een bestaat een prijs voor de beste Biebmiep. Oke, oke, in werkelijkheid heet het "De Beste Bibliothecaris van 2011". En raad eens: ik ben genomineerd. En genomineerd worden als meest inspirerende collega is natuurlijk al een hele eer.

Maar het leuke begint nu pas. U mag stemmen wie het gaat worden. Dus ik ga ouderwets met mezelf lopen leuren. Bibliotheekblad heeft een prachtig filmpje gemaakt van alle kandidaten. Mijn eigen filmpje geef ik u hier graag cadeau maar ga ook de filmpjes bekijken van mijn collega's Karen Bertrams (Probiblio) en Jan de Waal (Bibliotheek Maasland).

En ga hier stemmen.... en het liefst natuurlijk op mij. En als u nog niet genoeg argumenten heeft: Bibliotheekblad schreef een kleine loftuiting waarvan ik nog bloos tot achter mijn oren.

Op donderdag 27 oktober organiseert Bibliotheekblad een heus gala waar alle prijzen uitgereikt worden: beste bibliotheek, beste project, beste jeugdbibliotheek en... beste bibliothecaris.

May the best librarian win!

Nog drie maanden en dan zijn we klaar…

2011-09-20T11:31:00.001+02:00

Het was een project dat vier jaar geleden begon. Vijf programmanagers werden aangesteld in Overijssel. Een soort musketiers van de innovatie. Doel: zorg dat het gebruik van de bibliotheek weer gaat groeien. Recht tegen de trend in. Een mission impossible? Misschien.

Gisteren waren er opnieuw vijf musketiers bij elkaar. Het huidige innovatieteam van de Overijsselse bibliotheken. Drie musketiers van het eerste uur: Stephan de Vilder, Geny Nijboer en ondergetekende. En twee musketiers die later instroomden: Anneke Duinkerken en Marion Berendsen.

Musketier Stephan
Ze maakten de balans op van vier jaar innovatie in Overijssel en noteerden hun “lessons learned”. Maar daarover zo meer. Bovenal namen ze afscheid van één van de musketiers van het eerste uur: Stephan de Vilder. Stephan stopt in Overijssel per 1 oktober en heeft besloten om per 1 januari 2012 als zelfstandig coach verder te gaan. En dat is natuurlijk een stap die we hem van harte gunnen.

In 2009 stond ik al eens stil bij de rol van Stephan de Vilder voor ons team. Toen schreef ik onder andere:

'Succes kent vele vaders', zegt het spreekwoord. En zo gaat het ook bij de winkelformule in Overijssel. Ik weet dat er echter maar één echte vader is van dit verhaal. En dat is Stephan de Vilder. Stephan is een collega-progammamanager en hij gaat over de winkels. Zorgvuldig heeft hij allerlei mensen en partijen en mensen om zich heen verzameld. Maar bovenal: hij heeft het concept vastgehouden en bewaakt. Iedereen die ook maar iets wilde marchanderen met het concept kon steevast rekenen op een stevige discussie. En ik moet zeggen dat ik weinig mensen ken waar ik zo stevig mee heb gediscussieerd als Stephan. Door de tijd heen ben ik pas gaan zien hoe ongelofelijk waardevol al die opmerkingen zijn en hoe hij er daardoor voor zorgt dat een innovatieprogramma consistent blijft. Daardoor is het meer dan een aantal losse projecten. Zijn kracht ligt in het stevig vasthouden van een ingezette lijn.

Die woorden zijn tot het eind onverminderd van kracht geweest. En natuurlijk hebben we hem gisteren de gepaste lof toegezwaaid.

Lessons learned
Toen kwam echter ook het moment om de innerlijke balans op te maken: wat hebben wij geleerd van deze periode en wat willen we nog meegeven? We constateren dat de ingezette koers met een provinciale back-office goed van de grond komt. Daarin kan de innovatie voor de toekomst geborgd worden. En we verwachten dat die back-office nog wel wat gaat groeien. Niet doordat er veel extra geld komt maar wel doordat we door bezuinigingen gedwongen worden om verder met elkaar samen te werken. Volwaardige back-offices bij lokale bibliotheken konden wel eens een luxe gaan worden.

Ons programma rond de winkelformule en het onderwijsprogramma Biebsearch zien we in de komende jaren ook verder gestalte krijgen. Op zowel provinciaal als landelijk niveau. Tot slot is de website en de andere ICT-ontwikkelingen nu goed ingebed binnen de kaders van Bibliotheek.nl en de ontwikkeling lijkt ook hier geborgd.

Een nieuwe stip aan de horizon?
Toch denken we dat er nieuwe inhoudelijke stip aan de horizon gaat verschijnen. Misschien is de winkelformule wel de laatste restyling van de klassieke bibliotheek. We gaan naar een nieuw tijdperk. Een tijdperk waarin de bibliotheek een hernieuwde rol moet vinden rond empowerment. Een hernieuwde rol op het ondersteunen van individuen in de samenleving. Rond laaggeletterdheid, rond mediawijsheid, rond onderwijs. Op een nieuwe wijze die past bij het huidige tijdsgewricht. In co-creatie, digitaal en gebruik makend van de informatieovervloed die er is.

Hoe die lijn precies verder gaat, daarvoor schrijven de Overijsselse bibliotheken op dit moment een nieuw meerjarenbeleidsplan. Ons projectteam denkt dat het nu ruimte maken voor die nieuwe functie wel eens het belangrijkste uitgangspunt kan zijn.

Tegelijkertijd hebben we ons eigen functioneren onder de loop genomen. Op welke momenten vielen bij ons de kwartjes? Waar hebben we te veel gedaan? En waar te weinig? Eén van de conclusies was dat we het bestuurlijke spel te weinig gespeeld hadden. En eigenlijk waren we daar niet rouwig om. Het waren immers musketiers. En we gaan er nog even drie maanden flink van genieten. Pas maar op!

De substantiële bijdrage van GROTE bibliotheken aan de liefde

2011-09-16T20:21:00.004+02:00

Grote bibliotheken dragen substantieel bij aan de liefde. U gelooft het niet? Ik ga het u uitleggen. Hans van Velzen, directeur van de bibliotheek in Amsterdam verklapte mij vandaag het geheim.

In mijn vorige blogpost loofde ik de kleine bibliotheken. Als er kleine bibliotheken zijn, zijn er ook grote bibliotheken. En de grootste van al die bibliotheken staat waar die hoort: in Amsterdam.

Uit mijn hoofd zo'n 25.000 m2 vloeroppervlakte met pc's, mac's, boeken, een restaurant, een dakterras, een theater, een radio- en tv-studio en o ja, ook nog gewoon een jeugdbibliotheek.

Volgend jaar bestaat die bibliotheek al weer vijf jaar. In die vijf jaar is het bezoekersaantal gegroeid naar 1,8 miljoen bezoekers per jaar. Een warenhuis dat elke dag van de week open is van 10 uur 's ochtends tot 10 uur 's avonds. En om 10 uur 's avonds moet het personeel de klanten verzoeken om naar huis te gaan.

Hotspot van literatuur en cultuur
Wat we zien is dat in kleinere plaatsen de voorzieningen moeten vechten om te kunnen blijven bestaan. Samenwerking, zelforganisatie en verdergaande automatisering moeten daar uitkomst bieden.

Voor grote bibliotheken geldt een hele andere uitdaging: weten die zich te ontwikkelen tot een grote culturele hotspot voor literatuur, cultuur, muziek, debat en ontmoeting. Bibliotheken die een alternatieve huiskamer worden, een third place zo je wilt.

De gemiddelde verblijfsduur van klanten in Amsterdam is twee! uur. Vooral onder jongeren is de verblijfsduur nog langer. De drukste dag is de zondag. Overal zitten mensen die bezig zijn met leren, internetten of die gewoon met elkaar aan het kletsen zijn.

En inderdaad: ontmoeting is wel één van de belangrijkste functies geworden. Maar wel binnen een context van cultuur.

Dates
Hans van Velzen - de directeur van de bibliotheek - vertelde me dat de bibliotheek zeer regelmatig wordt gebruikt voor dates. Sterker nog, hij heeft een enkele maal bedankjes gehad van geliefden die elkaar hadden gevonden in de bibliotheek.

Door de opkomst van datingsites is er een grote behoefte gekomen aan een veilige plek voor een eerste afspraak. De bibliotheek is zo'n veilige plaats. En trouwens wie afspreekt in de bibliotheek komt cultureel over. Ook niet onaardig. Tja, dan bekijk je OBA ineens met heel andere ogen. Bij elke bezoeker denk ik nu: "zou dat er één zijn?"

En ja, zei hij, ook blijft er regelmatig wel eens iemand zitten. Dan heeft de ander al gezien: dat wordt niks en is stilletjes afgedropen. De bibliotheek leent straks geen boeken meer uit maar levenspartners en one-night-stands

Binnenkort staat in het jaarverslag niet alleen het aantal uitleningen maar ook het aantal geslaagde dates. Ik geloof zeker in GROTE bibliotheken. Ze leveren een substantiële bijdrage aan de liefde.

Foto: Freek Dech

Waarom ik nog steeds geloof in kleine bibliotheken...

2011-09-14T15:01:00.006+02:00

Er wordt hard bezuinigd in bibliotheekland. En vooral kleine vestigingen lijken er de dupe van te worden. Er zijn zelfs officiële onderzoeken naar hoeveel kleine bibliotheken er gesloten gaan worden.Afgelopen maandag was ik bij de bibliotheek in Oudleusen. Ja, dat moet u misschien even opzoeken op de landkaart. Het is een dorp met volgens Wikipedia 500 inwoners.

Onlangs is daar in het buurthuis een prachtige kleine bibliotheek geopend. Niks sluiting. Gewoon een nieuwe bibliotheek. Volgens de winkelformule en in samenwerking met heel veel partijen.

De bibliotheek is in principe onbemand. En eerlijk is eerlijk. Daar zit wel de winst in de exploitatie. De bibliotheek is maar liefst 35 uur per week open. De oude bibliotheek - zonder samenwerking maar met personeel - was slechts 8 uur per week open.

En als iemand nu vragen heeft? Dan is er een teleloket. Een zuil die via een videoskypeverbinding contact legt met een provinciale back-office. Afgelopen maandag opende de wethouder deze zuil.

Oudleusen is een mooi voorbeeld van hoe je met samenwerking en met beperking van personele inzet een vestiging kunt behouden. Want u snapt: iets wat net nieuw is, gaan we niet zo maar sluiten.

En geloof me er zijn al veel functies vertrokken uit dit dorp. De bibliotheek blijft. Ik feliciteer dit dorp daarmee. Lezen en je kunnen informeren zijn twee belangrijke vaardigheden om in deze samenleving te functioneren. Bibliotheken zijn daarvoor van vitaal belang.

In Oudleusen kun je zien hoe dat zijn beslag krijgt. Toch is die spreiding een zorgpunt. En vooral omdat elke bibliotheek zijn eigen afweging maakt. Het maakt het lastig om gezamenlijke oplossingen te verzinnen. Het lijkt dus goed om ook dat spreidingsbeleid in netwerkverband te bezien. Het Overijssels netwerk heeft hiervoor een trainee van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in de arm genomen. Ze heet Siri Brouwer en ze doet tot eind januari onderzoek naar de mogelijkheden van een netwerkbreed spreidingsbeleid. Op haar inzet kom ik vast nog wel een keer terug.

Voor nu: ik blijf geloven in kleine bibliotheken. Kom kijken in Oudleusen hoe het kan.

Groot succes bestaat uit heel veel klein succes

2011-09-12T10:39:00.002+02:00

In de afgelopen week stuurde Annemarie "Biebsearch" van Essen mij een mailtje. Ze schreef dat Biebsearch nu was opgenomen op een uitrolbanner van de ELO It's Learning. It's Learning is één van de grote pakketten die gebruikt wordt in het voortgezet onderwijs.

Ze stuurde een fotootje mee. Een deel van de foto ziet u hierboven. Biebsearch staat rechts bovenaan. En dat naast leveranciers als Entree, Edurep en Teleblik. Allemaal grote spelers in de onderwijsmarkt. Deze banner wordt door It's Learning gebruikt op beurzen. En het kan ook goed zijn dat we zo in folders staan. Er staan dus andere leveranciers uit te leggen wat Biebsearch is. Dat is bijzonder om te zien.

Een dagje later meldt Annemarie me dat we zijn uitgenodigd om deel te nemen aan een project met Wikiwijs. Wikiwijs neemt zelf het initiatief om ons mee op te nemen in hun project. Weer een partner die ons uiterst serieus neemt.

De afgelopen weken zie ik tegelijkertijd allerlei tweets voorbij komen van collega's die bezig zijn met instructies voor Biebsearch. En overal goede geluiden.

Het zijn kleine successen die aantonen hoe serieus de buitenwereld kijkt naar Biebsearch. Ik vind ons zelf soms iets te goed in het zien van nog niet goed is. Dan is goed om juist door die buitenwereld gewezen te worden op hoe waardevol ze ons vinden.

Groot succes bestaat uit heel veel klein succes.

En dat alles past in dezelfde lijn als die nominatie voor de ICT-innovatie-awards. Het lijkt allemaal heel vanzelfsprekend. Ik weet dat er heel veel mensen hard voor aan het werk zijn.

Groot succes bestaat soms uit vele kleine successen.

BOT: een gebouw als muziekinstrument

2011-09-09T11:52:00.004+02:00

Dit weekend is het monumentendag. Er is van alles te doen. Maar één van de leukste dingen is dit weekend in Deventer te zien. In de oude Zwarte Silo - een stukje industrieel erfgoed - brengt de muziektheatergroep BOT dit gebouw letterlijk en figuurlijk tot leven.

Dat doen ze door muziek te maken met het gebouw zelf. Het gebouw wordt een muziekinstrument te maken. In het filmpje krijg je een klein idee. Wie meer wil lezen, kan naar dit krantenartikel Ik vind het prachtig.

Zaterdag en zondag is er elk uur een voorstellng.

Gallië in bibliotheekland: Het hele Romeinse rijk? Nee, één klein dorpje...

2011-09-08T11:38:00.000+02:00

In de afgelopen week werd bekend dat bijna alle bibliotheken hebben ingeschreven op de aansluitsubsidie Digitale Bibliotheek van het ministerie van OC&W. Voor mij is de aansluitsubsidie een mooie regeling waar we in Overijssel met plezier gebruik van maken. Sterker nog, het helpt ons financieel door een transitieperiode waarin we zowel oude als nieuwe ICT-systemen operationeel moeten houden.

Uit een Twitterbericht van Aad van Tongeren van het ministerie van OC&W blijkt dat er één bibliotheek is in Nederland die niet heeft aangevraagd. Dat werd later bevestigd in een bericht van Bibliotheekblad

Eén bibliotheek die niet inschrijft.... Dat heeft toch iets van het Gallische dorpje van Asterix en Obelix.

Wie is Gallië?
Ik ben heel benieuwd naar welke bibliotheek dat is. Ik heb wel wat geruchten gehoord, maar ik hoor het graag van de bibliotheek zelf. En ik wil er niet lacherig over doen. Het is namelijk veel makkelijker om maar met iedereen mee te doen en aan te vragen dan om nu heel bewust niét aan te vragen. Kortom, ik vind het zelfs wel dapper van deze bibliotheek.

Luisteren naar argumenten
Het is dus heel interessant om te horen wat de beweegredenen zijn om deze subsidie niet aan te vragen. Daar zouden we met elkaar namelijk wel eens beter van kunnen worden.

Dus ik bied die bibliotheek graag een podium om dat verhaal hier eens te vertellen. Op voorwaarde dat we er met elkaar ook over in gesprek mogen gaan. Een gesprek om het met elkaar nog beter te doen. Van zo'n gesprek is volgens mij nog nooit iemand slechter geworden.

Dus, wie is die ene bibliotheek die goede redenen heeft om deze subsidie niet aan te vragen?

Ik kan in ieder geval meldden dat heel Overijssel wel mee doet. Bent u het misschien?

Bericht voor alle Apple- en Blackberrygebruikers

2011-09-07T10:05:00.000+02:00

Over wat u moet doen als het niet werkt. Let op: dit is Brits.

Met dank aan LiefsteLinda

De mysterieuze krachten van het Bibliotheekwerk: deel 8 : Henk Kamp

2011-09-04T10:28:00.000+02:00

In de rubriek “Mysterieuze krachten” staan we telkens stil bij mensen die op de achtergrond onmisbaar zijn voor het bibliotheekwerk. Stilletjes doen ze hun belangrijke werk.

Op donderdag 1 september kwam het bericht dat Henk Kamp, bibliothecaris en digitaal specialist in Deventer, was overleden. Soms ben je te laat met iets, en soms te vroeg. De afgelopen dagen bedacht ik mij dat Henk allang in mijn lijstje had moeten staan van de mysterieuze krachten van het bibliotheekwerk. Want dat Henk tot die stille krachten behoorde, die achter de schermen voor Overijsselse Bibliotheken van grote waarde was, dat wist ik natuurlijk allang.

Ik zette hem te laat in dit lijstje en Henk was te vroeg met vertrekken.

Henk is in alle jaren dat ik iets met vernieuwing deed in Overijssel en in Deventer een vaste waarde voor me geweest. Hij heeft in vele projectteams meegedaan. Vaak tot zijn eigen verbazing omdat hij zelf niet altijd zag welk talent hij meebracht. Henk wist namelijk wat een gebruiker van de bibliotheek wilde. Hij kon die wens ook nog eens aan techneuten uitleggen. En als die techneuten dan klaar waren met bouwen, was hij degene die het geheel prima kon testen. Waarna hij natuurlijk met een lijst kwam met 168 verbeteringen die allemaal hout sneden. Niet altijd tot even grote vreugde van de bouwer die met de lange lijst nog even aan de slag moest.

Met diezelfde instelling heeft Henk vorig jaar nog meegebouwd aan de Ideale Webpresence van Deventer. Daarmee won hij samen met het Overijssels projectteam de prijs voor de Beste Digitale Bibliotheek van 2011.

Van Henk was bekend dat hij een fervent liefhebber was van de Citroën HY, het golfplatenbusje (zie foto). En ik weet nog dat ik midden jaren negentig als jonge bibliothecaris in Deventer de collectie Techniek van hem overnam. Het zal u niet verbazen dat de collectie autotechniek tot de beste en meest uitgebreide van Nederland behoorde. Het duurde even voordat ik snapte hoe dat kwam. Waarna ik die collectie natuurlijk rationeel volledig kapot saneerde. Sorry Henk, een postuum excuus.

In het begin van dit jaar was hij net begonnen als digitaal specialist in de Provinciale Back-Office en zou hij samen met collega’s de Deventer website bij alle Overijsselse bibliotheken gaan installeren.

Henk was een fantastische ondersteuner, hij opereerde graag op de achtergrond. Veel mensen zullen hem gaan missen. Maar in Overijssel gaan we in de website nog heel veel van zijn stukjes werk terug zien. En dan denken we: o ja, dat was van Henk. En dat. En dat. En dat. En dat….

Soms ben je te vroeg met iets en soms te laat. Hij was te vroeg en ik te laat. We gaan hem missen.

Foto: Cocoate

Idee voor de stationsbibliotheek?

2011-09-02T13:49:00.000+02:00

Winkelen op elke perron van het station of de metro. Kan dat? Tesco, de supermarktgigant laat in dit filmpje zien dat het kan. Ze bouwden virtuele schappen op elk perron en met QR-code plaats je de producten in je virtuele winkelwagentje. Tja, zo kun je natuurlijk heel snel overal je winkel neerzetten.

In Haarlem hebben we het prachtige initiatief van de stationsbibliotheek. En op alle grote stations moeten we dat binnen vier jaar natuurlijk overal hebben. Maar wat te denken van zo'n Tescobibliotheek op elk perron? En op welke plekken zou je dit allemaal nog meer kunnen doen?

Gorgeous Librarians?

2011-08-31T11:30:00.000+02:00

Ik ken een bibliothecaris die van vrouwelijke klanten af en toe oneerbare voorstellen kreeg. De verzoeken werden op een briefje geschreven en aan de inlichtingenbalie lieten ze het briefje zien. Elke willekeurige andere klant dacht dat op dat briefje een boektitel stond die de betreffende dame zocht. In werkelijkheid stond er een verzoek om eens af te spreken.

Steevast antwoordde hij: sorry, wij lenen alleen boeken uit.

Wie zei dat ons beroep niet sexy was?

Foto: Thomas Hawk

Van Swelmen: De gemiste kansen van de Bibliotheekprijs

2011-08-29T08:20:00.000+02:00

Beste Jury van de Bibliotheekprijs,
Volgens mij maakt u een grote fout. Het is wat met die prijzen in de bibliotheeksector. Hadden we tot voor kort alleen nog maar een prijs voor de Beste bibliotheek van Nederland, dit jaar presteert u het om maar liefst drie nieuwe prijzen in te stellen: een prijs voor de Beste Jeugdbibliotheek, een prijs voor het Beste Bibliotheekproject en een prijs voor de Beste Bibliothecaris.

Natuurlijk, in een tijd waar alles maar minder lijkt te worden, moeten we blij zijn met alles wat meer wordt. Dus hoe meer prijzen, hoe meer vreugd.

En toch vraag ik mij ernstig af of u niet een aantal prijzen over het hoofd hebt gezien.

Beste Branche-instituut
In het afgelopen jaar hebben zowel de VOB, als Bibliotheek.nl, als het Sectorinstituut een nieuwe directeur gekregen. Alle drie hebben ze een flinke portie beleid gemaakt en hebben ze de branche goed verder geholpen. Het is dan ook een gemiste kans dat de jury niet heeft gekozen voor het instellen van een prijs voor het Beste BrancheInstituut. Aan drie genomineerden geen gebrek: VOB, Bibliotheek.nl en Sectorinstituut.

Beste VOB-commissie
Verder vind ik het een gemiste kans dat onze gewaardeerde VOB-commissies niet mee mogen doen aan deze competitie. Ook zij verdienen alle aandacht. Dit jaar zouden dan de commissies HRM, Digitale Bibliotheek en Marketing genomineerd moeten worden. En die andere commissies natuurlijk het andere jaar.

Beste ...
En wie zo verder denkt, ziet dat de jury voor bibliotheekprijzen nog wel meer gebieden over het hoofd heeft gezien. Er had een prijs moeten worden ingesteld voor de beste leverancier voor bibliotheeksystemen. Verder hebben we in Nederland nog een variëteit aan contributietarieven dus ook daar zouden we eigenlijk een prijs voor moeten hebben. En wat de denken van prijzen voor de Beste PSO, Beste Provinciaal Directieoverleg, Beste Bibliobus en Beste Leeskring. En last not but nog least: een prijs voor de Beste Jury van al die bibliotheekprijzen.

Eigenlijk denk ik dat de lezers van deze brief nog veel meer prijzen kunnen verzinnen.

Zo ziet u maar. Het had allemaal nog zoveel mooier gekund. Met een beetje meer creativiteit had het een waar prijzenfestival kunnen worden. Met een stuk of 160 nominaties, precies evenveel als er bibliotheekstichtingen zijn. Zou dat geen mooi poldermodel zijn?

En waar is Oppendam?
Want u snapt natuurlijk mijn frustratie. Hoe bestaat het dat Oppendam niet genomineerd is? Beste bibliotheek, beste project, beste jeugdbibliotheek en uiteraard de beste bibliothecaris, het had allemaal ook Oppendam kunnen toekomen. U snapt dat Oppendam niet komt opdagen op het feestje op 27 oktober waar de prijzen worden uitgereikt. Lekker puh.

Tenzij u uiteraard alsnog een prijs instelt voor het Beste Proefballonnetje. Ik stel me graag kandidaat.

Beste Jury, ik wens u veel wijsheid,

R. van Swelmen
Directeur Bibliotheek Oppendam

Bibliotheek

2011-08-28T10:08:00.004+02:00

Bibliotheek

Er is iets dat hem aan die ruimte bindt
Hij moet het elke dag opnieuw ervaren
Nooit lezend, zit hij voor zich uit te staren

Wat zoekt hij hier - geluiden, geuren, sfeer?
De dromenwereld van zijn jonge jaren
Toen boeken nog gastvrije vrienden waren?

Hij zit tot sluitingstijd als vastgepind
Op deze plek. "We gaan nu dicht, meneer"
En hij vertrekt, en zit er morgen weer

Het personeel is hem niet kwaadgezind
Ze laten hem met rust. De man is blind

Drs. P

Foto: Quinn.Anna

De verbeelding van het boek

2011-08-26T14:50:00.006+02:00

Verbeelding. Het blijft een prachtig iets. Verbeelding is iets wat in je hoofd zit. Een raar chemisch proces. Mysterieus. En bij iedereen werkt het anders. Let maar op.

De afgelopen week had ik een mailcontact met Nadia Palliser... Ja, die naam zegt u misschien wel wat, maar wie was ze ook al weer? Ze werkte een tijdje geleden mee bij de VOB aan het project van de 100talenten. Ze legde me in haar mail uit dat ze nu werkt als aanjager voor "Verbeelding van het boek". Een leuk project in samenwerking met TalensPalet.

In dat project zijn verschillende plaatsen zijn amateurkunstenaars uitgedaagd om het volgende fragment uit Caesarion van Tommy Wieringa te verbeelden.
Er zijn tal van kunstwerken ingezonden. Op het plaatje bovenaan zie je een paar van de voorbeelden. En op deze site kun je alle winnaars van regionale voorrondes zien. Het levert prachtige beelden op. Eigenlijk best leuke kunst voor in bibliotheken.

Maar bovenal laat het zien hoe mooi en hoe verschillend verbeelding kan zijn.

Verbeelding. Het blijft een prachtig iets.

Fight Evil, read books! Nog meer nieuwe bedrijfskleding

2011-08-24T15:19:00.007+02:00

Op mijn vorige post over bedrijfskleding, kreeg ik een leuke reactie van Angelonmychest. Angelonmychest is een collega uit Kennemerwaard en ze wees mij op de site van CafePress. Als u de site aanklikt komt u op een overzicht van 3.800! T-shirts voor bibliothecarissen.

Ik geef u nog wat meer keus voor bedrijfskleding. En Angelonmychest, bedankt!

Nieuwe bedrijfskleding van bibliotheken?

2011-08-22T16:34:00.003+02:00

Ok, nog niet in de kleuren van de huisstijl...

Twaalf tassen kleding, de assisstentieknop en het einde van de toiletjuffrouw

2011-08-20T10:42:00.008+02:00

Nederland is een duur land. Eerst betalen we in een café of restaurant om iets in onze maag te mogen stoppen. En daarna moeten we ook nog eens betalen bij het toilet om het daar ook weer achter te mogen laten. Raar systeem.

Nederland is een duur land. De arbeidskosten in ons kleine landje behoren tot de hoogste in deze wereld. Als we in Nederland dus iets betaalbaar willen houden, moeten we dus vooral besparen op arbeidskosten. Dat doen we bijvoorbeeld door het invoeren van zelfbediening. Door klanten zelf hun boeken te laten uitlenen, door automobilisten zelf hun auto te laten tanken en af te laten rekenen en door zelf al onze reizen via internet te boeken en niet meer via reisbureaus.

Vroeger maakte ik nog een praatje met caissière, een praatje met de bibliotheekmevrouw en met de meneer van het tankstation. Allemaal waren ze al weg. Er was nog één vast baken: de toiletjuffrouw bij V&D. Altijd zat ze vrolijk bij de ingang van de toiletten en altijd een vrolijk woord voor alle mensen die in hoge nood voorbij renden.

Tot gisteren. Mevrouw D. had mij uitgenodigd om op de laatste vakantiedag nog een keer al mijn kledingvoorraden aan te vullen. Dus na 15 keer in pashokjes te hebben gestaan met 22 broeken, 14 bloesjes, 8 giletjes, en 32 shirts stond onze blaas op springen. En dus togen wij met 12 volle kledingtassen en 2 gevulde blazen naar onze vaste baken in deze wervelende stad: de toiletjuffrouw bij V&D.

Maar aangekomen bij de vaste plek waar altijd haar schoteltje stond, stond nu een soort betaalautomaat voor parkeerkaartjes. Nog even zei ik tegen mevrouw D.: “Was hier altijd al de parkeergarage?” Maar nee, we waren niet verkeerd. Hier waren echt de toiletten en ze bleken duidelijk zwaar beveiligd.

De toiletjuffrouw was weg. In plaats daarvan stond er nu een kaartjesautomaat. Jawel, je moet een kaartje kopen voor het toilet. Nog even en we kunnen het toilet ook thuis via internet reserveren…

Maar ja, daar stond ik met twaalf tassen. Probeer maar eens tegelijkertijd met twaalf tassen met kleding door dit poortje te komen en 50 cent te betalen. Twee tassen scheurden wat uit, mijn kassabonnetjes vielen op de grond en ik had een schram op mijn been. Maar… ik was binnen.

En om eerlijk te zijn, een kaartje kopen voor het toilet bij V&D is vele malen eenvoudiger dan als eendagskeukenprins bij de Albert Heijn je producten kopen via de zelfscanner.

Vervolgens propte ik me met twaalf kledingtassen op het toilet. Toen ik zo op dat toilet zat en mijn blaas zich ontspande, werd ik toch even overvallen door de gedachte of ze nou ook gingen controleren op het toilet. Controleren? Ja, controleren… of je wel een kaartje hebt natuurlijk, net zoals in de trein.

En jawel, ik hoorde al voetstappen aankomen. Zou dat dan de toiletjuffrouw toch zijn? Maar nee, dat was toch iemand die in het toilet naast me kwam.

Een veelgehoorde klacht bij zelfbediening is natuurlijk dat het er niet persoonlijker op wordt. En dat is in een aantal gevallen ook zo. Maar ja, iedereen vindt het tegenwoordig normaal dat we ’s nachts kunnen tanken of nog geld kunnen halen. En er zijn ook maar weinig mensen die dat anders willen hebben.

Maar ja, die persoonlijke aandacht. Hoe moet het daar nou mee op het toilet bij V&D. Mijn ogen dwaalden af. En zagen onderstaande tekst.

Even twijfelde ik. Een knop voor assistentie op het toilet? Wat zouden ze daarmee bedoelen? Welke hulp kon je nu nodig hebben op het toilet? Er was maar één manier om daar achter te komen…

Ik drukte op de knop. Tja, en wat er toen gebeurde…. Een alarm, snelle voetstappen, gebonk op de deur, roepen. Doordat de twaalf tassen in de weg zaten lukte het mij niet om de toiletdeur van binnenuit te openen. De beveiligers zagen zich genoodzaakt de deur te forceren.

En zo vonden ze mij. Op het toilet en met twaalf deels gescheurde kledingtassen om mij heen. Ze vroegen mij waarom ik gebeld had. Ik hakkelde iets, ik sloeg dicht. De toon van de beveiligers werd barser. “Mag ik de kassabonnetjes zien? Kom op, waar zijn de kassabonnetjes!” De kassabonnetjes. Even stond mij bij dat ik die ergens had zien rondvliegen: bij de ingang van het toilet. Twee uur later - en na verhoor door de beveiligers, de manager van de V&D en een politieagent – stond ik weer buiten.

Toen de deur van de V&D achter me dicht werd gedaan – het was inmiddels na sluitingstijd – trok ik drie conclusies: 1) ik verlang terug naar de toiletjuffrouw, 2) ik bestel mijn kleren voortaan weer via internet en 3)….. ik druk nooit meer op die knop.

En verrek, ik geloof dat ik moest plassen. Nou, ik kon het wel even ophouden.

Bij de konijnen af...

2011-08-17T14:55:00.004+02:00

Op basis van deze foto kunnen we de conclusie trekken dat konijnen:
* kunnen lezen
* Duits begrijpen
* een deur open en dicht kunnen doen
en
* zich aan de regels houden (de deur was immers dicht).

Geen idee waarom ze dan zo'n plaag zijn. We zouden een voorbeeld moeten nemen aan de konijnen.

Raad waar ie staat... -level 5 en slot-

2011-08-16T21:23:00.000+02:00

Raad waar ie staat... -level 4-

2011-08-16T16:43:00.002+02:00

Raad waar ie staat... -level 3-

2011-08-16T14:43:00.000+02:00

Raad waar ie staat... -level 2-

2011-08-16T13:18:00.000+02:00

Raad waar ie staat...

2011-08-16T10:45:00.001+02:00

Als ze slaapt

2011-08-11T20:01:00.002+02:00

Als ze slaapt

’s Avonds kijk ik nog even bij haar

Als altijd

Of alles nog wel goed is

Of ze wel lekker slaapt

En of haar deken nog wel goed ligt

Maar altijd is alles even goed

Want ze is al vier

En een half

Eigenlijk is het onzin

Dat ik kijk

Eigenlijk

Kom ik alleen maar voor mezelf

Bij goede tijden

Ben ik gewoon gelukkig

En als ik weet

Dat er iets moeilijks komt

Zeg ik zachtjes tegen haar:

Alles komt goed

De eendagskeukenprins, het winkelconcept en de zelfbediening

2011-08-09T10:31:00.006+02:00

Er zijn dagen dat ik de keukenprins probeer uit te hangen. Niet dat ik het ben – mijn smaak is niet verfijnd genoeg – maar een beetje moderne man moet af en toe aan zijn imago poetsen. Mijn gebrek aan kookkunsten probeer ik vervolgens te compenseren met ingrediënten die we normaal nooit gebruiken. En laten we wel wezen, wie geen verfijnde smaak heeft koopt gewoon spullen die dat toch doen vermoeden. Toch? Elke Mercedesrijder is er volgens mij het voorbeeld van.

Dus afgelopen week was het weer eens zo ver. Blijkbaar had ik het op mijn heupen. Nou ja, eendagskeukenprinsen moeten er ook zijn.

En u begrijpt dat voor mijn inkopen ons buurtsupertje niet voldoet. Aardige mensen, daar niet van. Deze keukenprins week uit naar het veeeeel grotere – en Koninklijke – Albert Heijn. Een grote winkel overigens, vergelijkbaar met de Gamma en de IKEA. En daar had natuurlijk al een belletje moeten gaan rinkelen bij mij.

Maar welnee, deze keukenprins reed al op zijn witte paard naar deze blauwwitte gigant. Het was overigens al wel een tijdje geleden dat ik daar geweest was. Zelfs op het paleis van de keukenprins waren er al geruchten geweest van de winkel waar je zelf alles mocht afrekenen.

En inderdaad, bij de ingang was een rek vol met glimmende laserpistooltjes neergezet. Handscanners. En omdat de keukenprins niet voor dom wilde doorgaan ging hij natuurlijk voor de bijl. De eendagskeukenprins ging zelf winkelen en afrekenen.

Dus ik trok mijn laserpistool uit het rek en…. Verrek, dat ding zit klem. Dan een andere. Oh, die ook. Harder trekken misschien? Nee, ook niet. Hmm, deze scanner kreeg ik ook niet meer goed terug en die barst in dat plastic leek me ook niet helemaal jofel. Ik frommelde de scanner zo goed mogelijk terug en wendde me tot het scherm.

Ah, ik moest mijn bonuskaart voor het scherm houden… Voor dat TV-scherm? Hmm, het zal wel. Dus trok deze keukenprins voorzichtig zijn bonuskaart langs het TV-scherm. En warempel, er gebeurde iets. “Pak de oplichtende scanner” zei het beeldscherm. Oplichtende scanner? Welke was dat? Volgens mij waren ze dat allemaal.

Even had ik het gevoel dat ik in die spelshow stond waar je stokken uit het plafond moest vangen. En dat je dan niet weet welke stok je moet vangen.

Nou, ik zag in ieder geval niets. Ik trok weer aan een paar laserpistolen maar er gebeurde niks. Het TV-scherm meldde inmiddels alweer: “Houd uw bonuskaart voor het scherm”. Dus met een prinselijk gebaar deed ik dat voor een tweede keer. Ah, nu een andere melding: “Er is iets mis met uw bonuskaart. Laat uw kaart aan een medewerker zien.”

Zie je wel, het lag niet aan deze keukenprins. Er was gewoon iets met de kaart. Ik naar een mevrouw achter balie. “Er is iets mis met mijn kaart en u moet er even naar kijken, zei het scherm.” De mevrouw keek naar de kaart maar dat was duidelijk niet genoeg. “Ik kom zo terug,” zei ze en ze vertrok naar ergens helemaal achterin de winkel. Het was mij inmiddels duidelijk dat ze andere collega’s in de koffiekamer ging waarschuwen om mee te kijken op de beveiligingscamera’s. Want niets is zo lachwekkend als een eendagskeukenprins die probeert zelf te winkelen. En inderdaad, er klonk gelach uit de koffiekamer en snel zag ik nog een paar collega’s aan komen snellen om ook op de beveiligingsschermen mee te kijken.

Even later kwam ze – met een gladgestreken gezicht - terug. “Zo, hij doet het weer, hoor”. Ik terug naar het TV-scherm. Bonuskaart er langs en … ja, er was een oplichtende handscanner. En ja, het was me gelukt. Ik had een handscanner in handen! Hoera! Het was me gelukt. Even keek ik om mee heen en stiekem kuste ik het apparaat.

Ik hoorde zacht gejuich uit de koffiekamer.

Maar wat nu? Het apparaat had drie knopjes maar liefst. Welke moest ik gebruiken? Hmm, dit was tricky. Eén verkeerde handeling en ik hing natuurlijk. Maar ha, ik was dat apparaat te snel af. Ik toog de winkel in, kocht mijn delicatessen en spoedde mij naar het betaalapparaat. Zo, ik wist nu zeker dat ik alle goede dingen had, nu durfde ik wel te gaan scannen. Want stel je voor dat je weer iets uit je mandje moet halen en weer langs de scanner moet halen. Was vast allemaal heel makkelijk, maar ik zag waanbeelden voor mee waarbij ik de hele voorraad krielaardappeltjes op mijn kassabon kreeg. En dan van wanhoop dat maar afrekenen om toch maar die winkel uit te komen. Zo zijn eendagskeukenprinsen.

Op de gok neem ik de grootste knop. Ik scan, ik hoor een piep. En jawel, na een aantal seconden staat wat ik heb gescand. Zo ga ik mijn mandje door. Dit loopt gesmeerd! Eigenlijk zou ik willen juichen of zo’n sliding maken die voetballers ook altijd maken na een doelpunt. Jawel, zelfs deze eendagskeukenprins kan het! Ik knipoog even naar de beveiligingscamera en weer hoor ik applaus uit de koffiekamer. Hmm, ze volgen me dus nog steeds via de camera’s. Opletten.

Op naar de betaalpaal. “Scan uw AH Bonuskaart” zegt het TV-scherm opnieuw. En uiterst geroutineerd haal ik mijn kaart er langs. Nog steeds een genoegzame glimlach op mijn gezicht. Huh, er gebeurt niets. Nee, niks laten merken keukenprins, gewoon nog een keer doen. En opnieuw haal ik mijn Koninklijke bonuskaart er langs. Weer niks.

O, er staat in kleine letters onder “Hang eerst de handscanner terug in de houder”. Op de achtergrond hoor ik gegniffel uit de koffiekamer. Ik zwaai nog even naar de camera en plaats de handscanner terug. En jawel, er klinkt zowaar gejuich.

De betaling was in vergelijking hiermee een fluitje van een cent. Ik pakte mijn mandje leeg, plaatste mijn kassabonnetje tussen mijn lippen en liep met mijn handen vol naar de uitgang.

Boenk.
Boenk?
Het hekje ging niet open.
Huh.
Ik keek vertwijfeld rond. Uit de koffiekamer hoorde ik nu een bulderende lach. En volgens mij viel er ook iemand van een stoel.

Oké, ik doe iets fout. Ah, daar nog een TV-scherm: “Haal uw kassabon langs het scherm om het hekje te openen.”

Tja. Daar stond ik met twee handen vol en een kassabon tussen mijn lippen. Eerst probeerde ik met mijn beperkte turnervaring om wat te buigen en zo de bon voor de scanner te houden. Maar hoe hard ik het ook probeerde, ik haalde het niet. Tenminste, niet zonder mijn boodschappen te laten vallen.

Nog geen meter verderop zat een caissière mij meewarig en werkeloos aan te kijken. Je zag haar denken: “Tja, jij wilde zo graag zonder caissière door het leven. Ik doe niets”.

Ik plaatste één potje tussen mijn knieën waardoor ik iets meer ruimte had om mijn arm te bewegen. Uiteindelijk slaagde ik erin om met één hand net mijn mond te bereiken, de bon uit mijn mond te grissen en voor de scanner te houden. En jawel, sesam opende zich. Ik hupste met het potje tussen mijn knieën door het poortje. Achter mij hoorde ik een luid gejuich. Het personeel kwam uit de koffiekamer en zwaaide nog even. Echt, bijzonder aardig.

Het is maar goed dat ik een eendagskeukenprins ben. Morgen halen we weer gewoon patat bij Ronnie’s Snackbar. Ik hoor gejuich... vanuit de kinderkamer.

Voor alle andere keukenprinsen heeft Albert Heijn op Youtube een informatiefilmpje geplaatst. Maar ja, daar kwam deze keukenprins natuurlijk pas achter na zijn gênante inkoopfestijn.

250.000 graaiende handen

2011-08-07T16:26:00.005+02:00

Vandaag was opnieuw de Deventer Boekenmarkt. De schattingen zijn dat er wederom 125.000 mensen op af zijn gekomen. 250.000 graaiende handen op zoek naar een boek. Naar gewoon een thriller, een boek over vrouwenstudies of een heel oud boek over Deventer. En allemaal gaan ze met een boek naar huis. Beter dan de Dolle Dwaze Dagen van de Bijenkorf. Leesbevordering pur sang.

Monument van liefde

2011-08-05T11:35:00.002+02:00

Allerlei sloten rond een hek op een brug. Het heet een Love padlock. Een moderne vorm om je eeuwige liefde te laten zien. Het slot maak je vast, de sleutel gooi je in het water.

Als liefde het mooiste is wat bestaat, dan is het terecht dat we daar een paar mooie monumenten voor hebben.

Zonder toelichting (4)

2011-08-03T12:00:00.002+02:00

Zonder toelichting (3)

2011-08-02T12:00:00.000+02:00

Zonder toelichting (2)

2011-08-01T12:00:00.002+02:00

Zonder toelichting

2011-07-31T12:27:00.000+02:00

Waar mijn dak de hemel raakt

2011-07-25T09:19:00.003+02:00

Waar mijn dak de hemel raakt

Dit is de plek
waar mijn dak
de hemel raakt.

Boven blauw
Onder rood
Twee tegenpolen

Hier eindigt de aarde
en begint de lucht.

Op mijn dak kun je nog staan,
wie verder wil moet vliegen.

Kun je niet vliegen, zeg je?
Pak mijn hand dan vast
Doe je ogen dicht,
laat je gedachten gaan
en je zal zien
dat je kan vliegen.

Dit is de plek
waar mijn dak
de hemel raakt.

Hier houdt het denken op
en start de reis van je verbeelding.

Oog voor detail

2011-07-23T09:33:00.008+02:00

Veel mensen roemen de Deventer binnenstad. En terecht. Veel mensen kennen de Deventer binnenstad zo ongeveer van het imposante stadsgezicht met de Lebuïnuskerk en het Bergkwartier (van het Dickensfestival).

Wie echter in de stad is en nog even doorloopt achter de Lebuïnuskerk komt in het Noordenbergkwartier terecht. Een wijk die na de oorlog zo ongeveer aan puin lag. Tot aan de jaren zeventig was dit echt een "slechte" wijk. Veel oude huizen en verpaupering. In de jaren zeventig en tachtig is veel in oude luister hersteld. Tegelijkertijd is veel sociale nieuwbouw gepleegd. Wie wil weten hoe het er vroeger uit zag in het Noordenbergkwartier kan terecht op de site van Het Noordenbergkwartier die beheerd wordt door Ton Damen. Daar is een leuk overzicht te vinden. Het Noordenbergkwartier is ondertussen een mooie wijk geworden met een leuke mix aan inwoners en veel mooie details.

Deze foto's maakte ik vorige week toen ik er samen met mijn oudste dochter Mirjam er door heen wandelde. Zij heeft er ook foto's gemaakt en ze op haar blog in een filmpje gezet.

Voor alle mensen die Deventer nog als toerist aan gaan doen: het is zeker een wandelingetje waard. Vooral als je oog hebt voor de details.

Na plaatsing van dit artikel kreeg ik van Ton Damen zelf het volgende mailtje. Ik denk dat het goed is die toe te voegen aan dit verhaal. Ik ben iets te kort door de historische bocht gegaan. Dat zet ik graag recht.

De tekst suggereert dat het Noordenbergkwartier (NBK) vanwege oorlogsschade sinds W.O.II "zo ongeveer aan puin lag." Opmerkelijk genoeg heeft het NBK, in de nabijheid van de IJsselspoorbrug weinig te lijden gehad onder de geallieerde bombardementen. Wel werd een groot deel van de Joodse bevolking, veelal de middenstanders, door de Duitse bezetters afgevoerd. Andere bewoners waren doorgaans 'in dienst'/werkzaam bij deze kleinschalige nering.

Al in 1927-1928 werd vanuit de gemeentelijke overheid een grootschalige 'krot opruiming' doorgevoerd om de arbeiderswoninkjes te slopen. Wel bleef het oude fijnmazig straten- en stegenpatroon goeddeels in stand.

De werkelijke oorzaak van de 'puinzooi' tot in de '70-er jaren was het grootschalig beleid van de landelijke en plaatselijke overheid. Het plan "Deventer Dubbelstad: 250.000 inwoners" met gekoppeld het plan "Sanering Binnenstad", beide uit 1959, deed het NBK tot oorlogsdecor van de speelfilm 'A Bridge too Far' (1976) verloederen.
In het hart van het Noordenbergkwartier, rond het Muggeplein, moest een nieuw grootschalig Gemeentelijk Dienstencentrum (lees: Stadskantoor!) verrijzen. De SAB (1978), met nepgevels en fake poortjes, en het voormalig politiebureau (1976) aan het Muggeplein vormden de eerste aanzet. Het hele gebied tussen Onder de Linden en Papenstraat, en Klooster tot Lindenstraat/-plein moest Stadskantoor worden.

Op de plek van 'De Fermerie' 4-hoog de burelen voor de afdeling Openbare Werken. Het verval van het NBK werd ingezet vanaf 1959 door de plaatselijke overheid zelve: bewoners en middenstanders werden tegen schandalige prijzen uitgekocht. De buurt verkrotte en dagelijks stortten huizen in, een normaal verschijnsel in die tijd.
Deventer werd art.12-gemeente en kwam onder curatele van het Rijk.

Via de lokale TV omroep, de Kabelomroepvereniging Deventer (KOD), komen de (oud-)bewoners in actie voor Behoud & Herstel van hun oude of vroegere woonbuurt.
Kijk op: www.noordenbergkwartierdeventer.nl bij het VIDEO-ARCHIEF naar de VARA documentaire uit 1976 "Meneer Van Essen en de Grootschaligheid".

Vele peperdure Stadskantoorplannen verder, o.a. van Aldo van Eijck, is inmiddels wel het NBK voor zover mogelijk behouden en hersteld; voor het zoveelste Stadskantoor heeft architect Michiel Riedijk kortgeleden zijn nieuwste schetsen gepresenteerd. Ruim 50 jaar later!

Ton Damen

Uitgevers willen niet praten met bibliotheken....

2011-07-21T14:25:00.004+02:00

Nadat ik eergisteren meldde dat het zo slecht gaat met de boekhandels, kon ik gisteren meldden dat een grote boekhandelsketen in Amerika gaat sluiten. Tegelijkertijd kondigt Amazon aan om studieboeken op digitale wijze uit te gaan lenen.

En vandaag het bericht door Biblitoheekblad dat de uitgevers maar weer een gepsrek afzeggen om te gaan praten met biblliotheken. Dit omdat de uitgevers prioriteit geven aan hun eigen eBookplatform....

Pardon?

Ik snap deze wereld niet. Bibliotheken zijn in deze piratenwereld volgens mij één van de weinige partijen die bereid zijn om te betalen voor digitale producten. We zijn een grote afnemer van het gedrukte boek. En toch heb ik het gevoel dat we altijd weer heel dankbaar moeten zijn dat we deze producten van de uitgeverij mógen kopen.

Bas meldde gisteren al als reactie bij mij blog dat de uitgevers niet naar ons uitstralen dat wij een belangrijke partij voor ze zijn. Dat gevoel begin ik ook te krijgen.

Ik ben de draad even kwijt. Ik geloof dat ik hier iets niet vind kloppen. En daar ga ik maar eens even goed over nadenken. Dit muisje krijgt nog een staartje...

Toevoeging op vrijdag 22 juli: Inmiddels hebben de uitgevers weer aangekondigd te willen praten. Ik wens de stuurgroep eBooks veel lef en wijsheid.

Boekhandelsketen VS failliet en Amazon gaat boeken uitlenen

2011-07-20T08:30:00.001+02:00

Terwijl ik net schreef over een filmpje van RTL over de dalende omzet van boekverkoop in Nederland, krijg ik een berichtje van mijn collega Ad Voortman: Borders in de VS is definitief failliet.

Borders, hoor ik u denken, kennen we die? Borders was - na Barnes & Noble - de grootste boekhandelsketen in de Verenigde Staten. Borders stond vooor de betere boekwinkel met een ruim assortiment. 400 winkels sluiten binnenkort de deuren. Het faillissement komt niet onverwacht. In februari werd dit al op diverse plaatsen aangekondigd. Toen werden al bijna 200 vestigingen gesloten. Nu gaan dus ook de overige 400 vestigingen dicht.

17.000 mensen baan kwijt
In totaal verliezen 17.000 mensen hun fulltime of parttime baan. Dat is meer dan er in zijn totaliteit in het Nederlandse bibliotheekwerk werken. In een artikel in de Independent wordt de neergang geweten aan het niet goed inspelen op de ontwikkeling van het eBook.

In de film treft u een lokale tv-zender in Arizona. Zijn tekst: "wie zag dit niet van kilometers aankomen?".

Nog geen uur later na bovenstaande nieuws zie ik een tweet voorbij komen van Jeroen van Beijnen. Hij meldt dat Amazon studieboeken gaat uitlenen. Het gaat om een fors pakket dat geschikt is voor de Kindle. Scholieren (en scholen) kunnen hiermee veel geld besparen.

En wij in Nederland?
In Nederland kondigde eerder dit jaar Selexyz al aan dat ze in slecht weer zaten. Het Centraal Boekhuis heeft Selexyz zelfs korte tijd niet geleverd omdat de betaling niet gegarandeerd was.

Opmerkelijk was ook dat grootaandeelhouder Fentener van Vlissingen vorig jaar zijn aandelenpakket Selexyz verkocht en - jawel - daar aandelen Bol.com voor terugkocht.

Wie dit soort berichten op een rijtje zet, moet toch enig gevoel voor urgentie krijgen....